Buhfai man tihsan leh a chhe lai siam Ṭhat
Mizoram hi India ram state hnufual leh naupang berte zinga mi kan ni. Kan politician hrang hluiten District Council leh U.T. hunlai aṭang tawhin ram siam ṭhat tumin min hruai ṭhin. State puitlinga hlankai kan nih pawh kum 30 dawn lai a ni ta a, mah se kan politician-te chu ram leh hnam hmasawnna tak tak ngaihtuah loin party policy-ah an tui zawk zel a, inthlan leh huna tlin loh an hlauh avangin thil ṭha an ti ngam lo a, hmasawn tik ni rêng kan nei thei lo.
Sawrkarna lo chelh tawh party tinte chuan retheihna aṭanga ram mipui chhanchhuah tumin an bei vek a. P.C. party pawhin buh leh bala kan intodelh theih nan ‘Garden Colony’ tiin power lamah nasa takin hma an la a, rorelna inthlak avangin an thil tumte chu a hlamzuih a. MNF pawhin Pu Laldenga (RIP) hunlai khan ‘Jhum Control’ te an ti a, bulldozer te an lei a. An term hnuhnungah MIP te an ti a, mah se MIP khan mipui beisei a pha lo a, mi tam tak hmuh dan chuan MIP khan mipui hnen a thleng phak lo. Official ṭhenkhat leh party hotu lawk zual tlem a zawngte sum siamna mai maiah an ngai. Congress pawhin an hun hmasa leh tunah pawh NLUP hmanga mipui khaichhuah an tum a. Mahse, engkim mai ṭobul hi a fuh loh avangin sawisel bo a ni bik chuang lo.
State hnufual kan nih pui ṭhin kan ṭhenawm Tripura chuan an ram chhung thar chhuah electricity leh rubber hmangin state dang bakah Bangladesh ram thlengin an thawn chhuak chur chur tawh a, min tlansan thui tawh hle a ni. Keini erawh ram chhung thil dehchhuah kan la nei lo a, kan sawrkar leiba lah thla tin kum tin a pung tual tual a, tunah pawh cheng nuai hlira chhiara singnga chuang leiba kan nei tawh.
Mizorama political party rorelna lo chelh tawh reng reng hi policy mumal leh fumfe tak nei an la awm lo. Sawrkar programme chu eng anga ṭha pawh nise; party duh dana kan kal ṭhin avangin hma kan sawn thei lo a ni. Official tam zawk lahin pute tihlawm ngawt an tum a, an pute hnenah, “Ka pu, hetiang chu kal dan dik a ni ngai lo, heti zawng hian ti zawk ila,” tia rawtna siam ngam an awm meuh lo. Heng avang hian sawrkarin ‘achievement’ ṭha leh dik a nei thei lo a, Minister fel leh chak fal deuhte thil tih ṭhat chauh chu sawrkar achievement-ah kan chhiar mai ṭhin.
Thawhchhuah nei lo State, leiba inchherchhuan zela kal kan nih avangin sawrkar chuan BPL leh AAY te tiam loin, APL buhfai lei ṭhinna man chauh a tisang a. Thil man hrang hrang to chakzia hretute kan ni a, saa intodelh lo sa duh tak hnam kan ni. Cigarette leh kuhva man pawh a to tawh a, kan lei huai hle a, tumahin kan sawisel lo. Buhfai mante hi Kg. ah Rs.25 te, Rs.30 leh a aia to te a ni tawh a, Supply aṭanga kan dawn a nih avanga buhfai rate thar hi to uchuak lutuka ngaihdan kan nei hi a dik ber lo.
Sawrkar leh Supply Minister ngei pawh hian buhfai man tihsan hi an duh ber chu a ni lo. Ba reng reng leh bat belh zela kan kal chuan tlin loh hun kan la nei tho tho dawn. APL buhfai leina ‘rate’ kan tihsan avang hian thla khatah sawrkar chuan cheng vaibelchhe 4 leh nuai 40 vel a humhim thei dawn a, hei ngawt pawh hi ziaawm tak a ni. Buhfai rate chauh lo pawh Supply leh department dang aṭanga kan thil hmuh leh dawn ṭhinte man pawh ennawn a ṭul tawh zawk a ni.
Tunah chuan kan ram hian thil ṭha zawk ngaihtuahna kawngah chuan mitmei venna nei hauh loa kalphung thar chhawp chhuak ngam hruaitu huaisen kan mamawh tawh a ni.
Buhfai rate tihsan hi tun sawrkar leh sawrkar lo awm zel tur tan pawha thil ṭul leh ṭha tak a ni ang. Lalna leh thuneihna âtchilh vang ringawta kalphung thlak ngam loh hi sim a hun tawh. Sawrkar policy leh programme hrang hrangte hi do nghal zel ngawt loin, a chhan leh vang uluk taka kan thlir thiam a ṭul ta. Buhfai pawh a ‘rate’ a san chuan a quality a ṭhain a buk pawh a tling ṭha ngei turah beisei bawk ang u.
Tuna buhfai man tihsan nasa taka dodala ‘kawngzawh’ hial huaihawttu MNF pawh a enkawltu dinhmuna lo ding tawh leh la din tum an ni. An party-in sawrkarna siam leh mah se kan leiba tam lutuk hi an ‘problem’ lian ber a la ni tho tho ang. Party hamṭhatna tura tute emaw hmalakna leh thiltih sual palh lo chan rân a, lo sawisel leh do ber hi ram nu leh pa la nih tum tan chuan a inhmeh lo.
MNF te pawh hian rorelna hmunah MLA engemaw zat an nei a. Buhfai rate tihsan aia sum leh pai dinhmun ṭhat zawkna tur rawtna dang leh ruahmanna emaw, ‘heti zawng hian ti zawk ila’ tih tur nei se ruling lam pawh hian an pawm thoin a rinawm. Chutiang rawtna nei si loa, “mah re re se” tih ang mai leh naupang huai bak an sawi ang maia chet lak chu a fuh ber lo a ni.
Kawng zawh emaw, total bandh neihte hi thil ṭul lo tawpkhawk a ni a, mipui tan harsatna a siamin mi tam zawk eizawnna a nghawng thui hle ṭhin. Tuten emaw chhan leh vang ṭha tawka an ti a nih loh chuan tih zen zen chi a ni lo.
Ring lo mite politics kalpui dan ang maia tih ve zel chu Mizo Kristiante tan chuan a ṭha lo hle a ni.