Power intodelh loh chhan
MPCC Political Session ni 6.5.2016 a neihah CM zahawm tak Pu Lal Thanhawla chuan kum 2018-ah an sorkar leh tur thu leh thil dang dang a sawi zingah kum 1998 a an sorkar loh avanga eng power nei ṭha lo angin a insawi a.
Mizoramin power kan intodelh loh chhan dik tak chu Brig. T.Sailo sulhnu Bairabi Hydel Project Mw 160 lai pechhuak thei tur kum 1984 a Pu Hawla a CM khan a chhunzawm duh loh vang kha a ni. 'Ṭhenphunga damlai lung ka phun dawn lo,' a ti a, Central Power Minister ABA Ghani Khan Choudhuri-a'n a lungphum a lo phum diam tawh a hluihlawn ṭhak a, fiamthu thawh nana hmangin, 'Tuikhuahah chen ka tum a, sakuh kaw tia hi a lo kaw rih reh a,' a ti zui bawk a. Zu fiah kilh kelh lo tan chuan awihawm taka thil sawi liam puat puat hi a thiam em em a ni.
Kum 1984 aṭang hian kum 20 chu a CM tawha power lamah hian ti tak tak ni se, a ngaihna hria se intodelh daih tawh tur kan ni. Ṭhangtharten hei hi an hre ve si se lo a, thil an chik peih hek lo - chu chu remchangah hmangin mipuite hi dawt var a hrilh reng zawk ni berin a lang. Kawlphetha a siam ve chu Khawiva 1.05 Mw, Tuipui SHP 0.50 Mw, Kautlabung 3.00 Mw, Maicham-I 2.00 Mw, Maicham-II 3.00 Mw, Lamsial 0.50 Mw-te an ni awm e. Heng zawnga power a siam chhuah belhkhawm chu 10 Mw vel a ni a; kum 2-ah Mw 1 siam thei ang an ni!
Serlui B hi nuai 500 an sen hnuah an pamṭul ṭhak a, a siamna tur bungrua leh temporary-a in an sak pawh an tiral vek. MNF a lo sorkar khan an tharthawh a, an zo hman a, tunah hian kan hmang reng a, furah Mw 12 lai pe chhuak thei a ni. Hei pawh hi Pu Zoramthanga kut chhuak a nih vañg ngawtin a hawng duh lova, kan hmang reng si a ni. He mi aṭanga sum hmuh pawh vaibelchhe chuang a ni.
Powera kan intodelh lohzia sawi apiangin Pu Ṭhena hmalakna Bairabi Hydel Project Congress-in an chhunzawm duh loh kha Pu Ṭhena thih hnuah pawh sawi chhuah a la ngai ta zel zawk a ni. Kum 2008-a Pu Hawla a han CM leh khan lui pariat ngawtah MoU a ziahpui a, kum 8 dawn a vei hnuah pawh heng MoU a ziah puinaah hian hmalakna pakhatmah a awm lo.
Kum tin power lei nan sokarin vaibelchhe 210 vel an hmang ral ziah a, nuaih hlira chhiara 21,000 lai a ni. Bairabi Hydel project kha lo chhunzawm se 1990-ah siam zawh daih tawh tur a ni. Kum 20 chuang chhunga power leinana kan senso hi nuaih hlira chhiara nuaih li leh sing hnih (21000 x 20 = 420000 ) a tling hman tawh dawn a ni. Sorkar hmasa hmalakna chhunzawm tlak chhunzawm duh loh avangin Mizoramin vaibelchhe 4,200 kan lo chawi hman tawh a, engtia rei nge kan la chawi hman dawn a hriat loh.
- H. Lalhlimpuia