THE COMMON MAN
(Humble tribute to RK Laxman, 1921-2015)
India rama hausa ve lem loten thlawhna an chuan ve theihna tura sulsutu Capt Gopinath khan a airline tan thar Air Deccan logo atan khan vai putar lem (cartoon) kha a hmang chat mai a, a inhmehzia hahipa sawi ṭhin a ni. Kha putar lem kha India mai pawh ni lo khawvel huap pawha cartoonist ropui ber pawl RK Laxman ziah leh dinchhuah ‘the common man’ tia an sawi ṭhin chu a ni.
Kum 50 aia tam mah he common man hian tuktin maiin India rama mi narante dinhmun te, political class leh mi hausa class-te dinhmun chu mawlmang tak, fiah leh fing tak siin ngawirengin (common man hi a ṭawng ve ngai lo) a chhawpchhuak ṭhin a; chumi dinchhuaktu mi ngaihsanawm tak mai RK Laxman chuan hmanni lawk, Barack Obama kan buaipui luai luai lai khan mual a lo liam ve ta reng mai a, a uihawm hle a ni!
He cartoonist ropui tak hi a chhuahna chu a ril vak bik lo; a zir ṭanna sikulte pawh tlawm ve tak a nih hmel (a sawi danin: Translation class-ah lehlin tur pakhat chu: we had a picnic under a tree in the park, tih a ni a. Naupang pakhat chuan, What is picnic, sir?, a ti a. Kan zirtirtupa chuan, “picnic? Thei chikhat a ni, an ṭhukual ṭhapa an lova an ei, tiin min leh sak a). Chuti chung chuan a tuina (passion)-ah a chiang em em a, a invawrh sâng hle. India ramin a ngaihhlut Padma Bhusan pek a ni a, Asia rama an ngaihhlut Ramon Magsaysay award pawh pek a ni. A awmna state pawhin state funeral-in an vuiliam ngat a ni. Entawntlak a ni a, zir tur pawh ṭhangtharten kan ngah khawpin a lang.
A cartoon aṭang hian India ram sukthlek dan vel hi a chiang riau zel a, tumah han zahpah a nei lo a, sawi hreh tehchiam a nei lo a, mi khinletna leh beihletna lam pawh a ngaihtuah lem lo. Amah pek chuan, ‘nuihza siamnana ka hman nasat ber Indira khan Padma Bhusan min han hlan a,’ a ti duh lek fang a.
Laxman-a Common man hian ṭawng chhuak ve lem loin thil awmdan a thlir a, ngaihtuah zui awm takin a awm a, a chang leh a hlim a, a chang chuan a ngui hmel viau ṭhin. Thil chikmi a nihzia a lang a, mipui mimir harsatna tawh ṭhinte leh tawh mekte a rawn tilang ṭhin a, chung aṭang chuan insiamṭhatna tur tam tak, fiamthu ṭha tak a awm ṭhin.
Zeldin chho ta ila, common man aṭang hian kan tunlai hun tawngahte pawh sawi duah lem lo pawhin thil ṭha tak tak a puak chhuah theih dawn a ni awm mang e, te pawh a tih theih ang. Tin, mi thin khei zawng leh huat zawng tur taka che kher lo pawhin mipui mimir hamṭhatna tur hi a tarlan ve theih a, a haichhuah theih tho, tihte pawh a zir chhuah theih ang chu. Chubakah Laxman-a career aṭang hian artist leh creative writing lama thiam ve tak tak kan ṭhalaite hian inpekna leh duh tak takna thinlung nena an thiamnate an hman chuan sang takah a invawrh theih tih te pawh a lang thei ang chu.
Ama style ang chi political leh cultural satire ṭha tak Sudden Muanga te pawh kan neih ve ṭhin kha.