Written by
- Lalhriatpuii
Librarian, Aizawl West College

NATIONAL LIBRARIAN'S DAY : Hriatna leh thiamna enkawla vawngtute chawimawina

Kum tinin August ni 12 hi library lama mi thawh hlawk tak Dr. SR Ranganathan chawimawi nan India ram pumah ‘National Librarians’ Day’ atan hman ṭhin a ni. Dr. SR Ranganathan-a hnathawh leh hmalakna tam tak hian ram pum huapa library-te a tidanglam nasa hle. National Librarians’ Day hi librarian-te hnathawh hlu tak leh ziak leh chhiar thiamna, hriatna, leh khawtlang tihhmasawn kawnga an chanvo pawimawh tak hriatpuina leh chawimawina atan hman a ni.

Kum 1892-a Tamil Nadu-a piang, Dr. Shiyali Ramamrita Ranganathan hi India rama ‘Library Science Pa’ (Father of Library Science)-a ngaih leh vuah a ni a. A hnathawh, a ngaihtuahna leh a inpekna hmangin library science lama hmasawnna nasa tak a thlen a ni. Dr. Ranganathan-a hian Library Science dan panga, ‘Five Laws of Library Science’ a siam avangin hriat a hlawh hle a, hei hi khawvel puma library hrang hrangte’n an kalphung dinna atan lungphumah hmangin, hriatna leh thiamna chu mi zawng zawng tan a awm theih phah a ni.

Tunlaia librarian-te pawimawhna

Tunlai khawvel inthlak danglam chak takah hian librarian-te hna chu lehkhabu dahna enkawl, chhinchhiah leh vawnṭhat ringawt a ni ta hauh lo. Librarian-te chu hriatna leh thiamna lawng khalhtu niin, digital hmanrua chi hrang tam tak kan hman thiam theih nan min puitu an ni. Zirtirtu an ni a, zirlai leh zir chiangtu (scholar)-te hlawhtlinna atana pawimawh leh an mamawh em em, ngaihtuahna fim hman thiamna critical thinking leh, thu hriat leh chhiar thiamna information literacy skill tihhmasawn kawngah kaihruaitu an ni.

Librarian-te hian lehkha hlui pawimawh leh hlu tak takte vawnghimin, hmanlai kan thlahtute aṭanga kan rochun hnam zia leh rohlu chi hrang hrang humhalh kawngah hmun pawimawh tak an chang a. Nakin lawka mite’n kan khawtlang chanchin leh nunphung an hmuha an zir chian theihna atan an ṭangkai hle bawk. Kum tin mite hîpna leh fuih thei tur zirna programme, workshop leh khawtlang thil thleng buatsaihin, ziak leh chhiar thiamna leh dam chhung zirlai tihhmasawn kawngah an thawh hlawk hle.

Library – Vantlang hmunpui (Community Hub)

Library hi vantlang hmunpui, khawtlang inpumkhatna leh inpumkhatna chawisangtu a ni a. Mi zawng zawng tana awm khawmna tur, zir tur leh ngaihtuahna fim hman ho theihna hmun him leh ṭha tak a siamsak a ni. Library-te hian service hrang hrang an pe a, internet hman theihna te, hna zawn ṭanpuina aṭanga ṭawng zirna thlengin an thawk a, khawtlang mamawh phuhrûkna an ni.

Thingtlang hmun kilkhawr zawk, internet leh mobile service tlâkchhamna hmunah chuan library-te hi hriatna leh tunlai thiamna hrang hrang zirna leh hmanna hmun pawimawh tak a ni a. Changkanna leh hmasawnna rualkhai lo avanga inṭhendarhna digital divide a titawp a, mi tinte zirna leh thiamna hmanga an nun tihmasawna tichangtlung turin a tichak a ni.

Library leh librarian-te hian khawtlang nunah an pawimawh chhunzawm zel lai hian harsatna tam tak an tâwk a; chung zingah chuan library enkawlna tur sum lama harsatna te, technology lama hmasawnna te, a hmangtute duh dan leh beisei dan inthlak danglamte a tel. Heng harsatnate karah hian librarian-te chu an insiamrem thei reng a, an service tihchangtlun nan leh library hmangtute mamawh danglam zel phuhrûk nan tunlai thiamna thar ber leh kalphung thar ber zela inchher hriamin, mi dangte tan an theihna leh an thiamna zawng zawng an hmang a ni.

National Librarians’ Day lawm ve ang u

National Librarians’ Day hi Mizoram chhung leh a chhehvela librarian–eizawn nana hmang leh mahni khawtlang tana tlawmngaia thawkte thawhrimna leh inpekna ngaihlu a, lawmpuina hun a ni. Hriatna leh finna, ziak leh chhiar thiamna kawngahte kan khawtlang tihmasawn tura an inpekna hi khawtlang hmasawnna leh ram hmasawnna atan a pawimawh hle.

Kan ngaihhlutzia kan lantira he ni kan lawm theih dan kawng tlemtê tarlang ila.

1. Tualchhung library tlawh:

I awmna hmuna library-ah hun hmang la, lehkhabu leh thil dang an neih ang apiang hmang ṭangkai rawh. Librarian-te nen inpawh la, an rawngbawlna leh an inpekna hlutzia hre tharin, lawmthu sawi rawh.

2. Library Event-ah tel ve rawh:

I awmna hnaih ber library-in a buatsaih workshop-ah te, lehkha chhiarnaah emaw, khawtlang thil tihhona an buatsaihah emaw tel ve rawh. Heng thil hi mi angte nena zirhona leh inzawmna hun remchang ṭha tak a ni.

3. Library hmalaknate thlâwp:

In khua/veng library hmalaknate thlawpin an tan i thâ leh zung, i sum leh pai thleng pawhin hmang la, an rawngbawlna pawimawh tak tak hriatpuia thehdarh in, hma lakpui rawh.

4. Volunteer:

Library-a tih tur tam tak awmte thawk a, ṭanpui turin i hun leh thiamna pe rawh. Mahni duhthua thawk–volunteer hna hi i awmna khawtlang tana hlawk tak, library tana palai nihna leh thlawpna awmze nei tak a ni.

National Librarians' Day hi khawtlang tana châwl loa rawngbawltu librarian-te inpekna leh thawhrimna hriatpuina leh lawmna hun a ni. Mimal, veng leh khua tihhmasawnna, tihhauhsakna leh kan khawtlang nun tihchakna kawnga librarian-te chanvo chelh pawimawh tak hi ngaihluin, i chawimawi ang u. An thawhrimnaa kan lawmzia lantirin, mi zawng zawngin hriatna an hmuh theihna tura an palai hna thawhnaah hian i thlâwp zel ang u. Hriatna leh thiamna humhalh a, thehdarh tura an inpekna nghet tak hi library hlutzia nemngheta tilang zeltu a ni.

'I hriat tur awm chhun chu library awmna hmun hi a ni' – Albert Einsteininstein

- Lalhriatpuii, Librarian, Aizawl West College