Harhna leh Inpumkhatna
"Harhnaah chuan thil pahnih a inkawp ṭhin a, pakhat chu a kalpênna aṭangin kohhran a kirtir a, a dang lehah chuan mipa leh hmeichhiate nun a thlak ṭhin" tia Billy Sunday-a thusawi hi Harhna a thlen tawhah hi chuan a thleng dik zel a nih hi maw. Pathianin a mite a hmangaihzia lan chhuahna niin ka hria a, a ropui hle a ni.
Harhna kan dawn tawh, chiangkuang taka kan hriat ve phak chin aṭangin thlir ta ila, El Bethel Harhna Zoramin kan chan hnu, Gospel Centenary kan lawm hnu khan kohhran leh kohhran inkarah inṭhendarhna anasa sâwt hle. Presbyterian leh Baptist inkar khik nasat tawh dan ringawt pawh hi sawi tham a awm e. Lungleia Presbyterian-in damdawi in an hawn mek turte hi rilru thianghlim taka ti an ni ang em? Chhim lama hman kuma kan zin ṭuma Baptist Mission school-ten SSA lehkhabu an dawn theih laia Presbyterian Mission school ṭhenkhattena an dawn theih loh bikte kha Thlarau Thianghlim aṭanga chhuak a ni thei ang em?
UPC lah hmaisen nasa taka inhmuhin an inṭhen a, hmun leh hma inchuhin, kut an lek uaih uaih a, chutiang bawkin Salvation Army pawh tunhnaiah an thâwm ngaihthlak hrehawm khawpin an awm a nih kha. ECM pawh an bâng lo, hman kum deuh khan an kohhran chhungah intaina nasa tak a awm a, pawl khat chu an chhuak nghe nghe a nih kha. Thisen an luan (ran talha inkohkir tum) meuh chung pawhin an inṭhen phah a ni.
Kohhrante kan inngeih hlei thei lo a, chutihlai chuan khawvel changkanna leh hmasawnnain min nêk nasa bawk si a, inkhawm tihtlêm te, zu zawrh chungchangte chu khawvel hmasawnnain a ken a nih rualin, kohhran tan chuan thil pawi tak a ni. A ṭhenin theihtawpin kan do a, a ṭhenin a rûn dâlah kan do bawk. Khawvel thil leh Kristianna nasa taka innâwk hian kohhran nun a tichau a, kohhran pawhin a nihna takah chuan a beramte a ngaihven hman lo lek lek a, khawvel thilah a lu a inphûm nasa lutuk mah mah ṭhin. Programme changkang, sum tuak leh huau huau lamah kohhran ṭhalaite pawh kan kal nasa mah mah a, chu chuan kan nun a tichau a ni. Hengte avang hian a ni mai thei, kohhran hi mi hian an zuam ta hle a, an sawisel a, a kuang lo a nawr an ti bawih bawih ngam tawh a ni.
Kêlkânga Harhna chhim a, harhna chan ngei tuma kal hi Presbyterian chauh an ni lo, kohhran pawl an kim viau tawh a ni. Pathian hian kan inpumkhat hi a duh a ni. Tun Harhna hi kohhranten inpumkhatna ṭha kan neih theihna hmanraw pawimawh tak a ni tih hriat atan a ṭha hle. Kan zaa pumkhat kan nih duhin Isuan Pa hnenah a dil ngawih ngawih a, keinin inṭhendarhna tur kan zawng a ni.
Inpumkhatna kan zawn a ngai a, khawvel thilin min ei ral mekna khawvelah hian chhanchhuaktu ni thei tura kohhrante thukhat vuaa kan ṭan tlan loh chuan thil hi a harsa ta. Harhna lo thleng mek hi inpumkhatna hmanraw pawimawh tak a ni a, hun ṭha kan bawhpelh hlauh chuan darh lehzualna a thlen a rinawm.