Written by
- Dexter Vanchiau

MZU PhD seat hi

Mizoram University hi Mizorama zirna kan neih ṭhat leh changtlung ber a ni a; kum tin hian zirlai pawh tam tak an zir chhuak a, India ram ang pawha university zahpuiawm loh tak a ni. Kan ngaihlut thiam pawh a ṭul hle awm e.

Tun dinhmunah chuan MZU-a thawkte pawhin ṭhahnem an ngai viau mai a, PhD zirlai pawh ṭhahnem tak kum tin an chhuak ṭhin. Chutihrualin, a chang hi chuan kan university ṭha hi mithiam chher chhuah tak takna aiin, college leh university lama thawk senior tawh leh sorkar lama officer senior-te hian an kaisanna tur leh intihropui (ni mai hian a lang) nan PhD-te hi an hmang emaw aw tih theih a ni.

Zoram hian mi thiam leh he lama tui mi kan mamawhna a san em em laia kum upa lam leh zirna lama thawh hlawk lutuk tawh lem lote tan seat tam tak kan lo la peng a nih chuan a uiawm khawp ang. A ṭhente phei chu hmelhriatte induhsakna rawngkaite pawh a tel thei ang em aw tih tur a ni. Chuvangin, MZU-a PhD seat-te hi mi thiam chher chhuahna tak tak a tana kan hman leh a ṭul hlein a lang.

Mi ṭhenkhat, zirna lama kal zel se ram leh hnam tana thawh hlawk tak tak turte an awm ngei ang a. Tin, zirtirtu ṭhenkhat, thiam leh thei tak takte tana ṭangkai taka hman theih tur, kum lama naupang leh inpe zawkte tan heng PhD seat hlu takte hi kan hauhsak thiam a hun khawp mai.

MZU hian system ṭha tak mai an nei a; department anga progress report an pe ṭhinte hi a ṭha a, zirlai tam tak inthlahdah tur pawh a veng ngeiin a rinawm. Sorkar hnathawk ṭhenkhat hi chuan PhD nei se la an hlawkpui ngei tur chu an awm ngei ang tih chu hai rual a ni lo; mahse, hetiang em em pawh ni lem lo, hnaa kaisanna atan pawha ṭangkai tawh lote’n intihropuina tur niawm taka an ti fo hi tihreh a ṭha viau mai. Heng ho hian an duh leh private university lamahte degree lo la ta zawk se la. Mizoram chhunga zirlai, research lama tui leh thei mi turte tan hmun tam zawk an hawn a, researcher ṭha leh zirtirtu ṭha tak tak an chher chhuah zel hi kan ram leh hnam tana thil pawimawh tak a ni.

Hming bula Dr dah hi thil hlu tak a ni a. PhD pawh ni lo, honorary degree pekte thleng thleng hian kan dah fur a. An sawi dan chuan, honorary doctorate pekte hi chu hming bula Dr dah tur a ni chiah lote an ti a; chu erawh chu mimal ngaihdan ni se. Chutiang pawh ni lo, mi ṭhenkhatte’n khawi lai office an thawhna behchhana doctorate an nei ta maite hi ram leh hnam tana ṭangkai tur mi tam takte remchanna tur an laksak a ni thei a ni.

Chuvangin, MZU lama kan hotu lam pawh hian college lam kaisanna tur ngawt la lovin, college-a thawk mek zingah pawh la chhenfakawm tur, research lam leh zirtirna lama thawh hlawk thei tur ngei hi la tawh se a va lawmawm dawn em. Chutianga ram leh hnam tana mi chhenfakawm chher chhuah a nih theih nan MZU lama seat beisei tum tam tak pawh hian seat hi kian ngam se a ṭha ngawt ang.

- Dexter Vanchiau