Written by
- Dr Lalchhuanawma Tochhawng

Thlarau pangchang part 3

Nausen bawmah ka tawm reng e

Puitlin ka zuam nem le;

Chawrum hnawlin

buhhawp ka ei,

Aw ngek, aw ngek ka ti.

Naupang chuan chaw rum an ei thei lo va, an puitling tial tial a, an chaw ei a puitling ve tial tial ṭhin. Chu chu mihring awm dan tura khua rel a ni. Kan hnam hian puitlin lam a pan zel tur a ni a, thu nem tak, kan lungnona lai chuk chi ringawt hi kan ṭhanlenna atan a tawk lo. Kan pangchanna tam tak hi thlir ila, puitling tura kan tihtur kan hre thei ang.

Thlarau pangchang leh nihna: Nihna kan duhzia leh nihna hmanga kan inphuar beh hram hramna hi thlarau pangchang hrin a ni. Kohhranah nihna hrang hrang kan inthei-sem thlih thliah a, political party hrang hrangin nihna semzai thei zawngin unit thlengin kan siam a. Heng hi kan rilru pangchannain a hrin a ni.

Nihna chungchang kan sawi ruala sawi loh theih loh chu pawl tam em em mai hi a ni a. Sawrkar hnathawkin an hnathawhna mil zelin pawl an nei a, khawtlang thilah pawl hrang hrang a awm. Veng tin leh khaw tinah hian pawl hrang hranga Office bearers hi kal khawm se la, khaw te run tham zet hi an awm zel a ni. Mahni puala hma la a, dikna hlen ngam si loin, a huhoin kan huai a. Kan inngaihdam mai ṭhin dan nen khan a inzawm hle a ni. Eng vang nge ni ang? Mimal ka nihna ang hian dan huang chhungah ka him lo em ni? Pawl tel lo hian dan hnuaia ka chanvo tur dik tak hi ka chang thei lo em ni? A nih phawt chuan kan rama rorelna kan kalpui dan hi a fel tawk lo hle tihna a ni ang. Mimalin a chanvo tur dik tak a chan theihna tura dan lekkawh a ngai tihna a ni lo thei lo.

Pathian laka kan pang­channa ai mahin sawrkar laka kan pangchanna hi a nasa fo mai awm e. Khawii ram leh mihring tu te pawh hian sawrkar kan mamawh vek ngei mai a. Mahse pangchang taka sawrkar mamawh tlat an awm a; Mizote hi kan ni.

Kan retheihna hmachhuan­in sawrkar kan nawr a; pang­chang takin dan piah lam hreta chet a, ngaihhnathiamna dawn kan beisei ṭhin. Entirnan : kea kalna tura siamah thil an zuar tlat a, sawrkarin han khap dawn se, ‘mirethei’ intiin kan phunpui mai thei, chu chu thlarau pangchangzia a ni. Mi hausa leh mi liante pawh an pangchang ve tho. Sawrkar hna lak dawnin, pangchang takin an che chhuak a, tling chiah lo pawh tihtlin-tir an tum hram a ni awm e. Sawi luai luai tham a awm kha! Thlarau pangchang hrin a ni.

BPL list a tel an sawi ṭhenkhat hi tak tak a nih phawt chuan sawrkar laka kan pangchanna tilangtu a ni. Mi harsa tak tak, BPL ni awm reng an awm a, mahse mi ṭhenkhat chu chutiang niin an lang lo. A kimchangin kan hre ve lo a, in leh lo ṭha tak nei, in luah man ringawt pawh 4th Gr hlawh aia tam la lut ṭhinte pawh BPL an awm an ti. Nu pakhat chu a dam lo a, damdawi ina a thlawna dawn theih chi eng eng emaw kha a thlawna dawn a beisei ve a. Thawktute chuan BPL tan chauh a ni tih an lo hrilh a, varanda-ah a chhuak a, handset changkang zet mai a phawrh a. A chhungte hnenah BPL an nih leh nih loh a va zawt te te a, a lut leh a, daktawr hnenah BPL an nih thu a va sawi ṭha leh a ni. A thuamhnaw chu changkang tak a ni a, rangkachak ṭhi leh rangkachak bengbeh a inbel a. BPL an nih leh nih loh pawh a hre miah lo a, a pasal a va zawt chawp a nih chu. An harsa vak lo a ni ngei ang. Chhungkaw member zinga sawrkar hnathawk kan awm loh chuan BPL emaw kan intih tlat nachhan hi sawrkar laka kan pangchan vang a ni.

Ram hmasawnna daltu: Thlarau pangchang hi kan ṭhanmawh bawk a ni. Mihring pangchang chu thlemthluk an nuam a, hnam rilru pangchang chuan hmasawnna rahbi dik tak aiin a sehhmeh thil chhe te te a lungawipui a. Chu chuan ram kalsiam inher rem tur a su kawi a, ram hmasawnna a kal dik thei lo.

Sawrkar laka kan lawmna a ho tham em em mai hi kan rilru pangchan vang a ni ang em? Sawrkar tih tur ve hrim hrim tih a nih hian, thil ropui uchuak tak ang zia zangin kan lawm a, kan vote thlak dawna kan rilru hmintu hi eng nge an nih? Ram hnuk khawih phak thu puilting a ni em? Chhungkaw bila kan chhawr theih thil te tham tak tak a ni fur lo maw?

Pangchang an nuar ṭhin: Naupang pangchang chu a nuar fo ṭhin a, puitling rilru aṭanga ngaihtuaha ngen awm loh tak ngenin a nuar leh mai ṭhin. Kan pangchanna hian sawrkar lakah lungawi lohna min siamsak fo ṭhin a. Sawrkar kan beisei dan dik loh vang a ni. Hel kan tihte pawh hi, huaikawm bawl chi hrim hrim an awm a, chubakah rilru pangchangin a hrin a ni fo. A bik deuh taka enkawl beiseina te, duat deuha sawrkar laka awm duhna aṭanga lo irh chhuakin, an duh anga thil a awm lohin naupang huaibak ang maiin an hel tlat a ni thei. A tihrehna ṭha ber chu puitling enkawla inenkawl hi a ni.

Pangchang an zahawm lo: Puilting ve tawh ngei tura ngaih pangchang tlat chu a zahawm thei reng reng lo a, ngaihsan theih an ni lo. Anmahni pawh an inring tawk thei lo a, harsatna an tawnin an tlu mai ṭhin. Hun leh hmun hrang hranga mi ṭhenkhat ṭawngkam han ngaihtuah hian, kan pangchanna te hian min tham lo ru hle a ni lo maw a tih loh theih loh!

Nietzsche-a chuan misual chauh hi hrem phu tak tak an ni lo e, misual dinhmuna nawr hniamtute hi hrem phu zawk an ni a ti a. Mipui lam hi kan thiam lo a ni mai thei a, mawhphurtu tak tak chu kan hruaitute an ni. Kan pangchanna te, kan retheihna te remchanga hmang a, politics khel duh tlat te, kan rilru nozia remchanga hmanga thlarau chaw nem min hlui a, rawngbawl duh kan neih tlat vang a ni ang chu. Sakhaw thilah te, ram hruaina thilah te pawh, hruaitu ṭha leh huaisen, hma thlir nei ṭha, puitlinna kawng min zawhpui theitu kan mamawh a. Hruaitu nei ṭha apiang an puitling a, belhchian an dawl a, hnam zahawm an ni ṭhin.