Parking tihtlem a ngai
Tu sawi nge a nih phei chu ka hre law - 'Walkable city is liveable city' tiin an sawi ṭhin a ni awm e. Ni e, khawpui nuam ni tur chuan ke-a kalna hmun ṭha, nuam leh him tawk neih tam a ngai a ni.
Aizawl khawpui hi a tâwt kan ti tlang a, kawngpuite a têt bakah, kawng dang duh thlan tur a tam lo a, lirthei a tam tawh em em bawk. Ni tin traffic jam a nasa a, traffic police lamin an remhriatna zawng zawng nen theihtawp chhuah ṭhin mah se, lirthei a pun chak êm avangin traffic jam a nasa tial tial zel niin a lang.
Traffic jam tihziaawm
Aizawl khawpuia traffic jam tihziaawmna atana awmze nei ber tur leh ṭha ber tura ngaih han sawi ta ila - lirthei hûnna (parking place) tihtlem a ni. Heti záwng hian thuneitute'n ngaihtuahna an séng tawh ṭhin tho mai thei a, mahse a taka hmalakna erawh a la awm mang lo a tih theih awm e.
Sikulpuikawn leh Chanmari inkar hi traffic jam nasat zualna lai a ni a. Lirthei ke li nei a ni emaw, ke hnih nei a ni emaw, tunah hian khawi parking-ah pawh lirthei hûnna kan inchan tawh lo. Two wheeler ringawt pawh a tam avangin hûnnain an daih lo a, hûnna chin tura ruahman piah lamah an inhûn thuah nasa ṭhin. Chu chuan kawngpui a titê sawt bawk. Parking-in min daih ngang loh avangin car nei reng, khawpui chhung bika kalnaa keng chhuak duh tawh lo an awm nual tawh a, two wheeler pawhin harsatna an tawk mek tawh a ni.
Mizo pa lâr ve tak pakhat hi Treasury Square-a IPR directorate auditorium-ah programme-a tel turin a kal a, car nei tho mahse a car keng loin, taxi-in a kal a; car dahna tur a ngaihtuah a ngai miah lo a, a awlsam hle. Car keng ta se, a dahna tur a buaipui fê a ngai ang a, dahna awm pawh ni se, miin an lo tawk/tâi palh hlauhthawn vangin thlamuang lo takin a awm phah thei a ni. Chu Mizo pa lâr ve tak ang chuan, private car neite hian Sikulpuikawn leh Chanmari kawn inkara kal tur ringawt hi chuan kan car-te keng kher lo a, taxi leh bus-te hi hman uar zel ila a ṭha ngawt ang.
Aizawl khawpuia motor parking-te hi titlem tial tial ni se, traffic jam tihziaawmna awmze nei tak a ni ngei ang. Parking a tlem miau chuan, 'Motor keng chhuak suh' tih ngai loin private motor neite pawhin a dahna tur zawng reng renga buai ai chuan ken chhuah loh mai an duh fur ang a, private car-te an chhuak tlem tial tial ang. Motor chhuak a tlem miau chuan traffic jam pawh a ziaawm thei dawn a ni. Chutiang a nih dawn erawh chuan, taxi leh bus-te tun aia ṭha lehzuala an tlân theih dan tur ngaihtuah tel a ngai awm e.
Ke-a kalna ṭha
Bara Bazar phei kawng chhak lama ke-a kalna an tizau ta leh pala an hung thlap hi a lawmawm tak zet a, mi kal tamna hmun a ni si a, a hma zawng aiin ke-a kalte tan a him zawk hle a ni. Kawng thlang lama parking-ah hian lirthei dah thuah phal loh bur ni se a lawmawm lehzual ang. He kawng pheia dawr neitute'n an dawr bul hnaia niênga an motor/car an húng ṭhin pawh hi tihtawp theih ni se chuan a va ṭha lehzual dawn em.
Kan khawpuiah hian ke-a kalna a ṭha lo em em vek mai. Ke-a kalna tur kawngpui sír zawng zawng motor parking atan dah a ni deuh vek a. Kawngpui sira motor an dah tawh hnuah, motor parking leh motor tlânna inkarah ke-a kalte an kal ve hrâm hrâm a, a chêp em em a, an tan a him lo em em bawk a; an khawngaihthlak hle. Motor leh motor tana hmun kan zuahte hian ke-a kalte a nêkchêp tak zet a ni.
Assam Rifles mandir bul aṭanga Bazar Bungkawn thlengin footpath a awm ve bawk a, mahse a têt em avangin a rualin mi pahnih bak a kal theih loh tluk a ni. AR Wet Canteen epa four wheeler leh two wheeler parking-te hi tihtawp a, footpath hi a zau thei ang bera siam a va chakawm tak em!
Bazar Bungkawn aṭanga Upper Bazar kawngpui dinglamah, damdawi dawr intlar pheinaah hian footpath tereuhtê a awm ve a. He footpath-a kalte hi an khawngaihthlak ṭhin ngawt mai. A tê lulai lutuk a, inpelh dawn pawhin pakhat zawkin kawngpui zuk rah a ngai ṭhin. Four wheeler motor tlânte sírah two wheeler an tlân fua fua leh zel a, ke-a kalte tan a hlauhawm em em a, a him lo tak zet a ni. Bazar Bungkawn aṭanga Aizawl Civil Hospital thlang city bus stand inkara kawng chhak lama two wheeler parking hi tihtawp a, kawng thlang lama footpath hi tihzauh theih ni se. Millennium Centre hnuaiah parking a awm tho bawk a, a hmaa two wheeler parking-te hi tihtawp a, a ep lama footpath-te hi tihzauh ni ta se, a ṭha ngawt ang maw le! Millennium Centre kawta two wheeler parking hi tihtawp a nih chuan, Millennium Centre-a kal duhte'n motor dahna an indaih lo lutuk ang, kan ti a ni mai thei. Ni e, indaih lo ang. Tunah pawh an indaih chuang lo a, siam belh zawk pawh ni se, indaih tak tak a awm chuan lo ang.
Upper Khatlaa Minor Irrigation department office bul velah hian kawngpui sírah department motor-te leh private motor-te pawh an húng ṭhin a, hmân aṭang tawh khan, tun thlengin footpath-ah nen lam motor an hûng ṭhin! Vanglaini chanchinbu hian thlalak nen lam ṭum hnih aia tlem lo chu footpath-a mihring kalna awm lo léka motor an dah ṭhin chu an tilang tawh a, Vanglaini-in an tihlan hnu hun rei vak lo chu dah an phal lo ṭhin a, mahse hun a kal leh hret a, an dah leh mai zel a. Traffic police lam pawhin an ngaihven zui meuh lo niin a lang.
Aizawl khawpuiah hian, kan tlangdung kawngpui ber hi a khawi lai pawh ni se, ke-a kalte tan bika hmun zuah a awm meuh lo; footpath kan neih vete hi chu a tê em em vek mai. Kawng sír hmun âwl apiang chu motor parking atan hman a ni zel a, ke-a kalte nêkchêp an ni zar zar a ni. Hei hian a entir pakhat chu - hausa zawk leh khawsak nuamsa zawkte tan a theihna apiangah hmun kan siamsak a; rethei zawk, ke-a kal lo thei lote kan nêk ngar ngar tihna a ni, kan ti thei ang.
A tìra kan sawi tawh angin, khawpui nuam nei tur chuan ke-a kalna ṭha tawk kan neih a ngai a, ke-a kalte himna tun aia kan ngaih pawimawh lehzual a ngai. Aizawl khawpui chhung kawngpui sírahte hian footpath zau leh ṭha zawk siam belh zel a ngai hle. Hetiang zawng hian state sorkar leh Aizawl Municipal Council-te hian ngaihtuahna séng lehzual se a lawmawm ngawt ang le.