Written by
- Lalramzauha Sailo
President, Mizo Convention

Min rawn hrereng dawn nia...

Jampui tlangdung, Mizo khaw 10 emaw lek awmna hi Mizoram dep khawthlang lama awm a ni. Tunah hian Mizo sang ruk emaw vel leh Tuikuk (Bru) tlemten kan luah mek. Hnam dang chu sawi tham an awm lo. Helai ram hi Mizo lal Raja Dokhuma Sailo kha 1905 velah lo thlang tlain 1910 vel aṭangin helai ramah hian Reng lal (Tripura Reng lal) phalnain lalna ram a din a. Mizo lal Raja Hrangvunga Sailo chuan 1911-ah Jampui tlang chhim lamah lal ram a rawn din ve leh a.

Chutichuan, Jampui tlang leh a thlang lam ram zau tak (mit tlin tawk tih theih) chu Mizo lalte lalna ram niin, Rengpui (lal) pawhin phalna pein fel takin hun rei tak ro an rel a ni. Chung hunlai chuan Jampui tlanga Mizote luah ram tih loh chu, a thlang lam ram zau tak chu Buannel ram dai, sai leh sakei ram ngawpui khung mai a la ni a, Rengpuiin khua leh tui a lo neihsa te chu hlate khuaa awm vek an ni.

Hun a lo kal zel a, East Pakistan, tuna Bangladesh leh Assam lam aṭangin chung lai ram ruak zau tak maiah chuan awmhmun an khuar chho a. Mizo lalte chuan hun engemaw ti chhung chu heng hnamdang hnen aṭang pawh hian chhiah (lal chiah) an khawn ve ṭhin. India Independance (1947) hnuah phei chuan hnam dang an lo pem lut tamin an lo pung ta hluai mai a ni.

Hnam dang an lo pun chak em avangin Jampui Mizote chu kawng tinrengah kan chep ta hle. Tunah phei chuan kan tlang dung (Jampui tlang) zeia kan huan ram leh kan thlawhhma ram zim te bak hi kan nei ta meuh lo. Mizoram khawthlang lamah hnam anga buaina a lo chhuah (kum 18 vel kal ta) lai te khan kan lo chiai khawp mai a, ṭhenkhat chu an thlabar hle.

Chutih laiin Chief Minister Pu Lal Thanhawla leh a hote an bengvar a, an lo thleng thla zung zung a, kan thlavang an rawn hauh nasa a. Min chhan tlatna thute a rawn tlangau pui dum dum mai a, chawp leh chilhin min thlamuan a, lawm avangin mittui te a tla hial a ni. Min dotute hmaah kan thlavang a rawn hauh ṭhin kha kan la sawi dawn chauh a, CM Hawla hlutna hi ka thinlungah a cham kumkhua tawh ang.

Kum 1966-a MNF movement avangin buaina lian tak a lo chhuak a, keini Jampui tlang dunga cheng Mizote pawh kan bang bik lo. Dam loh leh zai rei pawh sawi loin vawi tam tak sipai puak kan phur a, lungin/ quarter-ah te rei tak tak min khung a, pawngsual leh nunna chan hial te pawh an awm a ni.

Remna thuthlung ziak fel a nih hnuah dinhmun ṭha zawk beiseiin Tlumtea thlirin kan lo thlir a. Nimahsela MNF chuan kum 10 lai sorkarna a chan chhung khan Mizote Jerusalem-a MNF Chief Minister khan vawite khat pawh min rawn tlawh ve ta hauh lo a, kan vui hle. Pathian zarah MNF hi a lo sorkar leh hunah chuan Hnamah piangtharin Jampui Mizote hi min rawn ngaihsak a, an hmangaihna huang chhungah min khung tel tawh turin kan beisei e.

Keini Jampui Zofate hian hnam anga kan Jerusalem, Mizoram sorkar hian (tu pawh sorkar se) min theihnghilh lul lo se. Pi pute sah chhuah ram, Jampui tlang hi Zofaten nghet taka kan luah reng theih nan min ṭawngṭai pui ṭhin ula, min rawn hre reng dawn nia.