Naupang sunday school inkhawmpui
Mizoram Presbyterian Kohhran chuan September 7-8, 2024 hian pastor bial naupang sunday sikul inkhawmpui an nei leh dawn a. Tun hnaiah maiah hian naupang châng sawi rual lai video hlimawm tak pawh social media lamah a lo darh tih kan hmu awm e.
Naupang sunday school inkhawmpui ṭobul
Naupang sunday school inkhawmpui hi a tirah chuan missionary-te ṭhahnemngaihna avanga neih ṭan a ni a. Kum 1931 khan Aizawl Tlangnuam Kohhranah neih a ni a, hei hi naupang inkhawmpui hmasa ber nia hriat a ni. Tun hma lam chuan naupang inkhawmpui hi bial hrang hrangin an remchan hunah an nei mai ṭhin a, tun hnai deuh aṭang khan bial tinte an kal rual theih nan MSSU chuan Sunday School zirlai syllabus-ah naupang leh senior inkhawmpui hun tur an ruahman tel ve ta a ni. September Pathianni vawi hnihnaah Beginner aṭanga Sacrament department inkarte inkhawmpui hun a ni a, September Pathianni vawi 3-naah Senior department-in inkhawmpui an nei bawk ṭhin.
Pathian thu kan hriatna bul–naupan lai
Ṭum khat chu kan û pakhat hian a fanu, dam lohna avanga mi ang pha zân lo hi an sunday school zirtirtute'n intihsiaknaa tel ve an phal loh thu an hrilh a. 'Mi rualin a sawi ve thiam si lo a, tel ve lo mai se' tih lam hawiin a nu chu an hrilh a, a rilru a nat thu a sawi. Nu pakhat chuan a fa chu a harh em avangin a inthlahrung a, inkhawmpuina tur atana thu an zirnaah leh inkhawmpuiah pawh a teltir ngam lo a, zirtirtute hmai a zah thu a sawi.
Zirtirtute hi dem nghal ngawt tur chu an ni hauh lo. Mahse, naupang inkhawmpui kan neih chhan hi kan hriat chian a ṭul ta hle. Fiamthu thawhna tur atan te, mi nuih tiza tur atante leh pakhatna nih tuma inelna (competition) a ni lo a; Pathian thu kan hriata kan lo ṭhan lenpui zelna tur atana naupang inkhawmpui hi buatsaih a ni.
Naupang rilru thianghlim em emte hian an thil sawi hi a nuihzatthlak tih an hre lo a, fiamthu an thawh hek lo. An theihtawpin an thu zir–Pathian thu an sawi a ni. Chuvangin, an sawi rual lo emaw, a lo nuihzatthlak ta deuh a nih pawhin a ṭha vek. A pawimawh ber chu–Pathian thu an hriat belh a ni. Pakhatna nih tum lutuk avanga naupang thiam thei lo leh mi ang pha zân lote leh harh em emte hnâwlna tura inkhawmpui a ni lo tih hi i hre nawn ang u.
Indoctrinate–thurin zirtir
Pathian awm ring lote sawi zin tak pakhat chu–Pathian kan rinna leh Pathian a awm kan rinna hi naupang kan nih laia kan inzirtir vang a ni an ti fo. An thlirna aṭangin leh mihring chanchin zirna tarmit aṭang chuan a nihna chente pawh a awm ang. Mahse, finna leh hriatna kan neihte hi naupang kan nih lai aṭanga kan hriat chhoh vek a ni a. Pathian nihna (concept) kan hriat tak tak hma aṭang tawhin kan pianpui hriatna (innates idea/knowledge) aṭang tawhin mihring pangngai chuan tu emaw keini aia thil ti thei, mi siamtu tu emaw hi kan ngaihtuah a. Tu emaw va biak (worship) tur kan zawng tih hi chu mihring chanchin kan zir aṭang pawhin chiang takin kan hre vek awm e.
Chuvangin, Pathian thu, Pathian inpuanna Bible kaltlanga kan tu leh fate kaihhruaia an rilrua Pathian thu tuh leh zirtir hi kan mawhphurhna a ni a. Chumi atana pawimawh ber chu naupang sunday school inkhawmpui leh sunday school kai hi a ni. Chu chu missionary-te pawh khan an lo hre chiang em em a, sunday school leh sunday school inkhawmpui hi an lo buatsaih vat a ni tih a lang chiang hle.
Inelna thianghlim leh naupang zawng zawng tan
Inelna rilru hi a tirah ṭha viau mah se, a tawpah chuan mahni hmasialna leh a ber nih duhna rilru kan pu ngei ngei zel a; chu chu inelna awmze dik tak zawk pawh a ni ang. Chutih rualin, naupang sunday school inkhawmpuite erawh hi chu pakhatna nih tum ngar ngar emaw, mi dangte elna leh erna, a thiam lote tel ve phal lohna tur emaw atana kohhran hian a buatsaih a nih a rinawm loh. A tira kan sawi tawh angina, Pathian thu kan hriatna leh kan inzirtirna atan, nghet taka kan vawna kan dam chhunga Pathian thu kan awih theihna atana buatsaih a ni. Chuvangin, sunday school zirtirtute leh inkhawmpui buatsaihtute hian kan hriat chian nawn a ṭul hle.
A duh apiangte lo tel se la, naupang rilru thianghlim takte'n rual lo tak leh ṭawng fiah mang loa Pathian thu an sawite hi a hlutzia hria ila, i huapzo ang u. Naupangte hian an theihtawp an chhuah a, an thiam dan ang angin Pathian thu an zir a, an sawi a ni tih hi hre rengin, pakhatna leh a ṭha ber nih duh luat vanga inelna rilru hrisel lo pu khawpa ṭan ulh awm thei lakah i fimkhur ang u. A thiamte chuan ṭha tak leh zahawm takin an thu zirte an sawi ang a; a thiam ṭha lo leh sawi rual thiam lo, ṭawng fiah lo taka sawite pawhin lo sawi ve zel rawh se.
A ṭul chuan kan nui dur dur ang a; van aṭangin a chanchin–rilru thianghlim taka sawia a nuihzatthlak tih hre hauh loa sawitu naupangte chungah hian Pathian pawh hi a lawmin hlim takin a lo nui ve ngei ang.
- Rinfela Zadeng