Written by
- MC Lalthianghlima

Ration card chungchanga Pu Tawnluia thusawi kha

Ni 16.8.2024 (Zirtawpni)-ah khan MNF chuan an party General Headquarters office (Mizo Hnam Rûn)-ah chhûng inkhawm an nei a, hetah hian Dy. Chief Minister hlui Pu Tawnluia chuan thu a sawi a. Pu Tâwna chuan, ration card vâr (white) buhfai rate tihsân chungchangah ZPM-ten thu dik lo hmanga MNF an puh chu a ngaihthiam loh thu a sawi a. MNF sorkar hnuaiah buhfai tihtona order copy a awm chuan Zoram mipui hmuhah pho chhuak turin a ti bawk.

Pu Tawnluia chuan a sawi zêlnaah, ration card vâr (white)-a buhfai leina rate tihsân hi MNF sorkar laiin Supply department-in a ngaihtuahtu tur Sub-Committee a din a, Chairman-ah Dy. Chief Minister dahin, Vice Chairman-ah Supply Minister, Secretary-ah Supply Secretary, member atan NGO aiawhte leh consumer aiawh leh sorkar official-te ruat an ni, tiin a sawi.

Pu Tawna chuan, "Uluk taka ngaihtuah a nih hnuin Committee hian tihpun turin recomment (rawtna) a siam lo va, Cabinet-ah pawh report pêk luh a la ni lo va, inthlan puanin a zui ta a nih kha, MNF hun laiin tihpun lohvin vawiin ni thleng hian a kal a ni. ZPM sorkarin October 2024 aṭanga tihpun a tum avanga MNF min puh hi thu belhchian dawl lo a ni a, khawiah nge MNF sorkarin buhfai rate tih punna order a siam chu rawn lek chhuak rawh se. Keini chuan mipuite dinhmun zir chiang chung zelin buhfai rate hi kan sorkar chhungin kan tipung lo a ni," a ti a nih kha.

Pu Tawna hian, "Uluk taka ngaihtuah a nih hnuin Committee hian tihpun turin recomment (rawtna) a siam lo va," a ti a.

Ni 20, March, 2022 (MNF sorkar lai)-a Zalên thuchhuah hi han ennawn leh ta ila, hetiang hian kan hmu a ni: "Mizoram sorkar chuan (MNF sorkar lai) buhfaia sorkar sum hloh nasa lutuk tihziaawm nan Non-NFSA (National Food Security Act) hnuaia ration card (card vâr) hmangtute'n buhfai an khulna man chu tihsan tumin ruahmanna a nei mek a, tihsanna tur zat erawh bithliah fel a la ni lo,” tiin.

"Zalên thu dawn danin, Food Civil Supply & Consumer Affairs (FCS&CA) Department chuan tun dinhmuna card var/Above Proverty Line (APL) hmangte hnena buhfai hralhna Kg ah Rs 15 chu tihsân tumin rawtna a nei a, card vâr hmangtute khul tur buhfai department-in state pâwn aṭanga leina chu Kg ah Rs 27.50-a nih laiin, ratailer aṭanga an khulna erawh Kg ah Rs.15 a ni," a ti leh a.

Zalên-in a tarlan zêl danin, "APL ni lo, scheme dang AAY (card eng), PPH (card hring/pawl) hmanga retailer aṭanga buhfai khulte chu central sorkarin man tlâwma buhfai an khulna tur (subsidy rate) ruahmanna a siam sa vek a. Hetih lai hian card vâr hmangte buhfai khultirna man tihsân a nih chuan, buhfai leina a sorkar sum hlohna tam tak a phuhruk theih beisei a ni.

"Hemi chungchang hi assembly budget session neih zawh takah khan Supply minister Pu K. Lalrinliana pawhin lo sawi tawhin, a rate bithliah kawngah rawtna nei turin member-te a lo sawm tawh bawk. Thu dawn danin, card vâr/APL scheme bik hnuaia ration card hmangtute chungchang chu state sorkarin mipuite dinhmun thlira a kalpui niin, card var hmangtute buhfai khulna tur rate pawh state sorkarin ruahmanna a siam tur a ni," tiin an chhuah bawk.

Pu Tawna hian thil ngaihtuah chiang tâwk lo leh vai ruaiin thu a sawi niin a lang. A kaihhruai sub committee khan tihpun turin rawtna an neih leh neih loh chu thu hran, buhfai khulna rate tihsanna tur ruahmanna chu MNF sorkar hnuaiah khan ruahman ngei a ni, order an chhuah hman lo mai zawk a nih hmel. Ni 20, March, 2022-ah Zalên-in chiang takin a tarlang a, MNF sorkarin National Food Security Act hnuaia ration card var hmangtute’n buhfai an khulna man chu tihsân tumin ruahmanna an neih mek thu chu chiang takin a tichhuak daih tawh zawk a ni. Zalên-in a tarlan zel dan chuan, "Card var hmangtute buhfai khultirna man tihsan a nih chuan, buhfai leinaa sorkar sum hlohna tam tak a phuhruk theih beisei a ni," tih a ni bawk.

Heta thil lang chiang ta em em chu, MNF sorkar khan ration card var hmangtute buhfai khulna man chu tihsan tumin ruahmanna thui tak a lo nei a, rin aia hmaah inthlan puan a nih tak avangin a takin an tipuitling hman ta lo niin a lang chauh zawk a ni.

Pu K. Sangṭhuama, Supply Minister hlui pawhin ration card var hmangtute buhfai khulna tur rate tihsan chu ṭha a tih thu leh a thlawp thu a lo sawi tawh bawk a nih kha. Tin, he thil hi politics-a inbeih chiamna tur pawh a ni hek lo, ration card var, mi awmthei zawkte awmna turah mi rethei zawkte awm tlat chhanchhuahna tur a ni zawk.

Chhungkaw khawsak ziaawm ration card var hmangtute'n sorkar aṭanga buhfai subsidy-a an leina man tihsanna turah hian, chhungkaw harsa zawkte'n ration card eng leh card pawl hmangtute a huam lo tih hi hre nawn leh ila, thil dik lo siamremna tur thil a ni zawk. Keini chhungkaw khawsak harsa zawkte tan phurrit tur a awm lo tih hi i hria ang u.

- MC Lalthianghlima