Kan ram Kristian leh hlauhna

Bible chang tlawh chhan tur ka hria a zeng a ni law... 'Ka rilruah thlarauvin min hriat tir a...' tih lam phei chu a hnai lo nasa viau. Mahse, ka rilruah he thu hi a lang ve tlat. Kristian kan nihna kum za nufa aia tam daih a nih tawh laia kan Kristianna in a ken tel ni awm fahrana hlauh kan ngah lutuk mai hi ka lo mangan ve em em ringawt a...

A hlauhawm em?

Ka hre teuh lo, a ṭhen chu a hlauhawm pawh a ni mah na, kan hlauh ṭhenkhat hi chu sawi tawh angin kum za nufa zet kristian ni tawh tana hlauh tur atan chuan a nep mah mah lo maw tihte chu ka awm hmun ngaihtuahna aṭang hian ka lo ngaihtuah ve mai mai. Sakawlh te kan hlau a, UID te kan hlau a, Yoga te kan hlau a, kristian tana hlauh tur a ni chiah em tih hi ka ngaihtuah ve mai mai a, heng kan hlauh em em te aia hlauhawm hi kohhran tinah hian kan kawl ṭeuh zawk lo maw? tih te chu ka ngaihtuahnaah a awm ve mai mai ṭhin.

Kan mizia hi a nghet lem lova, hma khawsang aṭanga kan lo vawn tawh kan sakhua chu kum za em pawh a la ral hmain kan pen san duak thei; hei hi kan mize ngheh lohzia tarlangtu pakhat a ni awm e. Mizoten tuna Mizorama kan awm hma daih aṭanga Missionary ten an lo luhchilh tawhna China te leh ram dang te chuan an sakhaw ngai an la ring nghet hle hlawm chu a ni a. Kristian zirtirna hi an hlau ve awm pawhin a lang lem lova, a hlau pawlte zawng an lo awm pawh a ni mah na. A hlau nia lang ram - Communist ramte pawh kan Sakhaw vawn mek avanga tluchhe ta duai duai niin kan sawi mek lai leh Kristianna duh lo em em ramte pawhin Missionary turin min au mek nia kan sawi lai hian heti fakauva hlauh kan ngah ta lutuk hi kan sakhuaa kan chian lohzia tarlangtu lekfang te pawh a ni awm mang e a tih theih bawk. Chumi vanga hlauh ngah ta em em pawh kan ni ang em tih te thlengin ngaihtuahnaah a awm thei awm e.

Luhchilh ngam ta zawk ila?

Tunlaiin Yoga a rawn lar thar a, meditation-a an thuchham chu Hindu Pathian biakna ang hiala sawiin kohhran lian pahnihin an duh loh thu an puang ut ut a nih hi. Christian Rock Band lar tak Petra-a an Vocalist John Schlitt-a'n 'Rock music hi Setana kan pe vek tur a ni bik lo, chhuhsak ila, Pathian fak nan i hmang zawk ang u' a tihte kha ka hre chhuak. Setana biakna ang hiala an sawi Rock Music-ah pawh band a din tam tawhzia ngaihtuahin he thusawi hi a dik fu awm mang e tihte pawh rilruah a lang. Tunhnaia Yoga Trainer Training chhuak zo hlimin a sawi, 'Kan zirtirtu nu, Bijolaxmi Hota, International Yogini hnenah Meditation tih ve loh kan dil a...' a tia lawm, chuta Pi Hota-i chhan dan a sawi chuan ka rilru a ti kal thui ang reng, "Engvangin nge kan tih loh ang? Pathian in nei ve lo a mi? Keiin ka Pathian ka bia ang a, in Pathian in be ve mai dawn a lawm' a ti a ni awm e.

Hindu hovin Yoga kaltlanga an Pathian, Kristianten Pathian dik lo tia kan sawi an biak theih chuan insawizawina
ṭha tak ti chungin Kristian te pawh hian kan Pathian hi kan be ve thei mai dawn lawm ni? tihte thlengin ka rilruah a lo lut. Yoga hi insawizawina ṭha tak a ni tih phat rual a ni lova, Hindu ho papek ngawt hi a uihawm fu zawk lo maw? Chu ai chuan luhchilhin ti ve tak tak ila, kan Pathian tan ṭangkai taka hman tum ta daih zawk ila, a fuh phian zawk ang em?

Pathian ringtu intiten Sakawlh kan hlau tlatte hi a mak angreng ka ti a, Pathian chu engkim tithei tia sawiin kan ring a, kan vuan a nih mek laia Sakawlh lo hlauh tlatte chu a kawngkal lo viau ang em? A hlau pawlte hian an hlauh chhan hi sawi ta se, ka hlau ve viau zawk mai awm mang e tih ka ngaihtuah phak tho rualin ka tun dinhmunah chuan ringtu ṭha ber ang ziazangin ka han hlau lo ang reng khawp mai a, enge maw kan an zel ang le!

Kan insawiṭhai pichil mai mai em?

A hma zawng khan Yoga hi Hindu pa-in an pathian biak nan a hmang ṭhin tih hre lo hi kan ram kristian za a 80 dawn lai an ni ang. Tu pa emaw in meditation an tiha Hindu pathian biakna an tih lai ber 'om' lai hi Hindu pathian biakna a ni tih hre lovin lo chham ve ta se, Pathian hian sualah a ngai tho ang em? Ram palai lenga thing tuai ding pakhat, mi ram a ni tih hre lova lo sat palh nen ang khat reng an ni ang em? Hre miah lova a 'om' lai khan Hindu pathian ban sawm nei maw a thinlungah lo lut ang? Ka ring tawp lo mai. Tu Hindu pa in emaw a hmuh chhuah avanga insawithaih chiam hi kan
insawiṭhaih pichil khawlo zo vek mai mai a ni zawk lo maw? 'Mi dawihzep chuan hlauh tur a zawng a, a hlau hlum lo chauh ṭhin' tih ṭawngkamte pawh min ti hre chhuak e a! Hindu nena inkaihnnawih a nih avanga kan insawiṭhaih chiam hian Yoga ti tu Kristian te kan ti thin ṭhawng a, thilsual tak ti ta ang riakah kan inngaihtir lekfang a ni mai em?

'Kan buante hi tisa leh thisen an ni si lova...' tih leh 'Buana hmaa kherh' tih te pawh ka hre chhuak a. Buan kan neih chuan hneh kan tum ṭhin a, kan hneh loh chuan kan mualpho ṭhin, hneh tum luata buana hmaa lo kherh buai vak aiin buan huna hneh tuma ṭan lak a fuh zawk bawk.

Hlau zawk ila!

Yoga ai chuan kohhran upa eiru neihte hi hlau zawk ila, UID ai chuan mi rel hmang deuhte hi hlau zawk ila, Sakawlh ai chuan lehlama awr dum lehlama awrsen mihringte hi hlau zawk ila. Hindu pathian biakna hlau rual lek Kristian nih ai chuan Kristian ni chunga dawt sawite hi hlauh zawk awm tak a ni a. Thawhpuite thawhpui ṭha thei lo Kristian nih hlau miah lova, Yoga hlau tlat Kristian nihte kristian dawizep tih turah ngai ta zawk ila. Chutiang zelin...!

Tlipna

Dan ka bawhchhia ang tih ka hlau viau nachungin hei hi ka sawi duh. 'Hindu pathian biakna nena inkaihhnawih a ni' tih mai mai avanga Yoga ka hlauhna chhan tur reng reng ka hre lova, Yoga hmanga rilru zawng zawnga ka Pathian ka biak theih chuan a ṭha hle zawkah ka ngai a. Sakawlh tih te, RSBY a hming ziaka kut zungṭang thla lak avanga hremhmun tlak hi ka tum awzawng lo. Kan ram, kan khawtlang leh kohhranah hian Yoga aia hlauh hi ka ngah lutuk. Yoga ka tih ve avangin Hindu-a ka inleh hi ka ring chatuan lo bawk.

Sakawlh ka hlauh viau avangin vanram ka kai ngawt hi ka ring bur lo bawk. 'I inkhawm peih lo sia, i sual em mai' min ti ta se, ka haw lem lovang. 'Yoga i ti ve a, vai pathian i bia' min ti ta se, vai pathian bia ka nih leh nih loh chungchanga min hnialpui peih an awm chuan chawfuna inhnialpui pawh ka cho thung! Yoga hlau rual lek Kristian nih hi ka tlawmngai ngawih ngawih a, mahni Pathian aia sakawlh hlau zawk Kristian nih ka duh hauh lo, huaisen ber ang ziazangin!

- CS. Vanlalthara