Written by
K Lalrinchhana

MI HMAA THU SAWI

Thu sawi nasa hnam kan ni a, Mizo te hian thu sawi hi kan uar ngawt mai. Inneihnaah te, mo lawmnaah te, khawhar inah te, lungphunnaah te, lenkhawmnaah te, pass lawmnaah te, Biak inah te thu kan sawi mawlh mawlh reng a, sawi tur hre mang lo pawh hian sawi ve ṭalh kan tum emaw tih mai tur a ni a, ṭhenkhat chu mipui hmaa din hrim hrim hi nuam an ti emaw tih mai tur a ni.

In buatsaih ṭha rawh : Thu sawi tura ruat i nih a, ruat i ni tih i hre lawk a nih bawk chuan ṭha takin inbuatsaih rawh. Chu chu ngaithlatute laka i bat a ni. Inbuatsaih ṭha mang loa thu i sawi ve ringawt hian i thusawi ngaithla tura lo kal khawm mipui te i zah lo a, i sawi rei poh leh an tan ninawm i ni mai.

Sawi rei lutuk suh: Thu sawi thiam tak i nih lem loh chuan thu sawi rei lutuk ngai suh. Thu sawi thiam tak tan pawh darkar chanve vel a tawk viau. Thu sawi thiam tak ni lo tan phei chuan a tawi lam apiang a ṭha. Chuti lo zawng thu sawi tura i din apiangin miin huphurh chânin an châng tawh mai ang che.

Lansarh tum ngai suh: Mi tam tak chuan thu sawi tura ruat kan nih hian sawi ṭhat loh te, sawi sual te, mualpho te kan hlau ṭhin. Heng zawng zawng hi mahni hmasialna vek a ni. Ṭhenkhat chuan thu kan sawi hian miten sawi ṭha min ti se, min fak se, ani nge nge min ti se, hre zau leh hre ril min ti se tih rilru pua sawi kan ang bawk. Mipui hmaa thu kan sawi hian kan hriat zauzia te, kan hriat rilzia te, kan chhiar zauzia te in-show tur kan ni lo tih kan hriat a ṭha khawp mai. Chung zawng zawng ai chuan kan thu sawi tur chu ngaithlatu mipui ten an hlawkpui ang em? Mi pakhat talin tisa thilah emaw thlarau thilah hlawkna an hmu ang em tih hi kan lungkham ber ni zawk rawh se.

Thu sawi thiam inti deuha thu sawi te, hre zau leh chhiar zau intih hmel deuha thu sawi te hi mipuiah a tla na lutuk ngai lo. Ngaithlatu mipui ngaih pawimawh ber la, an hlawkna tur duhsakin thu sawi ṭhin ang che.

Hmasawn tum rawh : Tlawmngai pawl hruaitu i ni emaw, kohhran hruaitu i nih a, mi hmaa thusawi fo ṭhin i nih chuan hmasawn (improve) tum ngei ngei rawh. Thusawi thiam te chu talent a ni a, inzir chi a ni lo, ti ngawt suh. Thu sawi thiam hi inzir theih a ni a, hma sawn theih a ni. Mi hmaa thusawi ṭhang i nih a, i thu sawi hun miin an huphurh viau ṭhin a nih chuan i thiam loh a ni, hmasawn i tum lo a, thu sawi kawnga hmasawn turin ṭan i la hlawl lo tihna a ni.

Chet ze ṭha lo bansan rawh: Mi ṭhenkhat chu mi hmaa thusawia an din hian ngaithlatu mipui mit tikham khawpin an awm fo mai. Necktie zut chhên te, lu thak lo pui hiah chhên te, kawrchung kawrkilh phelh a, kilh leh chhên te, kekawr ipte zen chhên te, kawisawi deuha din te hi a entu mipuite tan a ngaihmawhawm sam khawp. Heng chet ze ṭha lo lakah hian fimkhur la, i lo ti ṭhin a nih pawhin sim tum ang che.

I rilru phawrh chhuak ngam rawh: Mi tam tak chuan thu kan sawi hian thu ṭha tluang tlam kan sawi a, a pawi hawl lo tawk velin thu ṭha satliah kan sawi fo ṭhin. Kan rilru ni chiah lo te sawi kan ching a, kan kual kan kual a, midang tana ninawm mai kan nih kan inhre ṭhin lo. A theih hram chuan i thusawiah khan chêng la, i subject hrechiang bawk la, i rilru tak tak phawrhchhuak ngam rawh. Mawihawih mai ni loa rilru chungril aṭanga bun chhuah thu chu a tak bik a, a mi den dan pawh a tak a, ngaithlatu te tan hai theih a ni lo. Thu ṭha satliah, nangmah pawha tla na lem lo leh i zawm tak tak lem loh thu chu midangah a tlak nat viau ring lem suh.