Written by
- Dr. C.Lalrampana

AAP Ministry vs ZPM Ministry

December 28, 2013 khan AAP chuan Hung Assembly-ah Indian National Congress party nen sorkar an siam a, Kejriwal chu Chief Minister niin, Delhi CM naupang ber pahnihna a ni.

Arvind Kejriwal, August 16, 1968-a piang hi India politician, activist leh bureaucrat hlui a ni a, kum 2015 aṭang khan Delhi Chief Minister 7-na niin, tunah pawh a la ni mek. Kum 2013 aṭanga a term hmasa ber a nih hnu; kum 2015 inthlanpuiah khan AAP chuan Assembly-a seat 70 zinga 67-ah an chak leh a, BJP chu seat 3 chauhah an chak a, INC chuan seat khat mah a hmu lo. Kejriwal-a chu Delhi Chief Minister atan lak luh a ni leh ta a ni. Kum 2020-a Delhi Legislative Assembly inthlanpui neihah sorkarna an siam leh a, seat 62 an la a ni. AAP hi March 2013 khan Election Commission of India-in political party-ah a inziak lut ve a ni.

AAP MINISTRY

An sorkar tirh phat aṭangin mipui hamṭhatna tur hlir ngaihtuahin an hmanhlel a; political platform leh social media-a an intiam tawh chu a taka hlen nghal zel turin mawngvawmba ang sekin, an minister leh MLA-te an phu suau suau mai ṭhin. Mipui hamṭhatna tura an hnathawh langsar zual deuh chauh tarlang ila.

1. Eng chhit man

A thlawna êng chhit man ruahmanna (free electric scheme) hnuaiah Delhi sorkar chuan consumer-te hnenah thla tin unit 200 hmang chin a thlawnin êng a pe a, chutih laiin, unit 201-400 chin chhite hnenah zaa 50% subsidy pek a ni thung.

2. Tui hman man

He scheme hnuaiah hian recasted amount nen bill thar siam a ni a, consumer hnenah thawn ṭhin a ni. Consumer-te chuan one-time settlement chu pawmin bill thar chu an pe thei a, chu chuan a hmaa arrear awm tawhte chu vawi khatah a tlãk (clear) thei a ni. Consumption pattern litre 20,000 chin consumer-te tan tui bill ngaihdam a ni.

3. Zirna lam

Class I aṭanga XII thlenga zirlaite chu hnam, vun rawng, rinna, sakhaw hrang thliar lovin a thlawna zirna pek a ni. Zirtirtute'n zirtirna leh an hriatna tihthar theihna tur facility an siamsak a, ram pawn thlengin training turin an tir chhuak ṭhin. Naupangte hnena elementary education pe turin Delhi-a literacy rate tihsan nan theihtawp a chhuah mek.

4. Hriselna lam

Kum khat chhunga chhungkaw sum lak luh nuai 3 thleng nei damlote chuan an dawng thei a. Delhi Govt./Central Govt./AIIMS /autonomous institute/local body enkawl Delhi NCT-a sawrkar hospital-a natna/enkawlna/inrawlhna engpawh nei/enkawl ngai/enkawl ngaite an pui ṭhin.

5. Buhfai lam

He state-ah hian 1st April, 2001 aṭang khan Annapurna scheme kalpui ṭan a ni a, 100% centrally sponsored scheme a ni. He scheme hnuaiah hian kum 65 chung lam destitute mi tarte tan thla khatah ei tur kg. 10 a thlawna pek a ni. Delhi state hnuaia cheng chhungkaw tin hian ration card an nei thei. Chhungkaw tin kum khata sum lak luh nuai 1 chin chu NFS-a telh theihna turin chhungkaw tling anga ngaih a ni. Heng bak pawh hi sumdawnna, kawng ṭha, university leh development hrang hrangah an thawk ṭha hle a, sawi vek sen a ni lo.

ZPM MINISTRY

December 8, 2023 khan IPS (Rtd) val Pu Lalduhoma kaihhruai ZPM Ministry thar lak luh a ni a, thla 6 zeta upa a ni ve mek. AAP ang deuhin mipui hamṭhatna tur an au chhuahpui nasa hle. An hun hman tawh china mipui hamṭhatna an thawh dan tlangpuite tarlang ila.

1. Êng chhit man

A thlawnin mi retheite êng chhit man a pe ve thei lo, pek ahnekin êng chhit man a ba ṭeuh. Mahse, sorkar hmasa aṭanga êng chhit man bill ba hi cheng eng emaw zat a pe tla.

2. Zirna lam

Zirna siam ṭhat tumin ke a pen mek. Casual teacher eng emaw zat a la. Kum dang ang lo takin naupang zirlaibu a hun takah a thlawnin a sem thei. New Education Policy kalpuiin education reformation a kalpui dawn ni awm tak a ni. Midday meal cook-ho hlawh a sân. A bak hmasawnna êm êm a awm rih lo.

3. Hriselna lam

Mi harsa zawkte health care bill tâng khawm a pe fel duak a. ASHA-a thawkte hlawh rei tak lo batsak tawh chu a pe a, ruang thawn chhuah dan a duang mek. Health care scheme ṭha zawk a duang bawk. Damdawi; a thlawnin mi rethei hnenah a pe ve thei lem lo. A bak hmasawnna teh chiam a awm lo.

4. A nepnawi

Sorkar hnathawk pensioner ho pawisa lak tur la pek theih loh a pe fel duak a, tar pension hlawh táng khawm a pe bawk a, Rs 1,000-in a la tipung zui. Wildlife-a thawkte hlawh hun rei tak an lo batsak tawh a pe duak bawk. Sorkar hnathawk leh pensioner-te hlawh tlemin a pe hma thei deuh tawh. Police-ho TA/DA bill, etc. thang rei ṭhinte rang taka tihfelsak ṭhin an ni.

TLANGKAWMNA

AAP Ministry hnathawh khi Delhi mipuite tan a chhenfakawm hle. Êng chhit man a kalpui dan te, tui bill a kalpui dan te, sorkar hnathawk a enkawl dan leh thunun dan te, eirukna laka a fihlim dan te, kawngpui ṭha, zirna leh hriselna, ei leh bar leh IT & Road communication a enkawl dante leh thil dang tam tak mipui tana a thil tih ang hi, ZPM Ministry hian tih theih ve âwm tak. AAP Ministry kher nih a ngai em ni?

Ministry kal tawhte pawh khan Kejriwal-a tih ang hian an ti ve thei tho awm si a, ngati nge an tih ve ngai miah loh? Vai/Hindu CM Kejriwal tih theih tam tak hi Kristian hlang kaihhruai Ministry, ZPM hian ngati nge a tih ve theih tlat loh? A duh zawng chu thlai thar leina tur pawh budget-ah cheng vbc. 110 a dah thei alawm! Hetiang tho hian tui, energy bill leh hriselna, zirnate hi mi rethei zawkte hamṭhatna ngaihtuahin budget-ah ‘dah’ ve mai se; AAP Ministry sawi khuk vut kher a ngai ṭhin lo ni mai tur?

Chuvangin, ZPM Ministry hian daltu tu mah a nei lo va, sorkarna chelh mektu, a fawng vuantu a nih lai hian huaisen takin mipui tan thawk tak tak ngam se, inthlan apianga AAP Ministry a sawrkar leh ṭhin ang hian, ZPM Ministry pawh hi inthlan apiangin a sorkar leh mai ṭhin ang. Zoram hi a changkang tial tial mai dawn a, campaign buai ngai lovin Zoram mipuiin ZPM an vote tling reng mai dawn a ni.

- Dr C Lalrampana