Written by
- John Vanchiau

Zirtirtu rationalisation hi

Tun hnaiah Education Minister-in hmalakna ṭha tak - zirtirtu siamrem (rationalisation) a kalpui a. Huaisen takin higher secondary zirtirtute a sawn kual a, amaherawhchu, zirtirtu sawn kual zingah sawn letna order chhuak thuai an awm tih thawm te, ‘Zawnga tuar ai ngauin a tuar’ tih anga an thawhpuite sawn chhuah tak zawkte an awm tih thawmte a awm a; tak tak ni maw? Rationalisation hi a nihna tak, dik taka kal pui ngei hi thil ṭha tak zawng a ni ngei a, mahse, tuna a lan dan hi chuan rationalization pawh induhsakna leh political transfer-na hmanruaah a chang mek anga sawi a awm ve ta mek a, Education Minister a fimkhur a ngai hle mai.

Tun hnaiah hian college ziritirtu lamah hian rationalization tih tum mek anga sawiin, college lamah data-te lak khawm mek a ni. College zirtirtu nghet (MCTA) lam hian sawn chhuah an nih an hlauh avangin casual teacher-te bàn ṭhen tura hmalakna awm anga sawi a ni. Education Minister hian MCTA lam hi a ngam loh avangin tunah hian casual teacher-in tuarin, mi chaw bél ben buaksak an ni meka sawi a ni. College zirtirtute hi a nghet chin phei chu an hlawh pawh sang tak a ni a; an vawi thum/li lek lecture hlawh zat (an hlawh hi an thla khat class lak zatin chhut ula) leka rawih te, chhungkua châwma eizawng mekte chu bàntir pawh pawi ti lovin hma an la duh hi zialo hle.

Education Minister hian college-ah pawh hian rationalisation hi huai takin kal pui ngam se la. Aizawl lama college-ah hian a nghet ho hi an inekchhebeng vak a. Chutih laiin thingtlang lamah erawh a nghet an tlem a, a nghet lo ho an tam viau. Heng thil hi college tan a ṭha lo va, a nghet an awm ve nual a, an insem darh ve a ngai tawh. Thil tam takte phei chu a nghet thawh tur pawh a nghet lote’n an tih ngaite a awm. NAAC visit leh thil dangah pawh hian a nghet awm ve ngei leh an ṭangkai puina tur tam tak a awm a ni.

Chuvangin, kan Education Minister hian zirna a siam ṭha duh a, zirtirtu siamrem a duh tak tak a nih chuan MCTA member-te hi huaisen takin Aizawl páwnah hian sawn chhuak ve ngam teh se. A ṭhente chu an ngheh hma aṭanga college-a lo thawk tawh, an ngheh hnu pawha la thawk char char, Aizawl pawn la chhuak miah lote pawh an ni. Kum lamah pawh naupang te te an la ni ve hlawm. HSS zirtirtute an sawn chhuah ang hian huaisen takin sawn chhuak ngam ve se la; lak let lehna tur order a chhuah thuai loh nan fimkhur tawh bawk se a va ṭha dawn em.

Rationalisation an ti tak tak a nih chuan induhsakna hmanrua a hmang loin, political transfer atan a hmang lo bawkin, khairual taka sorkar college-te’n zirtirtu nghet an nei ngei theihna turin Aizawla college zirtirtute hi sawn chhuah ve ngei a ngai. Zirtirtu nghet, experience pawh nei ṭhate hian thingtlang lam college hi enkawl ve se la, tun ai hian an result pawh a ṭha zawk ngeiin a rinawm.