Foreign hnai berah
Ṭawng chi thum aṭanga chi ruk vel thiam leh hmang ṭhin kan ni a, kan hman pawlh nasat avangin eng ṭawng pawh hi kan paiin kan lai vek zawk a ni. Khawvel dai zim Zoram pel loho apiang hian min hmusit zual ṭhin, lo sim teh u. America leh ram dang aṭanga lo kal ṭawng pai ngaisang hle si, tiin min chah a nia...
December 2015 khan foreign zin vawi khat nan Burma ka han fang a, ka thil thlir dan leh ngaihtuahna tam tak min thlak sak a, thil tlemte Zoram mipuite hriata tarlan ve ka duh.
1) Visa, Passport kan neih loh avangin hotel-ah kan thlen theih loh thu Ṭiau Zokhawtharah min lo hrilh nghal phawt mai. Tichuan, kan ṭhian Pastor pension hmachhuanin Pastor in zawnga pan tawp kan tum ta a, mahse Bus chuanpuiten thlenin zawng chawp turin min ti a, "Mi an fel lutuk, thlen in huphurh reng reng suh u," min ti a. A dikzia a takin kan hmu nghal a, kan cham chhung zawng chaw eiah leh riak turin min sawm lawr a, sa chi tin min hlui a, kan van lawm tak em. Hotel, restaurant leh in tinah phan (thingpui) duh duha in tur (khual chhawn) an tih mai chu an chhawp a, sum ngai loin hrianghnar takin a awm theih. Hetiang hi khawvel ramdangah awm ve ang em le?
2) Tahan khawpui khi an inenkawl dan a danglam hle. An side drain leh metal road te, electric hrui leh ban te, school te, bazar building te, field-te engkim deuh mai khi mipui thawhkhawm, veng tin committee-ten an chhungkaw dinhmun azira an tuk, an thawhkhawma siam a ni. Sorkarin 20% vel min tum pui ve an ti. Chuvang chuan mahni ta angin mitinin vantlang thil an enkawl ṭha. Aizawlah hian tih ve theih hun awm tak ang maw?
3) Kohhran Denomination hrang an awm ve tho a, mah se an intai ve lo. Speaker nei ṭha deuh kohhranah chuan an inkhawm hum hum zel.
4) Kalaymyo chhak Khampat bul lui kama awmho chuan a khua leh mimal pawhin tui luang hmangin electric an siam a, sorkar an tibuai lo a, ren miah loin an chhi. Kan ram lui kam khua leh lui kama huan lo ram neite hian i ti ve sup sup ang u, a siam a harsa lo.
5) Khampat kawng khi Manipur leh Burma inkalpawhna kawngpui a ni a, a kawng a ṭha a, km 110 speed-a tlan theih lai pawh a awm thluah mai. Khiti khawpa Manipur nena inkalpawhna ṭha India suma siam a nih laia keini kan Ṭiau Zokhawthar, road ve thung hi chu a rapthlak tawp mawle! Engati nge a chhe chi kan nih bik fo mai le? Kawngpui khi kum tam tak an siam leh zet loh chuan Zokhawthar Border trade hi tawlailira thil thiar u awrh chauh a la ni.
6) An bazarah kan kal a, a ṭhen chuan kho/ fawngteah pawisa an dah hung mai. Aizawl Bazarah engtikah nge kan tih ve ang? "Bag ah fimkhur ru, pick pocket an tam," tia Police au a reh hun a nghahhlelhawm mang e.
Burma ang hian rukru, tualthat, pawngsual leh misualte hian Police man hi hlau ve se a ṭha zawk lo maw? Two wheeler ṭâwng lam deuh an mante chu, "Nei nghal mai se a ṭa mai, khul chhuahna man tur a to e mai," an ti. Chuvang chuan man nih pawh an hlau em em a, dan pawisa lo an tlem phah hle an ti.
7) Meizial zu, kuhva ei an tlem em em a, a zuar pawh an inpho ualau ve lo.
8) Kan thlen in bula in thar chhawng hnih, a hungna thir pal tle vur mai chu sorkar building emaw kan ti a, "Mizoram foreign-a lighter leh hmehên zuara sumdawng hausa a nih kha, a taima a nia” an ti. Keinin hetiangho kan lo be chhawhchhi vel ṭhin hi chu min lo nuih ru ver ver ṭhin a lo ni. An sawrkar a ṭha lo a, engmah beisei tur a awm lo tih an chiang a, chuvang chuan an ram mipui khi anmahni tawkah an taima em em vek a ni.
10) A tawp nan an thu min chah: "Kan ṭawng pai min nuihzat ṭhin hi sim rawh u, keini chu ṭawng chi thum aṭanga chi ruk vel thiam leh hmang ṭhin kan ni a, kan hman pawlh nasat avangin eng ṭawng pawh hi kan paiin kan lai vek zawk a ni. Khawvel dai zim Zoram pel loho apiang hian min hmusit zual ṭhin, lo sim teh u. America leh ram dang aṭanga lo kal ṭawng pai ngaisang hle si," tiin min chah a nia. I sim ang, i in enfiah ang u hmiang.