Written by
- K. Biak\huama

Lenchim Ui fing hmingthang ruhro lak a ni

Lenchim khua Lamtual hmuna an awm laiin a hun laia ram pum deng chhuak khawpa ui fing hmingthang BACHA chu a thihna kum 87 lai a liam tawh hnuin Dt. 27.12.2014 khan Lenchim Branch YMA ten a thlan Lungphun leh a ruhrote chu Lamtual khaw hmun hlui ram hnuai lo ni ta aṭangin Lenchim khuaah an la a. Hetia an tihna chhan hi, ui fing hmingthang ngaihsan awm tak a nih bakah khaw ti hmingṭhatu a nih avangin ṭhang lo thar zelten an rawn hriat zel theih nana tih a ni.

A chanchin tlangpui

He ui hi Aizawl Vai puanṭhui ui a ni a, ui senuk a ni. Tereuhte a la nih laiin Bacha ti hian a ko ṭhin a, hmawlte/ lungte a theh a, Bacha va la rawh a tih hian a va la mai ṭhin. Pu Suakhnuna (Maj. Ainawna S.A Pa) leh Pu Saia te chuan sapel atan a fin an rin em avangin Rs. 1.50 (cheng khat duli) in an lei ta a ni.

Hetih hunlai hian uite leh vawkte te pawn man an nei ngai lo, an hauh lawka an la mai ṭhin a ni. A hunlai pawisa hlut dan aṭanga chhut chuan Bacha man hi a to turu hle awm e; Kamis nalh tak hi Paise 25 (siki) in a lei theih a ni. Pu Suakhnuna'n Rs. 1 a thawh a, Pu Saia'n Duli a thawh ve bawk a ni.

Sanghar ṭhawng rual (ui tuai) a han nih chuan ar leh kel seh te a ching a. A neitu Pu Suakhnuna hi Lal khawnbawl upa chu ni lo se an tiral ngei ang. Hetiang a nih avang hian Pu Saia chuan ka duli thawh ve kha min pe leh la, nangmahin pual mai rawh a lo ti ta a ni.

A lo puitling ta a, ui lian pangngai tak a ni a, a lenna lam ai mahin a chak danglam em em maina hi a mak lai chu a ni. Pu Sapchhawna pa Mizo pa tawk tak kawng chho deuh euh euh kal hi a hnung lam aṭangin a zuan khum e, an ti. A sazuk han umte hi luipui an tlak chuan a bauh ri a hriat phak a ni an ti. Tin, a lo changtuten an lo kah loh chuan a en vung vung ṭhin a, a zahawm duh hle a ni an ti. A sa um te tuia an in chiah vaukam lehlam an perkai hi a hnu hloh loin a la leh chat zel a, a rawn um thla leh mai ṭhin a. Kah loh theih loh a ni e an ti. (Sipai ui fing hnu chhui thiam an tih te pawh tuia an in sil chuan an hnu an hloh zel a ni an ti).

Bacha hi a lo tar chak loh deuh hnu khan a sazuk umte chu an hnu zela um loin a ṭum khalh thiam lehzel mai te kha a mak a ni. Amah chauhten a ramvak fo a, sa a va seh ṭhin te hian a rawn hawng a, a pute hi a rawn nawk a rawn nawk a, a kal leh a, an rawn zui leh zui lohte a han thlir let a, an rawn zui loh chuan a va nawk leh ṭhin.

Chutianga a tih chuan Bacha hian sa a seh a ni tih an hre ta ṭhin a, an zui a, a sa seh chu an va la mai ṭhin a ni.

Tlungvel khua in an rawn hawh ve a, saza an beih pui a. Saza chuan a si hlum ta hlauh mai a. Tichuan, a ke an ṭawn kawp a, zawnfung rawlhin an zawn a, a ruang chu an han dah ta chu. Lamtualah Lenchim upaho chuan kan sabel a keh ta tiin an lo ṭah a, pawndumin an tuam a, an tlaivar pui a. Silai an kap ulh ulh mai a, a ruang han dahtute pawh an zak hle a ni an ti. A thlan hi mihring thlan ang chiahin lungrem tia hrang thlan an tih angah an phum a. Hetianga uluk taka an tih hi kum 87 lai liam tawh mah se a ruh ro hmuh tur a la awm theihna chhan chu a ni.

Tichuan, Lenchim khawlai Community Hall bul Mizo pachak Chawngsavunga Chawilung bulah a thlan hi phun leh a ni a. A ruh ro hi YMA office-ah bawmin uluk taka vawn ṭhat a ni a, State Museum-ah dah a rem chuan an dah duh mai thei bawk. Art & Culture department-ten ṭanpui thei se mawihnai taka hung ṭha an ti hle a ni.

Tin, Ruallung Lal Pu Lalrumruta hi Lenchim Lal Pu Thawngliana fapa a nih vang nge, Bacha lung hi an khaw daiah an lo phun ve bawk.

A thlan lunga a inziah dan

Thawngliana khuaa a pasalṭha hmingthang

BACHA hriatrengna khawvel ui fing ber

A pian : 1917

A thih : 1927 A sa seh zat - Sazuk 405

Sa dang - 150

Ui neitu : Suakhnuna, Saia