Written by
- Reuben Lalnunthara Hnamte

Hringnun hi

Mihring nun hi a ho zawnga ngaihtuah chuan ho tak a ni. Tui kan in a, kan zung chhuak leh a, chaw kan ei a, kan paih chhuak leh bawk a; engmah hi neih kan nei lo, kan lak luh pawh paih chhuah zel a ngai. I tui in te, i chaw eite kha i paih chhuah loh chuan i taksa tan chhiatna a ni mai. Zingah kan tho a, nilengin a ṭul ṭul kan thawk a, zan a lo ni a, kan mu leh a; chutiang chu ni tina kan hun hman dan a ni.

Neih reng hi kan lo nei hleinem; kan lak luh pawh paih leh zel a ngai a, pawisa pawh kan la lut a, hman leh zel a ngai tho. In leh lo kan nei ve kan ti a, ṭhenkhat phei chu khuarel chhiatna avang chhe leh mai te, vanduaina vanga kâng ral tate a lo ni leh a. A nei ṭha leh ropui nei intite lah lirnghing leh chhiatna dang lo thleng thut thei lakah an thaw dêp dêp fo. Sum ngahte lah an sum avangin an rilru a hah bawk. Hringnun hi hahna tur hlir em ni lo ni le?

Motor chhuak thar apiang neih theih te, rosum tam tak neihte hi ropuina emaw kan ti a, rilru hahna mai a ni. Accident palh te, eng emaw chhiatna tawh palh hlau reng rengin rilru a chawl lo va, kan rosum lahin min tithlamuang na hek lo. Nula leh tlangval inkara hmangaihnate hi a hlut tehlul nen ṭhenkhat chuan chhiat nan an lo hmang a. Tlangval ni se, ngaihzawng lo kawp ṭên ṭûn tawk lah bo lo. Nula ni se, first love 3/4 lo nei tawk awm bawk. Ngaihzawng neihte chu ṭhenkhat tan phurrit leh chhiatna bul a lo ni. Ngaihtuah chiang mang lovin nupui/pasal kan han nei ve ngawt a, eng nge kan ei ang a, eng chhungkua nge kan din ang tih lam ngaihtuah lék lovin. A ṭhen chu eizawnna mumal nei lovin an thên an thên a, nupui fanau châwm ngai nen an buai hle. Fate rualawt reng rengin kan siam a, fate hmakhua leh an thlarau lam nun lah kan ngaihsak hek lo. Hei hian mi dang tana mi ṭha lo tam tak a rawn hring chhuak a, zu leh drug ngawl vei an lo tam phah a, mi hnawksak tam tak an lo pun phah a ni.

“Mi a beiseina i lak bo chuan ramsaah i siam tihna a ni,” Darnell G Neistera chuan a lo ti a. Tunlaiah hian beiseina nei tawh lo mi beidawng hi an va tam em! Awmze neia an nun an hman miau loh avangin mi hlauhawm mite tirâlṭi leh tinatu an lo ni ṭhin. Khawvela pawikhawih ṭhin kan hriat tam ber te, mahni intihlumte hi mi beidawng, nunin awmzia nei tawh lova inhria an ni ṭhin.

Chungkua i din a, fate I lo neih chuan i fate kha mi beidawng leh nun awmze nei lo turin siam ngai suh. Lal Solomona chuan nupui 700 leh hmei 300 a nei a, a hun laia khawvel nawmchenna tinrêng a chên a, rosum a ngah a, a hausa em em. Mahse, Solomona hian, “Ni hnuaia thiltih tak zawng zawngte chu ka hmu ta a; tin, ngai rawh, thil zawng zawng hi eng mah lo leh thil lothlawn mai a lo ni,” (Thuhriltu 1:14) tih hi a hmuh chhuah chu a ni.

Hringnun hi Pathian tel lo chuan awmzia a va han nei tlem em! Nupui tam tak nei te, nula ,tlangval tam tak kawp ṭhin te, rosum tam tak neih tuma hmanhlelte hian an hmuh chhuah chu a tawpa beidawnna chiah a ni.

Mumbai-ah khuan vawi khat chu Sap nula pakhat intihhlum tum a, tuifinriata zuan thlak tum hi missionary tlangval pahnih hian an chhan chhuak hlauh mai a. Eng nge a intihlum tum chhan an zawh chuan, “America mi hausa tawntaw fanu ka ni a, ka awh leh ka duh apiang ka nei thei a, thlawhna, private jet thlengin ka nei. Ka duh apiang ka nei thei a, mahse, engmah a lo ni lo, awh ka nei tawh bawk si lo va, nun hi ka peih tawh lo,” a ti.

Nichin lawka kan kawm mawlh mawlhte chawp leh chilhin accident leh eng emaw vangin mual an liam thut a, nimin mai a kan hmuh rengte vawiina mitthi lo ni ta maite an awm ṭhin; hlimthla ang mai chauh kan lo ni em ni ang? Bible chuan, “In nunna eng nge ni? Chhûm rei lo tê lo langa ral leh ta mai ṭhin ang hi a ni si a,” (Jakoba.4:14) a ti. Chumi thlahlel reng reng chuan duhamna leh mawi leh mawi lo pawh thlu lovin, rei lo tê nawmna zawng hian kan phe suau suau mai zawng a nih hi.

Chuti a nih chuan hringnun hian awmzia a nei lo em ni ang? Kan lo piang vete hi awmze nei loa piang mai em ni kan lo nih le? Bible chuan, “Kan dam chhung nite chhiar dan tur min zirtir ang che, finna thinlung kan neih phah hialna turin,” (Sam 90:12) a ti a. Dam chhung ni chhiar thiam lote tan chuan khawvela nun hian awmzia a nei tlem em em mai a ni. Dam chhung ni chhiar thiam tan erawh hringnun hi a hlu em em si a!

Nung anga lang si thi mek eng zat tak awm ang i maw? Hringnun hi a nihna takah chuan hlimthla ang chauh a ni a sin. Dam chhung ni chhiar dan thiam lote tan phei chuan nun hian awmzia reng a nei si lo. Movie vela kan hmuh hmuhnawm taka lang tawp leh ta mai si ang hi kan ni. Isua nena nun hmangtute erawh he khawvelah pawh thlamuanna, thihna hneh theih loh nun neitu kan ni a; Isua neitute tan chuan nun hi a va hlu si em!

Mahni nawmna tur leh lawmna chauh ngaihtuah tan chuan nun hian awmzia a nei tlem kher mai. Mahni ruihna tur bak ngaihsak tawh lo, ruihna tur a neih theih dawn chuan pawisak engmah nei tawh lo an tam mai. Heng mite hi an khawngaihthlak tak zet. Ziaktu pakhat chuan, “Marilyn Monroe kha a khuma thi a an char hma khan a thi daih tawh a ni, a nun khan awmzia a nei tawh lo,” a ti. Dam renga lang si, mitthi ang mai hi kan va tam dawn em! Tunlai ṭhalai tam tak pawh hi nun awmze nei lo an va tam sawt em!

Dam chhung ni i chhiar thiam theihna tur chuan ‘tun’ hun kha i tan a hlu ber a ni. Tun hun hian a nia khawvel hi kan hman ral dawn. Tunah khan i nun kha Isua nen hmang la, tunah khan thil ṭha ti rawh. Tunah khan sual kalsan la, i tun hunah khan Isua hnaih zel ang che. Sam ziaktu chuan, “Kei atan zawng Pathian hnaih hi a ṭha a ni,” ( Sam 73:28) a ti a; ni tina Pathian i hnaih zel chuan i hringnun pawh awmze neiin i hmang ang. 

- Reuben Lalnunthara Hnamte