Tunge mawh phur ang?
Vanlalsailova’n Mizo mipuite hnena thuchah pawimawh tak : ‘Zoram ṭang fan fan’ tih a rawn auchhuahpuina kha ṭhangkhat lian zet chu a lo ni ta der mai. Zoram siamṭhaa tungding turin tunge mawhphur ang, tiin zofate min zawt.
Mipuite hian mawh kan phur
Ram kalsiam tungdinga hmasawnna nei tur chuan a chhunga cheng mipuite hian mawh kan phur ber mai awm mang e. Kan rilru sukthlek (mentality) hi tihdik a ṭul rualin chu kan rilrua kan ngaihtuahna tihlawhtling tura kan hmalakna (activities) a pawimawh bawk. Kan rilru sukthlek siamtu kan thil ngaihhlut/ ngaih ropui zawng chu Mizote-ah hian a inang deuh ṭhup ni hian a lang.
Mi thiam leh ngaihsanawm tak tak nia ka ngaihte pawhin, ‘Mizoram hi Kristian za-a-za (100%) awmna a inchhal’ an inti hial ṭhin a, hetiang khawpa Kristianna-in a bûk rihna state-ah hian kan thil ngaihhlut/ngaih ropui zawng erawh chu a khawvel khawp mai. Kohran huang chhungah pawh khawvelnain bu a khuar thuk hle tho.
Pathian rawngbawlna aiin kohhran leh a upate rawngbawl, biakin sak hmang ropuizia hahipa an sawi ṭhinte chu lungawipui tawk kan ni. Bible-in, “Nang chu i pindan chhungrilah lut la… ṭawngṭai rawh,” a tih laiin keini chu hmun ualau lai taka ṭawngṭai ngaisang kan ni a, a phawvuakah kan lungawi fo mai. Kohhran kan dah san em avangin kan pastor leh upate kam chhuak chu kan awi vek thei zel. Inthlan dawnin kohhran tinin zing ṭawngṭai leh Inrinni zan ṭawngṭainaah sawrkar ṭha kan neih theih nan kan dil a. Kan dil chhuah sawrkar chuan ram leh hnam ṭhatna tur ṭawngṭaina nena an ngaihtuah chhuah, a hmachhawpte chu sawi hnawngin a hlawhchham theih dan tur kan ngaihtuah zel leh si hi a va Kristian lo ṭhin tak em!
Kan sawrkar hmalakna ṭhenkhata kan rilru put dan i lo thlir teh ang.
MLPC Act
Khawvela hnam chitin, hnam ropui leh chenbeh ber thlengin mahni ‘tualchher’ zu an nei vek a. Hnam fing leh ropui deuhin an sawngbawl dan a ropui deuh a, a chenbeh deuh sawngbawl dan a mawl deuh thung. Zofate pawh tun hma aṭangin zu hi kan lo sa tawh ṭhin a. Thingbul/ lungbul kan biak lai aṭangin zu hian kan khawtlangah hmun pawimawh tak a luah avangin zu hian kan nunah nghet takin bu a khuar a. Chanchin Ṭha engin kan ram leh hnam sukthlek a rawn her danglam dawrh hnu pawhin zu duhna la chambang chu a nuai reh chuang lo a nih hi.
Veng pakhata thil thleng an sawi
Hmeithai zu zuar hnenah zu do pawl pakhat hi an ralven tiang nen an va kal a, “Ka pi, khawtlang duh loh zawng i zuar tih an sawi a; i in dap turin kan lo kal,” an va ti a. Hmeithai chuan, “E khai, an duh a nih hi! tlem te pawh ka kawl hman thleinem; ka kawl chhun pawh an rawn lei zo rang em mai,” a lo ti daih nia. Zo pa ka ngaihsan ber, Zikpuii pa’n ‘…hmaithinghawng vuah’ min lo ti kha a hmu ṭhelh lo hle mai.
Nia, khawtlang ang leh pawl ang chuan thil ṭha lo do hi taima viau. Khawtlang leh pawl anga ‘haw-haw a hnathawh’ ni chuan mahni inchhung hlam bial leka zau pawh phiata nawt peih ngai reng reng lote pawhin mite hmuhah chuan thawh hreh kan nei lo a. Pathian tana rinawmna kan lantirna tur dik tak chu hmun ualauah chauh ni loin hmun fâlah a ni tih te hi i hre ngam ang u.
Kan rilru sukthlek dik tawk loh avangin kan dam khawchhuahna tur khawp pawh kan thawk chhuak zo ta lo a nih hi. Delhi aṭanga ‘drip’ min rawn khai saktuten, “North East kil tawpa kan fa sawngnawi, Kristian; Pathian nung bia inti, kum tina kut rawn dawh ṭhinte khi kan lo khilai rei ta bawk a, ke-a din dan i zirtir ve tawh ang,” an lo ti tawh si a. Kan ram rorelna fung chelhtute thlunglu a hai ta!
Kan lo thatchhiat rei tawh avangin thawk-a-phita han taimak nghal phut chu thil theih a ni lo. Sum kan neih ang ang, hmasawnna atana kan fun hrante thlengin kan vaihma duak duak a, rorelna sang ber fung chelhtute thlanfim a tla ta.
In kang ṭhelh nan chuan tui nu pawh...: Nia, kan hotupa ber thuchher hi khawvel awm chhung chuan a dik dawn a nih hi. Delhi drip a kang chat mek hmu tawh si, sum peipun dan kan hotuten an ngaihtuah a. Zêp thu a cheng lo, a damdawi an hmuh hmasak ber chu zu aṭanga chhiah lak a ni ta.
Eng ram leh hnam mah hi zu tel loin kan khawsa thei lo a ni. Kristian ram ropui tak takten zu changkang leh tui hmel tak tak an zuar tlar tuarh kan hmu a, kan Kristianna hian kan zu lem a kham lo tih lah tu hai chi mah ni hek suh. Kan thlan tlinte'n ṭawngṭaina nen ro an rel a. Kawng tam tak an hmuh zingah zu zawrh hi kan tih makmawh a ni tih an hria. Ṭhalai zu thianghlim lo thihpui tam tak an awm tawh a, an awm mek a, an awm zel dawn tih pawh hmu pha chungin, hreh em emin thil ṭha lo rau rauah pawh thianghlim zawk zu chu dan hnuaia zawrh chhin an remti ta a ni. Kan ram mamawhnain a ur thlu tawh a, hreh tak chungin an ti a ni.
In kâng ṭhelh nan tui nû pawh kan thâl bawrh bawrh a ngai ta. Chuvangin, kan duhdan ni lo mahse mipuite hian kan thlan chhuahte rorel hi zawm ila; an duh miah loh thil, ti lo thei lo dinhmuna an din avangin an ti a ni tih hmuhpui thiamin puitling rilru i pu tawh teh ang u khai.
“Kan veng chhungah chuan zu zawrhna dawr hawn kan rem ti lo,” te kan ti a, kan veng chhung bak chu kan mawhphurhna ni loah kan ngai a, veng ṭhenawma a awm chu kan remti tihna a ang khawp mai. Kan veng ṭhenawma awm chu kan veng chhungah duh tawkin an rawn in thei tho. Hengte pawh hi lan mawi tumna mai niin a lang.
Bible pawhin kan chunga roreltute thu thua awm tura min tih miau avangin an thu hi zawm phawt ila, anni pawhin an chunga roreltu Pathian thu an zawm loh chuan a thlak theitu chu an chunga roreltu tho a ni a, a thlak/ paih mai ang. Kan ram hmasawnna leh ṭhuanawpnaah hian mawh kan phur tlang ṭheuh si a.