Written by
- R. Zasanga
New Saiha

Zirtirtu Zakaia kha... (Thlirna tlang dang aṭangin)

Mizo Kristian zawng zawng deuhthawte'n kan hriat dan mila Pu Zara'n thupuiah 'Zirtirtu Zakaia' tih hmanga Feb. 19, 2015 Vanglainia a ziak kha thiam ka ti a. Ka hnial ni loin Zakaia khan a eiru chiah em? lo ni lo pawh ni se eng vangin nge a let li kher? mipuite khan eng thilah nge misual an tih? tih hi rawn sawi ve ka duh a ni.

Israel hnam 12 zingah Zakaia hunlai khan pawl lian/ lar tak tak an awm nual a, chungte chu-

Pharisai pawl: Mosia dan bakah hnam dan tesep ber thlenga khermai taka zawm tura intihrang an ni a, member an tam lo.

Sadukai pawl: B.C. 200 vel aṭang daih tawha dingin an hnam awp bettute tlawn an ching a, mitthi thawhlehna an ring lo a, Israel mipuiin hnam leh sakhua phatsantu angin an ngai. Member an ngah bik lo.

Essene pawl: Jerusalem puithiamte kha an hmu khawvel mi a, ei leh in, sum leh paiah an koham riauin an hria. Chu chu tawng khawp loin an inserh hrang a, 'ka ta bik' tih awih loin engkim an inṭawm ṭhin. A fir zualte chuan ei leh in, silhfen mai bakah nupui/ pasal bik neih te pawh an khap. (I Tim 4:3)

Zealot pawl: He pawl hi B.C. 70-60 vela ding niin pawl naupangte an ni. Sorkarna leh sakhuana la kawpin, "Eng sorkar mahin kan chungah ro an rel tur a ni lo" tiin an sakhaw humhalh nan thih an ngam zel bawk. Member an tam, Israel mipui tam zawk hi an ni.

An temple-a Jentail inkhawm ve pawh thah zel an duh. Isuan Kaisara hnena chhiah pek a phal pawh kha an duh lo. Mahni hnampui/ chipuite laka chhiah khawna milem be sorkar (Rome) hnena pek chu sual chihnih, Jehova phatna leh hnam phatsannaah an ngai a, chhiah khawntute chu an inkhawm/ inthawi ve pawh an phal lo.

Khang hunlai khan Romho khan an ram awp hnam hrang hrang lakah chhiah khawntu tur an ruat ṭhin a, an chhun luh tur leh an chan ve tur an bituk thlap a. Chung mite chuan an hnuaia thawk tur biktuk fel tak bawkin an chhawr ṭhin. Zakaia pawh hi chhiah khawntu hotu niin amah takin khawn lo mah se mipui chuan 'misual' Jehova leh mahni hnam phata milem be sorkar thawhpuitu tiin Temple a tlawh ve pawh an phal lo reng a ni.

Israel mipuite chhiah pek aṭanga a chanvo dik tak hi a tam tham dawn tih a chiang a, eiruk belh hi a mamawh lem vak ka ring lo. A rilruin 'rukru leh hlepru chuan a let liin a rul tur a ni' tih Mosia dan (Exodus 22:1-4) leh Rom ho dana hremna sang ber 'a let li' tho tih kha hriain a chunga mi leh a hnuaia thawkte lakah ama chanvo bak a lak a hre lo a, chuvang tak chuan Isua hnenah pawh khan a hriat loha a lo tihpalh a awm chuan a let lia rulh a cho (challenge) reng a nih kha. Hei hian Zakaia hi eirukna laka a fihlimzia a tilangin ka hria.

A let lia rulh dawn chuan eiru tam apiang rulhna tur a tam zel a, engti zawng maha rulh ngaihna a awm lo, lo chhiar nawn ve teh u.