Mi duh ve em?

Mi duh ve em?

Aw, duh ve e, ka duh lutuk che alawm; mi duh ve a ni tih ka lo hre ngai lo a ni.

Han en thuak pawha mi mit la tura ka hriat, a heading ka han thlang a. Ka sawi tum nen a lo inzul bawk si a. Mizo ṭawng chungchanga kan hman dik loh lai han ziah lan ka tum a ni. ‘Mi' leh 'min' hi zir chian deuh ngaiin ka hria. ‘Mi’ hi singular a ni a, ‘min’ hi plural a ni. ‘Mi' hi kan hmang tlem zawk a, 'min' tih hi kan hmang lar ber zawk. Kan Mizo ṭawng Bible letlingtute hian fimkhur takin, fel takin 'mi' leh 'min' hi an lo thliar hrang thlap mai a, chu chu keinin chik lem lovin kan lo chhiar liam mai mai a, chu chu heng Bible chang tarlan aṭangte hian tihfiah ka rawn tum dawn a ni.

‘Mi’ singular hmannate

Gen. 20:13 Pathianin ka pa in ata 'mi' vahvaihtir lai khan

Exo. 32:32 I lehkhabua ata kha 'mi' thai bo turin ka ngen a che

Exo. 33:18 I ropuina chu khawngaih takin 'mi' han entir teh

1 Lal. 2:5 Zeruia fapa Joaba 'mi' tih zia

1 Lal. 2:24 a thu tiam anga 'mi' tinghet a

1 Lal. 2:24 lalṭhutthienga 'mi' ṭhuttir a, chhungkua 'mi' lo dinsaktu

1 Lal. 20:25 ‘Mi’ han vaw teh khai

1 Lal. 20:37 ‘Mi’ han vaw teh khai

1 Lal. 21:20 ‘Mi’ rawn hmu ta maw, ka hmelma pa

Sam 22:1 Ka Pathian...... engah nge 'mi' kansan

Sam 22:7 Mi hmu apiangin 'mi' nuih san a

Sam 23:1 Lalpa chu 'mi' vengtu a ni a

Sam 23:2 ahte 'mi' bawhtir ṭhin a

Sam 23:2 tui kamahte 'mi' hruai ṭhin

Sam 23:3 Ka nunna 'mi' siam ṭhat ṭhin a

Sam 23:3 Kawngahte ‘mi’ hruai ṭhin

Sam 23:4 I tiangin 'mi' thlamuan ṭhin a ni

Sam 23:6 Chhung zawng hian 'mi' zui zel ang a

Sam 86:3 Aw LALPA, 'mi' khawngaih ang che

Jer. 20:7 Aw LALPA,nangin 'mi' buma

Ezek. 2:2 Ka kein 'mi' dintir a: tin, 'mi' betu chu ka ngaithla ta a

Mt. 2:8 in hmuh ve leh 'mi' rawn hrilh ang che u

Mt. 12:30 Tu pawh ka lama ṭang lo chu 'mi' do a ni

Mt. 12:30 tu pawh 'mi' lak khawmpui lo chuan a tidarh a ni

Lk 9:23 Tu pawhin 'mi' zui a duh chuan...

Lk. 22:19 ‘mi’ hriat reng nan hei hi ti ṭhin rawh u

1 Kor. 11:24, 25 ‘mi’ hriat reng nan hei hi ti ṭhin rawh u

Joh. 17:12 Nangin kei 'mi' pekteho hi

Joh. 17:18 Nangin khawvela kei 'mi' tir ang khan

Joh. 17: 20 an thu avanga kei 'mi' la ring turte tan pawh

Joh. 17:21 nangin kei 'mi' tir tih khawvelin

Joh. 17:22 nangin ropuina 'mi' pek kha

Joh. 17:23 nangin kei 'mi' tir tih leh 'mi' hmangaih angin

Joh. 17:24 nangin 'mi' pek ka ropuina kha

Joh. 17:25 nangin kei 'mi' tir tih an hriat kha

Joh. 17:26 nangin kei 'mi' hmangaihna kha

TT 11:12 anmahni zui turin 'mi' tir a

TT 11:12 unau paruk pawh hian 'mi' zui ve a

2 Kor. 2:2 tu nge 'mi' tilawm ta ang le

'Min' plural hmannate

Gen. 5:29 ‘Min' thlamuan tawh ang

Gen. 43:18 I pa tangka 'min' pekte avang khan a nih hi ‘min' hruai luh ni

Gen. 43:18 remchang zawnga 'min' beiin

Exo. 32:23 pathiante 'min' siamsak rawh

Exo.33:15 heta ta hi 'min' hruai chhuak ma ta che

Exo. 34:9 i rochan atan 'min' nei ang che

I Lal. 22:8 Lalpa 'min' rawnsak tur

Sam 85:6 Nangmahah chuan... 'min' tiharh leh dawn lawm ni

Sam 85:7 I ngilneihna chu 'min' hmuhtir la

Sam 85:7 I chhandamna chu 'min' pe bawk ang che

Lk. 22:8 Kut chaw kan ei turin 'min' va buatsaihsak rawh u

Lk. 23:39 keini pawh 'min' tidam ta che

TT 1:21 heng 'min' pawl thinte zingah hian mi pakhat a thawhlehna 'min' hriatpuitu

TT 1:25 atu zawk nge i thlan 'min' hriattir ang che

TT 4:12 ‘min’ chhandam tur hming dang reng a awm lo

TT 4:25 Thlarau Thianghlimin, ‘min’ thlantu I chhiahhlawh Davida kain

Rom 4:1 Abrahama, tisa dana 'min' thlahtu chuan

Rom 5:5 Thlarau Thianghlim kan hnena 'min' pek khan

1 Kor. 4:9 a hnuhnung berah 'min' tar chhuakah ka ngai a ni

1 Kor. 6:14 a thiltihtheihnain 'min' kaitho ve bawk ang

2 Kor. 1:14 ṭhenkhatin 'min' awihsak ve tak ang khan

2 Kor. 1:21 Kristaa nangmahni nena 'min' tinghettu leh keini 'min' thihtu chu Pathian a ni

2 Kor. 1:22 zakhamna thlarau 'min' petu a ni bawk a

2 Kor. 5:14 Krista hmangaihna chuan 'min' tîr lui a ni

2 Kor. 5:18 amah nen inremin 'min' siam a

Eph.1:8 fing tak leh remhre takin 'min' vur a ni

Phil. 3:17 entawn tur keini 'min' nei a

1Thes. 5:9 Chhandamna hmu turin 'min' ruat a ni si a

2 Tim. 2:12 Ani pawhin 'min' phatsan ang

Heb. 12:9 Chu lo pawh chu 'min' thunun turin kan tisa pate kan neih kha

1 Joh. 4:10 amahin 'min' hmangaih a, kan sualte thupha chawina

1 Joh 4:13 he miah hian kan hria, a thlarau 'min' pek tawh avangin

Heng lo pawh hi tarlan tur tam tak a la awm ang; mahse, tun ṭum atan chuan duhtawk rih ila. Bible-a mi hi zaah za a dik vek ang ka ti lo. 'Mi' leh 'Min' hman pawlhna lai a awm ve nual ang. Kei ngei pawhin ka hmu nual mai. Mahse, heng ka han tarlan aṭang hian bih chiang ila, zir chiang ila chuan kan hlâwkpui ngeiin ka ring. Entir nan, kan chik lohzia a lan chian êm êmna chu: kohhranah, bialah, presbytery-ah, synod inkhawmpuiahte meuh pawh Lalpa Zanriah Sacrament ṭhehtute’n Lal Isua thu sawi, "Mi hriat reng nan, tih hi ‘Min’ hriat reng nan an ti deuh vek mai zuk nia. Uluk takin ka lo ngaithlain ka lo chik ṭhin a, ‘Mi’ tia hmang chu pastor pakhat chiah ka la hria.

Eng pâwla mi pawh, eng kohhrana mi pawh, pastor leh minister-te Lalpa Zanriah Sacrament ṭhehtute hnena ka ngen duh chu, "Mi hriat reng nan," ti ṭhin tawh se la a lawmawm ngawt ang; a dik zawk bawk a. Lal Isuan "Min hriat reng nan" a ti lo. Thil harsa lo tak, kan chîk (care) loh vanga hmang sual palh mai mai kan niin ka hria.

He thil hi mi sawi pawh ka la hre ngai lo va, mi ziah pawh ka la hmu lo. Mahse, Kan Bible berin ṭawng dik hmang turin min duh tlat niin a lang. Ziakmi te, thu puang ṭhin te, radio leh TV-a thu puang ṭhinte’n zawm tlang thei se a va lawmawm dawn em! Chu ai maha la pawimawh zawk chu, thupuan tur, chhiar chhuah tura lo ziaktu khan lo ziak dik thlap se, a chhiartu chuan a chhiar dik mai dawn a ni. Ni tin chanchinbu ziaktute tan hlei hlei a ṭulin a ṭangkai dawn. Anni’n an ziah dik chuan mipui chuan kan zawm ve nghal mai dawn a ni.

Ṭhahnemngaih vangin han duham leh hlek ila: Kan Mizoram University-a Mizo Department-a thawk mek kan mithiam rualte leh Mizo Language Development Board-te beng thleng pha se ka va ti em!

Rawtna

Hawh u, naktuk aṭang ni lovin, vawiin aṭangin i hmang nghal mai ang u. ‘Mi’ leh ‘min’ thliar hrana hman hran mai kha a ni e. A harsa lo. Tu man sawi hnawk lovin pawm tlang ila, zawm tlang mai ila; Bible-in a ti miau alawm, kan ti mai dawn nia. Bung thar, lesson thar tehchiam pakai lovin, Zo ṭawng hman diknaah pên khat pênin hma kan sawn mai dawn zu nia.

Ziakmi han tih hian lehkhabu ziak ṭhinte tan hlei hlei dik si, ṭha si, mawi bawk si, hmasawnna rahbi pawimawh tak niin a rinawm.

Ka sawi tum loh lam ka'n hawi tel ṭâlh teh ang: ‘Mi’ sawi apiang an awih ngai lo. Fimkhur rawh, ‘min’ an sawi che a nia.

- J. Lianzuala,

Maubawk, Aizawl, Ph. 9862958600