REPUBLIC DAY THLIRLETNA
India ram ni pawimawh Republic Day 2015 kan hman liam tak chungchangah thunawi sawi tur tam tak a awm thei a, i han thlir let teh ang.
A zat a chiangkuang lo
Sorkar thuneitute lamin an chiang tawk vak lo nge, kumina Repeblic day hi vawi engzatna nge tihah a chiangkuang lo. Mizoram Calendar 2015-ah vawi 67-na tia tarlan a nih avangin Face book leh whatsApp lamah pawh sawiseltu an awm nak nak a. Sorkar meuhin a siam calendar-ah hetianga a chuang hi a mualpho thlak hle niin a hriat theih.
January 26, 2015 zing dar 8:10a.m. vela Lammuala Master of Ceremony (MC) chuan aurinna hmangin ‘Vawiin India ram Republic Day vawi 65-na kan lo thleng leh ta hi..." tiin a rawn puang a; a hnu lawkah khual lian Mizoram Governor-in Republic Day thuchah a ziah (hard copy) chu sem a ni a, a kawmah ‘Republic Day vawi 66-na AR Ground-a Larsap Dr. Aziz Qureshi thusawi (26thth January, 2015)” tih a ni leh bawk. Tichuan, a lan danin kumin 2015-a Rpublic day chu a vawi engzatna ber nge tih hriat hleih theih lohin ngaihtuahna a buai ta map mai. Mahse, Governor speech-a ziah hi a rintlak deuh ber turah ngai ila, a chhan chu New Delhi lam pawhin vawi 66-na an ti tlat mai. Engpawhnise, chiang kuang lo taka sorkar thuneitute an awm hi chu thil zahthlak tak niin a lang. Tun hnuah chuan zan kal takin Sorkar thuneitute hian thil ti tawh lo se.
Ruahhmanna fel tawk lo
Kumin Republic day hi kum dang zawng aiin Central Sorkar leh State sorkarin a la thutakin Sorkar Official-te pawh a tam thei ang ber kala ngai pawimawh turin GAD aṭangin hriattirna No. F. 20016/2/01-GAD of 20th January, 2015 a chhuah a. Head of department-te leh DC zawng zawngte hnenah anmahni department theuhte lo enzui tur leh a tam thei ang ber kal tura hriattirna chhuah tura tih an ni a, kum danga kal ngai lo tam tak pawh an kal phah niin a lang. Attendance lak tur hiala inturna a awm nia a lan laiin, receipt counter-ah attendance sheet hmuh tur a awm lo a, Official kalte ṭhutna lo kawhhmuhtu hmuh tur pawh an awm lo. Tin, enclosure hrang hranga ṭhutna lo rem feltu tur hmel hmuh tur an awm hek lo.
Mizo nula tlangval Usher tur fel tak tak an tam awm tehlul nen Sorkar Official, sikul naupang leh mipui an inṭhut pawlh nulh nulh a; a buai nuai nuai ni berin a lang. Khatiang a nih dawn rau rau chuan enclosure hrang hrang siam loin khawiah pawh khan ṭhut theih se a ṭha ni mai tur. Gazette Officers-te phei chu sawmna lehkha (invitation card)-ah an enclosure number hriattir lawk vek an ni a; mah se he ruahhmanna hian awmzia a nei chuang lo niin a lang.
Gazette Officer chinho phei chu attendance lak tur ang hiala ngaih theihin thu a khauh a; mah se an ṭhut fel hnuah pawh attendance lak a awm ta chuang lo a, khuai rau ang maiin an vir nuai nuai ni berin a lang. Sorkar thuneitute’n Republic day-a kal lo leh kalte engtin nge a thliar fel tak ang a, engtinnge action a lak tak ang le? Head of Department tinte’n kal leh kal lo zawt ta se, kal lo pawhin dawt sawiin “Ka kal ti ta se” thu dik hmuh chhuah a har ang. Khatiang taka strict tur a nih ngai chuan sumdawng dawr liana an hman ang chi khawl hi inchhawpin a hnua print chhuah leh mai theih tura lo operate-tu dah se, a nih loh vek leh attendance sheet department wise-in lo dah thlap se, a kal apiangin mahni hming leh nihna, department ziak zel se a fel mai tur. Ruahhmanna fel tak kan mamawh hle.
Parade contingent thlan fimkhur ngai
Ruahhman lawk angin zing dar 9:00a.m-ah khual lian chu hnam puanzar pawtpharh tura tih a ni a, hemia inpeih hman thlap tur chuan inruahman lawk fe a ngai ṭhin. Parade contingent hrang hrang an awm a, sipai bang, police, Home Guard, NCC, Sikul naupang, college naupang leh pipe band-te an ni tlangpui ṭhin.
A bikin sikul naupang parade tur thlan kawngah fimkhur a ṭul. Khawi sikul aṭang pawhin ni se, Republic day/ Independence day a ni emaw, parade-a tel tur thlan hmain Daktawrin medical checkup nei hmasa ṭhin se, hriselna ṭha tawk lo chu hnawl ngam se. A chhan chu tun ṭumah pawh khan zing dar 8:15 vela an inrem fel aṭanga chechang loa an din chhung kha a rei em avangin sikul naupang, a bikin Sikul uniform ha chi deuh hlir 10 vel lai an tlu mualpho hman a, zawn chhuah ngaiin an awm a ni. A tuartu (victim) tan khan hriselna kawng thuah thil pawi tak a thlen thei a ni a, a pawi hle.
Parade-a tel zingah khan sipai bang kum 70 chuang mi pahnih an awm a, mah se, an tih ṭhan a nih avangin tlu mualpho awm hauh loin an tlingtla thei. Khatianga tlu lo tur chi mi hrisel ṭha chauh thlan chhuah theih ṭhin ni ta se’ng chuan tlu mualpho an tlem deuh ngeiin a rinawm. Hetianga tih a nih theih ngang loh pawhin attention-a din hun chhung tur tal bithliah fel ṭhin ni se, a ziawm leh deuh ngei ang.
Official Ṭhutna (enclosure) a ruak hnem
Sorkar thuneitu lamin tihluihna leh hriattirna khauh pui ui chhuah kher ngai loin India mi kan nih chuan Republic day/ Independence day leh sorkar function pawimawhahte kan telna tur chin ṭheuhah ṭhahnemngai taka tel ṭheuh tur kan ni. A bikin Official-te chu uluk taka sawmna lehkha mawi taka sawm ziah an ni.
Khati chung khan Official-te ṭhutna tura ruahman enclosure A/B/C-te kha a va han thawl tehlul em! Kal ṭha duh lo tam tak lo awm pawh ni se, attendance lak a nih loh avangin action an la tak tak thei dawn lo niin a lang. Tun hnuah chuan ruahhmanna fel tak nen heng ni pawimawhte hi lawm ṭhin ni thei tawh se a duhawm ngawt ang.
Zirtirtute leh zirlaite
India ram khawi hmunah pawh Republic day/ Independence day etc. lawmnaah zirtirtute leh zirlaite tel lo chuan a famkim thei lo a ni ber awm e. Hetiang a nih reng lai hian hetiang function-ah hian zirtirtute leh zirlaite’n ngaih pawimawh an hlawh tawk lo a, an vin kat dawr dawr ṭhin.
Tun ṭumah pawh khan sikul naupang leh zirtirtu tam takte chu an hawihai hle niin a lang. A ṭhen chuan Official ṭhutnaah inringhlel chung chungin ṭhut hmun an rem a, a hnu lawkah an hnawt kiang leh a, inthlahrung takin khawimaw kil karah an ding kual vel mai maite han hmuh khan an lainatawm hle. Zirtirtute hi mi zahawm, mihring siamtu leh hnam dintu an ni a, Official taka kan dah pawimawh thiam a hun.
Tuna kan han tarlan hi Aizawl khawpuia Republic day vawi 66-na AR Ground-a lawmna inkhawm chungchang a ni. Republic day/ Independence day lawmna hi DC-te buaipui leh bul tum a ni tlangpui a, Aizawl khawpui berah a fel lo nuai ṭhin hi a zahthlak deuh niin a lang. DC staff an indaih lo a nih pawhin YMA/ zirlai etc. tlawmngaia usher hna thawk tur an tam hle.
Official-te leh invitees zat chhut chhuah lawk vek theih a ni a, an lenna tawk tur enclosure fel tak siam se. Zirlai, zirtirtute leh NGO mi pawimawhte dah khawm bawk se, an awmna turah placard tar vek bawk se, a buai nuai lo ang.
Sorkar Official-te leh sorkar hnathawkte leh India khua leh tuite hian kan ram ni pawimawhte hi kan ngai pawimawh tawk lo ṭhin niin a lang. Tam tak phei chuan Republic/ Independence day programme Doordarshan/ Local channel-a live programme an pek chhuah takngial pawh an thlir peih lo. Tun hnuah chuan kan ram India ropuizia hlut thiamin kan zain i chawimawi ṭhin ang u. Sorkar thuneitute pawhin kan zavaia kan lawm theih nan ruahmanna felfai zawk kalpui thei tawh se a duhawm ngawt ang.