Written by
Zoramdinthara

Drug licence leh Rangbah Shnong

Vanglaini February 3, 2015 chhuaka "Drug licence dilnaah khawtlang hruaitute hriatpuina a ngai dawn" tih headline hnuaia ka news chhiar chuan min tiphu nasa hle mai! He thu hi kan Health Minister Pu Lal Thanzara thu sawi niin drug licence diltute chu an awmna veng local/village council, YMA leh MHIP hriatpuina chauha licence pek an nih theih nan order chhuah thuai a nih tur a sawi a nih kha! He thil hi ngun taka ngaihtuah hnua thutlukna siam an nih a rinawm a, ngaihtuah thui leh hret se a duhawm hle.

He news ka chhiara ka rilrua lang hmasa ber chu Shillong-a veng/khawtlang hruaitu, 'Rangbah Shnong' (headmen) te an ni. Shillong leh a chhehvela chengte chuan bank account hawn dawn te, electric leh tui connection tih dawn te'n Rangbah Shnong te hnen aṭangin no objection cer­tificate (NOC) an lak hmasak a ngai ṭhin a. Meghalaya High Court chuan tun hnai khan hetianga khawtlang hruaitute thuneihna neih hi India Danpui pawmpui a ni lo tiin an thuneihna a hlihsak a, hemi chungchangah hian an la buai chhunzawm reng a ni.

February 1, 2015 khan Shillong Times chuan Shillong leh a chhehvel veng hrang hranga Rangbah Shnong ṭangrualte'n sorkar pawm­puina dil an tum thu a la chhuah ta deuh deuh!

Rangbah Shnong te hian a tir chuan tlawmngaiin khawtlang siamṭhat hna an thawk ṭhin a, mi harsa leh chhuanchham te te an chhawmdawl ṭhin. Political party leh politician te'n vote zawn nan an hman ṭangkai chinah thuneihna an nei chho tial tial a, NOC hial pechhuak thei an nih chinah chuan High Court a inrawlh a ngai ta ni. Rangbah Shnong ṭangrual pawl, Synjuk Ki Rangbah Shnong (SKRS) president Werlok Kharshiing chuan sorkarin schemes hrang hrang a kalpuinaah sorkar department te an puih ṭhin avangin state sorkar hnuaiah 'official recognition' pek an phu tih a sawi a, a thil phut chu Meghalaya Chief Minister Mukul Sangma hnenah thlen an tum thu a la sawi ta cheu!

Mizoram-a khawtlang hruaitute hian kan ṭhen­awma Khasi ho angin sorkar rorel­naah thui taka inrawlh tum lo mahse sorkar thuneihna leh mawh­phurhna khawtlang hruaite hnena pek a ṭul ta hi ngaihtuah chian ngai zawk a ni. Kan sorkar hian dân a siamte lekkawh tur a mi leh sate a ring tawk lo nge?

Khawtlang hruaitute an rintlak loh tihna lam ni loin sorkar thuneihna khawtlang hruaitute hnena pekna a ni a, hetiang thil hi drug licence bikah ni loin issue dangah ti chho zel ila a fuh ang em? Sorkar rorelna aṭangin khawtlang hruaitute rorelnaah kan kir leh dawn tihna a ni ang em? Shillong mipuite hnungzuiin sorkar documents pawimawh laknaah kan khawtlang hruaitute hnena NOC lak a ṭul hun kan hlat loh hmel hle. Sorkar document lak nan NDA sorkarin RSS hnenah thuneihna pein an phalna lak hmasak ngai ta se, âwm kan ti ang em?

Dan hmanga rorelnaah hian dân siamtu leh dân lekkawhtu sorkarin NGO te hnena thuneihna a pekchhawn (Delegation of Powers) hi nakin kan hmalam hun kal zel turah a fuh ang em tih ngaihtuah chian a ngai hle. Hemi kawngah hian kan mithiam leh tawnhriat nei tam zawkte ngaihdan hriat a chakawm a, tun hi a sawi hun a ni.

Kan chhiat kan ṭhata kan innghahna kan khawtlanga tlawmngai pawlte leh a hruaitute hi tunah chuan an ṭha mah se ensan kan hlauh luata kan sel ngam loh chinah chuan thil a fuh lo tlangpui. Kan hmalam hunah mi chi hrang hrangin khawtlang hruai hna an thawk zel dawn a, chutiang huna kan buai loh nan thil kan thlirlawk a pawimawh khop mai.