YOGA I HLAU EM?
- RK Lianzuala
Tunlai chu Yoga kan buaipui leh ta! Wikipedia sawi dan chuan Yoga hi taksa, rilru leh thlarau lam kaihhnawih thil, hmanlai India ram aṭanga chin ṭan a ni a, Hinduism, Buddhism leh Jainism hnuaiah Yoga hi tih dan hrang hrang a awm a, a lar zualte chu Hatha yoga leh Raja yoga a ni.
Yoga hi a rei tawh hle a, Rigveda-ah pawh a chuang a, Isua pian hma, kum BC zabi 5/6-na vela inṭan a ni mai thei. India rama Yoga guru-te chuan khawthlang lam ramah te an pu darh a, India rama Yoga hi taksa sawizawina a ni mai lova, insawr bingna leh thlarau lam thil pawh a tel a ni. Mi tam takin natna chi hrang hrang - cancer, schizophrenia (âtna chi khat), asthma leh lung natna tihdam nana Yoga ṭangkaina hi an zir tawh a, an hriat dan pawh a inang lova, cancer chungchang zirtute chuan awmzia nei tehchiam lovin an hria a, ṭhenkhat chuan natna tuartu rilru lam a pui thei niin an ngai.
Yoga hi Kristianna nena inrem lo thil, Kristiante tan chuan inthiar fihlimna tur nia ngai leh, a inrem lohna a awm lo, sakhaw thil nena inkaihhnawih lo, insawizawina, inthununna, hriselna leh damdawi a ni zawk, tia ngai hlawm lianpui pui an awm a, a inhniala te lah hi mi thiam pui pui, chhiar zau tak tak an ni bawk si a, keini tehlulin 'chutiang chu a ni e' tih ngam rual a ni lo. Hahdamthlak deuh mai erawh chu - Mizoram Kohhran Hruaitute Committee-in, "Yoga chu zawi te te-a Kris-tian-te chim ral tumna leh sakhaw danga inlehtirna tura mi thinlung chhum hmin tumna hmanraw hlauhawm takah kan ngai a, Kohhran mipuite chu lo inveng fimkhur se kan duh" an ti a, Synod-in, "Yoga hi Hindu thila innghat tlat a nih avangin tih-Kristian theihah kan ngai lo" an ti tawp mai bawk a, "Kal sualna laka min vengtu, Kohhranho min siamsak a" tihte kan sa tui bawk nen. Kohhran ngaihdan hi zawm mai ila, a hahdam mai ang chu mawle. Kan mawl avanga min kaihruaitu mamawh kan nih si!
A pawi lo, a hlauhawm love titu lam pawhin, eng anga ṭha pawh ni se, miin an duh loh a liamah chuan engtia han tih dan tehchiam a awm lova, damna emaw, hriselna emaw pawh chu lo ni ta tehreng se, miin a rin miau si lohva, damloh leh hrisel loh deuh pawh a huam a hnu, duhsak tlâk pawh a ni lo tihna a ni a, pawi lova hriate chuan a hlâwkna chu pumbil vek se ka ti mai!
Cancer pawh a ṭhenin, Mumbai-ah, Delhi-ah, Vellore-ah an ti ruai ruai a, a ṭhenin insensona mai mai, an thi tho tho, an lo ti hmiah bawk a, an thu thu alawm. Tunah pawh hian Yoga chungchangah hian mi thiam leh mi thiam an inchal tauh bup bup mai si a, keini, engmah hre lo chuan, tun hmaa Mizo Union vanglaia an pawla ngaihdan inang lo, tuten emaw, 'Inian leh inian (Union leh union) pawh an inkalh leh ta bum mai, an tih ang mai khan, a ngaihna pawh kan hriat loh hi.
Sawi tel ka duh erawh chu - Yoga a lo lar mek a ni emaw, zu kan zuar a ni emaw, ei rûkna a hluar emaw, zangnadawmna âtin kan ä emaw pawh ni se, mahni hi ngheh ve tlat tur! Eden huan lai taka thing, a rah ei pawi em em phun sawn duh lo tlat Pathian, Ama inchhirna khawpa sual a punlun pawha sual lam senghawi tum lo, a tisualtu hrem zawk zel Pathian hian kan yoga leh kan thihpui mek zú te, kan ei rûk ṭhin tangkate hi min ben persak ka ring lova, 'A hnawk em mai, dah bo daih ang' a tih ve ngai loh avang leh, "Pathian ngaihsak lohna leh khawvel châknate bansanin, tunlai khawvelah hian insúm leh fel tak leh Pathian ngaihsakin kan awm tur a ni" (Tita 2:12) tih lam hi Pathian rilru a nih miau avangin, heng thil leh a aia nasa pawh a lo lang zel a nih pawhin, Mizo Kristiante hi sùm tiat hi van lam khian teh a duh te pawh a ni ve ang chu mawle, ka ti mai!