Written by
- Chhuanliana
BVT

Sikul hun sawn hma

Tunlai hian sikul hun sawn hma hian sawi a hlawh hle mai. A ṭha, a ṭha lo tih lam ni loin zing dar 8-a sikul ṭan hi hma ta lua leh la tih ngai reng reng loh, tlin ngaihna awm lo tur ang hiala sawi hi han sawi ka duh a ni.

India-in Independent kan hmuh khan kan sana hi darkar khatin kan herh tlai a, 'India Standard Time' kan ti ta niin ka hria. Independent kan nih hma kha chuan Burma (Myanmar) te nen khian hun thuhmun vek hmangin ka inhria.

Tichuan tuna zing dar 8 kan tih hi hman, ni 15-8-1947 hma kha chuan zing dar 9 kan ti ve tho mai a, chutihlai phei chuan middle sikul pakhat chauh hmar chan lamah hian a awm a, chua vanga sikulpui tih a nih saw. Saw sikulpuiah sawn Durtlang, Durtlang Mel 6, Sakawrtuichhun, Tanhril leh Hlimen (S) aṭangin ke ngatin, langin Pawl IV aṭanga Pawl VI chu an kal vek a ni. Hun tam berah chuan keini, Mission Veng naupang aiin an thleng hma!

Chu dar 9, tuna dar 8 kan tih takah chuan ihe loin middle school naupang chu kan kai vek mai a, nu leh pa leh pawlin an sawisel tak pawh ka hre lo. Tunah hi chuan kan changkan vang ni maw, eng emaw thil thar deuh tur chu 'buana hmaa kherh' tih ang ziazangin kan han pawng sawngsel ngawt zel a. Sawrkarin ṭha zawk tura a ngaih zing dar 8-ah hian sikul chu han ṭan phawt se, sikul naupang leh an nu leh pate'n chu, tuna dar 8 kan tih tak hmana dar 9 ṭhinah chuan an inpeih hman lul lo a nih leh sorkar bawkin a thlak leh mai ta law. Tin, a lo ṭha zaw phian mai thei asin.

Thil thar sawisel hi kan chiang ta viauin ka hria. Grape zu 'Zawlaidi' te kha 7% alcohol a awm avangin zu a ni tiin a khawnawtin kan sawisel a, an han siam tho a, hei tunah phei chuan hralh tla lo an ti ngawtin a rinawm. An siam hmaa kan han sawi sawp nasatzia leh rui an tam turzia kan sawi nasat tehlul nen khan.

Tunah lah zu zawrh an han phal a, ni khatah nuai 4 nuai 5 man ve ve te dawr pahnihin an hralh na a, zu zawrh duh lo hoin an rin dan ang teh huam chuan rui em pawh an tam loh hi maw le! A ṭan tir a ni a, lo rui deuh pheng phung pawh ni se, thil awm lo a ni lem loin ka hria. Tun aṭanga kum hnih hnuah te phei chuan hralh har an ti phianin a nia ka rin ni. Mizote hi thil thar lawm huam, tei rei peih lem lo kan ni a, tunah phei chuan nasa takin khawtlang nunah hma kan sawn tawh a, mi a nileng lo chu tumah ruiin mi tibuai pawh va awm duh ngut suh.

Kei chu 'engkim mai hi a lutuk reng reng chu ṭha a awm lo tih i hria em' tih hian min hneh riauin ka hria. Chaw pawh ei tam lutuk chu a ṭha lo. Sikulpui bangah khan 'Ṭam lutuka thi aiin puar lutuka thi an tam zawk' tih a intar ṭhin. Eng bawihah mah hian awm lo ila engkim hi a ṭha vek mai ta ve ang.