Eng rau nge i chan ve?

Mizote hian hmanlai kan pipute hun lai aṭang tawhin ‘rau’ hi kan buaibui tawh a; eng thlarau rau emaw awm ringin thingbul lungbulte biain an lo phusa viau tawh a ni. Ramhuai thlarau pawh awm ngeiin an lo ring ṭhin a, mitthite pawhin thlarau an nei ngeia ringin an thlarau kalna turte thlengin an lo zêldin nasa ve hle ṭhin. An dam laia thil ti ṭha deuh chu pialralah nuamsa taka khawsa tura ngaihna an nei a; misual deuh leh tlangval dí nei lote chu Paula’n a lo chang ang a, sairawkherh lianpuia lo perh turin an suangtuah ṭhin a nih kha.

Hmanlai aṭang tawh rengin Mizote hi eng emaw rau hian min tibuai tawh viau mai a. Kristian kan han nih hnuah pawh hian eng emaw chang nia inhriatna hian min thlah hleithei lo chu a nih hi. Thil reng reng hian eng emaw rau hi chu a nei vek tih theih a ni a, mi tin mai hian rau chan lam hi kan nei ṭheuh emaw tih tur a ni. “Mi dinhmuna i din ve phawt loh chuan sawisel ngawt suh,” Rabbi Hillet chuan a lo ti a. Mi rau chan han sawisel ngawt pawh hi an dinhmuna din loh chuan thil ngamawm loh tak a ni. Mahse, kan rau chan hi a dik em tih erawh inenfiah fo a ṭul hle.

Ṭhenkhatin lam thlarau an chang a, khuang a rik hlek tawh chuan awm hle hle thei miah lo tam tak kan awm; mahse, Pathian thlarau tak a ni em tih erawh kan hre lem hlei lo va. Mi ṭhenkhat chu an lam lai hi an ringtu ṭhat lai ber pawh a ni mahna. Ṭhenkhat lahin zawlnei rau an chang a, thil hre lawk thei nia inpuangin kan ram awm dan tur leh sorkar rorelna awm dan tur thlengin an puang âwl lo va. An thupuan lah chu a dik vek lem hlei lo va. Pathian hriattirna ang chuan an puang vek tho si a, zuitu lah an nei ve zel lehnghal.

Chu mai a ni lo, an thupuan lo ringtu leh lo ngaisang fe fe lah an kat nawk ṭhin a, a buaithlak thin ngawt mai. Ṭhenkhat chuan ruihhlo duhna thlarau an chang a, kan ram chu ruihhlovin min tibuai hle mai zawng a nih hi. Kan ṭhalai tam takte ruihhlo bâwihah an tang mek a, chu chuan chhungkua, khawtlang leh ram thlengin min tibuai mek a ni. Chu mai a ni lo, kan ram chu hurna thlarauvin min chiah mek a, nula tlangval, nu leh pa thlengin, a ṭhenah chuan naupang nia kan ngaihte thlengin hurna bâwihah kan tang mek a ni. Chu chuan HIV nasa takin a tipung a, HIV kai hi kan ramah hian an tam tawh awm asin.

Hurna thlarau hian kan ram min tibuai hle mai; chu chuan a hrinchhuah chu–chhungkaw kehchhia, a hun lova nupui pasal neih, enkawltu ṭha nei lo naupang leh ṭhalai, uirena, HIV, mahni intihlum thlengin kan pung ta hle a nih hi. Social media-ahte naupang tak tak sex lam hawia intarlang duh, thil tenawm tak tak kan ramah ngei pawh a awm ta fo mai.

Chu mai a ni lo, LGBTQ thlengin kan pung hle a nih tawh hi. Tun hma kha chuan nula intitlangvalte kha an awm nawk ṭhin a, kan sawi huai huai ṭhin. Tunah chuan tlangval intinula an tam ta; a sawi pawh hi kan sawi peih meuh tawh lo zawk emaw tih tur a ni. A lang apau hian an inlar ngam tawh a, zahna reng an nei tawh lo. Pathian min siam dana lungawi lohnain min tuam mek a, mahni nihna (gender)-a lungawi lova inthlakthleng duh kan pung tual tual ta mai. Heng rau chante hi kei ka hlauh zawng tak a ni. Amah Pu Ngurthangvela hla phuah, “Sodom leh Gomora kan iang zo,” a tihte kha chu nêp tak a ni ta tih mai tur a ni tawh. Tunlai kan rau chan hurna kan tih hi hurna mai pawh a ni tawh lo, ‘hurna uchuak bawn tuar turu’ a ni tawh ber zawk.

Kan rau chan zinga engkim bul tih mai tur pakhat chu, tunlai ṭawngkam lar tak ‘Thluaka sum lut’ rau hi a ni. Thluaka sum lut rau hian kan chhungkua, khawtlang leh ram thlengin min tibuai nasa hle tawh. Pathian thu chuan kan nunna tura rim taka thawk chhuak turin min duh laiin, awlsam taka sum neih duhna leh neih belh zel duhna rau hian min tibuai tak zet a ni. Kan neih tawkah kan lungawi lo va, kan hlawhah kan lungawi hek lo. A aia tam kan duh a, bawlhhlawh leh tenawm taka lak luh pawh ni se, sum kan hmuhna tur a nih chuan mi tam tak hian tih hreh lah kan nei hek lo. Rim tak leh dik taka thawh chhuah ai chuan hahdam leh dik lo deuha thawh chhuah duh kan pung tual tual. Social media inbumna lah a hluar ta hle mai bawk.

He sum duhna rau hian min ei chhe mek. Kan sorkar hian kan ram siamṭhat tumin theihtawpin hma an la mek a; ṭang rei thei tak maw le? Mipui hi kan dik tawh lo va, mi dikte hi kan ngaithei lo ṭan tawh a, hnawk kan ti tawh a nih hi. A rapthlak ngawt mai. Kan sorkar hi ṭang fan fan se la; thil dik lo hi chu hai chhuakin siamṭha zel se, mipuite pawh hian i thlawp tlat teh ang u.

Party ruih chilhna rau hi kan kalsan a ṭul khawp mai. Ram hmangaihna leh siamṭhatna kawngah hian mipui kan ṭanrual a ṭul a; party tinte pawh hi hemi kawngah hi chuan ṭangrual tlat se chuan kan ram hi siam thara siam ṭhat theih a la nih ngei a rinawm. Sorkar hi chu an kal dan dik lo a lo awm a nih chuan sawisel tur a ni ngei mai, nimahsela, sawiselna tur zawn rikngawt erawh hi chu a khamawm viau. Tunah phei hi chuan kan ramah hian hmeichhia aiin mipa hi an ṭawng thei tawh zawk mah hian a lang a; an rilru pawh hi hmeichhia ai hian a zîm zawk emaw tih tur a ni. Social media lam han luhchilh deuh phei chuan thinrimna khawp comment leh post a ṭam thin zu nia.

Zoram thar hi kan sawi châmchî a, a mihring chengte kan dik si loh chuan engti kawng mahin Zoram thar hi kan nei lo vang. DL Moody-a chuan, “Ka nu ang hi khawvela nu zawng zawng hi ni se la chuan khawvelah hian tân in a awm a ngai lo vang,” a lo ti hial a nih kha. Kan rau chan hi Pathiana chhuak thlarau dik tak ni se la chuan kan ramah hian dikna, rinawmna leh taimak rau hian min chên chilh ngei dawn a ni. Kan rau chan ṭheuh hi inenfiah ang u hmiang. Eng rau nge I lo chan ve le?

Tirhkoh Paula chuan, “Nimahsela, eng bawihah mah ka inphal lo,” (1 Kor 6:12) a ti a. Sum duhna rau (bawih), hurna thlarau, ruihhlo rauahte kan lo tâng em le? Pathian Thlarau Thianghlim hian kan nun ṭheuh min chhûngkhat se la; Pathian Thlarau Thianghlim chauh hi kan chan lo ni rawh se. 

- Reuben Lalnunthara Hnamte