RAWNGKAH HI
Mizote thil intihhmuh hnam kan ni tih kan hre vek a. Rawng brush hmanga kan hnawih ṭhin pawh tunlai khawvelah chuan boruak tihmukna (air compressor) hmangin a kahin kan kap vek tawh. Rawng kahna hmun hi thingzai hmanga inchhung bungraw siamna leh motor rawng thlakna hmun workshop a ni tlangpui.
A kahna hmun mumal awm lo, kawngpui lam hawi zawnga kap ta sur surte pawh hmuh tur an awm reng. Lirthei leh kea kal tan pawh hmuh mai piah lamah a rim a nam rum rum ṭhin.
Kan tleirawllai khan thli luh theih lohna room phuiah kan kap ve ṭhin a, thli thaw hi kan thunun thei a nih loh chuan rawngkah tibuaitu a ni. Nikhata darkar thum aṭanga darkar ruk kah chuan zan lamah hian thaw a hah ṭhin, tin hrawk a kang thei bawk. A kahna pindan (room) dik taka kapte zawk pawh hian thuam famkim (hmaikawr, kutkawr, suit, tarmit etc.) ṭha tak mai hmangin an inveng a. Thawk luh/ hip luh mai piah lamah vun, mit leh taksa peng hrang hrang aṭanga lut thei an veng uluk hle ṭhin.
Chutianga inthuam chu kan hmuh loh mai bakah an ṭhenawm dawr, in leh kawnga kea kal tan chutiang lo vuah ve chi a ni lo. Hei vang hian a bik takin heng dawr kianga khawsa ṭhinte tan chuan a ninawm thei fu ang le.
Kan rama rawngkahin hriselna a nghawng theih dan tlem han sawi ila. Kan rawng hman leh a pawlhdalna, a tiro hmatute chen hian chemical (mihring hriselna atana hlauhawm tak tak) vek an ni. A bengchheng a, kangmei a hlauhawm a, vun leh tisa karah a lut a, hip luh pawh a awlsam. Rei lo teah vun leh mit kang, luak, kawṭhalo, lu na, chau, hnar, hrawk leh chuap dik lo a siam thei.
Rei tak chhung mumal lo leh pawhlah taka kan kah chuan thawhah (asthma), hnar ulcer/ cancer, chuap cancer, thluak natna, thin leh kal chhia leh a dang tam tak a siam thei. Ram changkanga kap ṭhinho hi en ila, thlaa lawn tur emaw tih mai tur an ni. He ti chung hian an kahna room hi duh tawka ṭha thei ang bera thuam a ni.
A kahna hmun kan neih changtlung pawl HB motors a mi khu room chhung boruak lum lam duh duh zatah a dah theih a. Hnuai lam aṭangin fan-in rawng a kahna (gun) in a phuh chhuah motor-a kai lo (overspray) chung lamah a chhem chho a, chumi lo paih chhuak turin fan bawkin a lo hip leh a. Mask vuah lo pawn a rim tak ngial pawh a na lo, chuti chung chuan an fimkhur hle.
In chunga Tower dah te, phone-in radiation a pek chhuah chungchangah te kan fimkhur a, kan sawi peih viau lai hian a aia hlauhawm zawk hi kan thlahthlam em? Non-ionising radiation te ai chuan kei chuan a ngaimawhawm zawkin a hlauhawm zawk feah ka ngai. A tuartute leh a chimbuai chu an tlem deuh ang a. Heng dawr bula awmte hian eng ang chiahin nge an tawrh chu ka hre lo a.