One Day CM Part-II

Kum 2001-a tih chhuah Hindi film hlawhtling tak mai ‘Nayak’ (One Day CM) kha kan en hlawmin ka ring a. A changtupa Shivaji Rao kha telivision lama mi kâwm ṭhin niin, an state Chief Minister Balraj Chauhan-a a kâwm a, a rorêlna hnuaia sawrkhâr hlawhchhamna kawng hrang hrangte kha a sawipui chiam mai a. An CM lah khan thil tih mai a harsat dan leh a kotlâng aṭanga en ang ngawt a nih loh thute sawiin, amah ngei chuan ni khat chhung Chief Minister ni ve se, thil awm dan a hre thiam ve mai ang tiin, a hmai phih faina ni pah fawmin One Day CM a nihtir ta a. Ni khat chauh CM tur tih takah, siam ṭhat tur leh hmalâkna tur a ngah êm êm mai a. Eirûkna leh hlemhlêtna tireh tura a hmalaknate kha thaw dêp dêpin kan thlîr a; kan ram dinhmun nen khaikhinin, amah ang tak Chief Minister mamawh riauva inhriatna pawh kan nei lian hle a ni.

One Day CM pawh kha dikna duhtu, hlemhlêtna thil rêng rêng a zung nen lama kar phawn vek tumin bazar hmun thlengin a luh chilh a. A lian ber aṭanga a tê ber thlengin siam ṭhat ngai lai chu tihkhawtlai (pending) awm lovin a vaihma miah miah mai a. Thil ṭha leh dik taka a’n tih tâkah chuan a hmaa Chief Minister mawng a hlim ta char char mai a nih kha le.

“Ka mithmuh leh benga ka hriatte hian sualah min hruai lut’ tih hlate hi tui takin sa ṭhin mah ila, kan thil hmuh leh hriatte hian kawng dik min zawhtir chang a awm fo va. Kha film ngei mai pawh khan kan politics thlir dan a her danglam nasa ngei ang chu. Thâwk khat lai khan Sangzela Tlau-in khawchhak ram changkâng zâwk leh Europe lam thlenga a zin vahna cable TV leh YouTube kaltlangin min hlui ṭhin a. Kan Zo tlâng ram nuam aia ram nuam zawk ni awm tak tak, fai si, ṭha si han hmuh khan rualawhna lian tak min neihtir a. Thingtlâng kilkhawr zâwkah pawh fai ngainatna chi min tuh a, mahni khaw phâk tawk tawkah ṭan pawh kan la tlangin a hriat. Kan sawrkhâr hotute pawhin khang thilte kha lo en vein, kan rama tih ve theih ang tur chi an lo ngaihtuah ve rauh rauh turah kan ngai ṭhin. Rin leh beisei ang ngeiin skywalk, ropeway lamah bul ṭan ve kan han tum a, vanduaithlak takin a hlamzuih leh ta hlauh mai a; a pamhmaiin khawi laiah tak khan nge a kal dik loh ni dawn ni?

Tu emaw kan fak ruala tute emaw sawisel pah kher hi thil ṭûl lo tak, a tuartu tana ngeiawm duh deuh mai a ni a. Mahse, a châng chuan thil ṭha han tih a, tute emaw hêk anga lang tlat hi a awm ve hrim hrim bawk. Eirûkna leh hlemhlêtna do kawngah te, kawngpui chhiat leh ṭhat, inrenchemna leh hmasâwnna hna thawh hrim hrimahte pawh hian a ni vek ang chu. Chutih rualin, sawrkhâr hmasa lam aia ṭha lo leh duhawm lo zawk thil a awm a nih pawhin a hmai bâl zawk chu a lang fiah tho tho; tute emaw thil ṭha tih khan tute emaw tih ve loh kha a hêk ve hrim hrim ṭhin a ni.

One Day CM film-a Shivaji Rao hnathawh ṭhat leh fak tlâk a nihzia kha kan hmu mawlh mawlh a. Ni khat chauh CM tur a nih avangin mawng hûng hman lêk lovin a che a, hna pawh a thawk zar zar hle. Sawrkhâr hnathawk rinawm lo a bân/suspend nghal a; sumdâwng rinawm lote chhui chhuakin permit a tihtawpsak a; sawrkhâr damdawi ina thawk doctor-te pawh anmahni clinic ngai pawimawh zawkte chu a bân nghal a. Police hna thawk ṭha lote pawh zahngaihna nei lovin a bân hmiah hmiah mai a ni. Ni khat chhunga a thawh hi ropui tak a ni a, a chhunzawmna pawh ṭha tak a ni; amaherawhchu, thlan tlin a’n nih tâkah chuan vervêk taka thil ti zuiin, a khingpuipa nunna hialin a tawrh phah ta thung a nih kha.

One Day CM Part-II hi awm ta se eng nge a an zel ang aw tih zawhna hi rilruah a awm reng mai. Duhthusam chu duhthusam ni se la, a tak tak thil erawh duhthusam ang ngawt a ni ṭhin lo. Ni khatnaa a bân, suspend, transfer-ho khan hriatthiamna, ngaihhnathiam an ṭulzia thiam takin an rawn thlen ang a. Ṭhenkhat lah a chipui, lamhnai tak tak, pi leh pute aṭanga chhiat ṭhat tawh chânga lo inphiar zawm tlat tawhte khan an han ṭahawh leh ang a. A lamhnai kher lote pawh an party tana theihtawp chhuahtu te, ṭhenawm khawvêng leh college kalpui ṭhinte nen lam khan ngamtlak takin an rawn bêlbul ve ang a, a buaithlak duh ngawt ang. A hma nia transfer/suspend order felfai taka typewriter-a an chhut vek tawhte pawh kha siam ṭhat leh ngai a tam duh hle ang chu. Bul ṭan ṭha viau mah se, a sawhkhâwk khan a rawn vawm zui ve nawk nawk tawh dawn a, lu haina tur chu a ngah ve hle ang.

Kan chan sân deuh laiin ‘Kan khawsaknate chu vânah a ni si a’ ti ṭhin mah ila, mihringte hi leia cheng kan la nih miau avangin chak lohna leh thlêmna phuar vel, tisaa nung kan la nih avangin kan rilru leh ngaihtuahna thleng mai hian a tisa fo ṭhin a. Isua zuitu zinga hruanghrau na ber leh a tana thih hial pawh ngam ve Petera te ngei pawh khan an zui Isua khenbeh a nih meuh chuan chanchin ṭha kha hril zel tang e an ti lo va, an hna ngai chhunzawm turin Galilee dil lamah lên an lo dêng leh hmanhmawh a nih kha. Chhiahkhawntu Zakaia’n Isua a mikhual ṭum khan a sum zahve pachhiate hnêna a pek tur thu leh mi thil dik lo taka a lo laksak a nih chuan a leh lia a rulh zel tur thu a sawi kha kan hria a; Zakaia nun chhunzawm zelte pawh kha hriat ve a chakawm khawp mai.

Keini 60’s & 70’s chhova piangte hi gospel camping lut ngun pawl tak kan nih ka ring a, kum tin Masi dawn hnaihah camping kan nei deuh ziah mai a. Amah Evan. Tluangtea tih dan takah, chhungkaw chhehchhawl, camping-a lut chi kha kan awm ve hrim hrim a ni. Tin, ruihhlo ngai leh zu ngawlveite kha camp lut tur list zinga langsar tak an ni ṭhin bawk. Zu ngawlvei leh ruihhlo ngai te, nu valai leh pa valai te, nula tlangval te, sual lam la hmêlhriat loh tleirawl nun duhawm takte pawh kha an nun khalh ngil nan tiin kan camp-ho dul dul a. Kan mamawh inang lo hlawm teh mah se, Pathian thu chuan thil a ti thei a ni ang, chawlhkâr khat kan camp chuan kan lâm chhuak suau suau tawh mai ṭhin. Camp chhuah hlimin kohhran/chhungkuate pawh han hlim viau ṭhin mah ila, a kum leh a lo thlen chuan camping mamawh êm êm mai khan kan lo awm leh hman tawh ṭhin a; tum anga awm leh daih rei hi a har a lo ni.

Engpawhnise, mi tin mai hian thil ṭha tih a, thangṭhat hlawhte pawh kan duh êm êm vek ang. Mahse, thil tih awlsam a nih loh chuan chaw sain min kâng dâi leh mai a, a nih loh leh a turtuin a zir loh emaw, ruahman leh zêldin anga thil a lo tih mai theih loh hian insiamrem thiam a har fo ṭhin. Inkhel ente pawh hian a kotlâng aṭang chuan tih dan tur hrilh a har lo, a chhunga luh erawh chuan duh ang ngawtin a chêt zung zung theih loh ṭhin hi a lo ni a. Petera leh Zakaia te hma daih khan Thuhriltu chuan thu tuitam vak pawh thu â tak tak phuh chhuahna mai a ni, a lo tihte pawh kha a dik thui khawp awm e. 

- R. Lalfakawma Seling