Gas bûk tling lo
Mizoramin eirawngbawlna gas kan hman tirh vel lam kha chu hun liam hnu, thawnthu ngaihnawm tak leh lunglenthlak tak ang zawng zawka la sawiah khek ta rih ila.
Gas sem hmanhmawh
Veng chhunga point neia sem a nih hnu pawh hian chan loh hlau reng reng nen, kawng chêp tak kara sem ni bawk nen, a semtu lam hmanhmawh bawk, kan innawr rum rum a. Engtikah nge an rawn sem leh dawn kan hre si lo, gas bûk tling lo leh leak-te pawh kan duhtui hlei thei ṭhin lo a nih kha ti r’u.
Chutah, hun rei tak home delivery-a sem thlap thlap anga hnunpui lama an lo inhriattir tawh vang emaw ni, chu chu hmunpui lamin an hriat chhuah vang emaw ni, home delivery ang deuh roh, a tak tak ni si lo, home delivery ang thei ber tur, home delivery lem lem min han tihtir leh a. Aizawla distributor-te kudam aṭanga phur chhuaktu, town trip driver kaihhruaina hnuaiah phone message velah khan rei tak tak kha kan han buai leh ta ṭhin a. Chutiang kara kan lak theih chhun chu duhtui a har tawh ṭhin a ni e. A leak a lo awm leh, driver-te’n an han hawlh phit sawk sawk a, a hlimchhawn chuan a ziaawm ve mai bawk a. Khatiang valve chhe tawh kha chu an hawlh hma leh hawlh hnuin engzat tak riral ang maw? Veng ṭhenkhatah chuan veng hruaitute enpui leh kaihhruaiin felfai taka la ṭhin chu an awm âwm e.
Gas cylinder
A hriate’n an sawi danin, gas cylinder hi hman rei hun chhung, valid period neia siam a ni a; a nun hun chhung chu cylinder-ah a inziak a ni. Kum khata thla 12 hi ABCD-ah ṭhenin, 15B tih a inziah chuan, 2015 April-June chhunga enfiah ṭhat a, a bur a him em, valve thlak a ngai em, tih vel endik a, rawngte hnawih thar a, ziah ngaite ziah ṭhat leh tur a ni. Mizoramin gas kan hman tirh lai vela a hmunpui aṭanga zuk phur ṭhin ka ṭhianpa chuan, "A bur ruak kan phurhthlak hi lo endik tur an awm a, valid tawp ho chu an lo la hrang zung zung zel," a ti. Engati nge tunah hian valid tawp tawh leh valve leak tawh hi a tam em em?
Gas bûk tling lo
Ka ṭhianpa sawi dan chuan, gas cylinder-a zuk thuntu khawlin a zuk nawr luh fuh loh deuh, gas thun tlem deuhte chu a awm ve zeuh zeuh. Chutiang chu a khawihtu labour ho chuan an hre em em a, cheng zate kan pe a, chutiang chu an load tel ngai lo, a ti. A thun zat tur khawlin a thun zat zat a, company–IOC lam aṭang chuan an titling lo thei lo. Mizorama distributor-te lahin an lo sawngbawl kual vel a rinawm loh. Chuti chu tute nge gas bûk tling lo min leitir ṭhintu? A hmunpui, Borkhola aṭanga zuk phurtu driver-te an ni.
Mizorama distributor zinga mi, MIZOFED Manager ka titipui chuan, "A lo thlen hlim hian 30% hi lo bûk tur kan ni a,” a ti. “A buk tur a chunglângah a tling tling an dah mai lo maw?” ka tih chuan, “A hnuai deuh leh kil deuha mi pawh kan la ṭhin,” a ti. “A tling lo in hmuhin engtin nge in tih?” ka tih chuan, "Khulam aṭanga tling lo a ni an ti tlat zel,” a ti leh mai. “Gas bur valid pel tawh leh leak tam tak hi driver hoin kawng laka an lak chhuah nan a rem rem an hman ṭhin vang a ni thei ang em?” ka tih chuan, “Khulam aṭanga min pek dan an ti zel,” a ti.
Engtia tihreh tur nge?
IOC hmun Borkhola aṭanga zuk phur tur carrying contractor hran an awm a, driver-te chu chung ho chhawr chu an ni. Driver rûk ru lai hi kan inveng seng dawn lo. “Chhung tin hian gas buk tling lo leh leak nasa ho hi la duh lo ṭheuh ila, distributor-ah let leh zel se la, distributor lamin contractor lamah thlen leh bawk se la. Contractor buai nak se la, driver chungah action la zel se la, kan ziaawm phah i ring em?” ka tih chuan, Consummer Union lam mi pakhat chuan, "A leak leh tling lo la duh tho leh, black-a zuar ho hnenah tihralna an hre zel tho a, a buaithlak khawp mai," a ti. A dik viau rualin, hetia la duh lova kan kir kual zel hi kan tih tur leh tih theih awm chhun chu a ni hrih mai a nih hi.
Home delivery
Tunah phei chuan home delivery ti veng eng emaw zat kan lo awm ta. Muangmarin a buk tling lo leh leak chu kan hnawl thei ta. Hetia fair taka i tih vang hian gas dawn loh mai hlau suh. Dan ang thlapa online-a gas i book khan dan ang thlapa dik taka an rawn pek dawn thu che i dawng thlap. I chan tur a bo thiang lo. Leak leh tling lo tam lutuk avanga vawiina mi i chang lo a nih pawhin, a dawt leh hmasa bera mi i chang tur a ni. Chu chu i chanpual, i dikna, I consumer right a ni. Harsatna i neih chuan phûr taka nangmah pui tur chein Consumer Union leh Pu Lunghnema, Charity Lodge an awm reng e.
Keimah
Home delivery ti veng, Venghluia awm ka ni. Home delivery tih hnua gas bûk tling ṭha ka lak hnu hian kan hman dan ngai renga hmang chungin, tunah chuan a hma aiin ni 7-10 velin kan hmang rei ta; manhla tak a ni. Gas burah khan (chhungkaw tam zawkin eirawngbawl nana kan hmanah hian) a valid chhung, a gas bur ruak rih zawng, a gas tak rih zawngte a inziak vek a. A gas tak rih zawng chu kg. 14.2 a ni vek ang a; a gas bur rih zawng chu a inang lo thluah a, kg. 15 aṭanga kg. 17 thlengin a awm thei ang. A chiah chiah a inziak vek. Gas leh a bur rih zawng belhkhawm, gross wt. pawh a inziak bawk. Kei chu kg. 27 chin hi chu ka ngaidam mai, a hma ai chuan hlawk tak a ni tho. Lo bûk ve rawh.
Tlangkawmna
Tuna Mualkhang Bottling Plant siam len thar an tum hi kan hman hunah driver ho chu kan veng hneh thei deuh mai lo’ng maw, ka ti a. MIZOFED Manager chuan, "A hmaa kan hman lai pawh khan kan inman nasat tho kha maw le,” a ti. Chuvangin, driver ho ‘something’ lai hi kan veng seng dawn chuang lo va. Driver-te hi nupui fanau enkawl ve thote an ni hlawm si a, an hlawh a tlem bawk si a, tunlaiah mihring mamawh a sang tawh si a. Mi dangte ang bawka hetia side income an lo siam ve hi ṭha tê têin kan enliam mai dawn nge, gas hi kan bûk zat zat ang a, a tling lo chu kan kir zel dawn?
- K. Hmingthankaia