Kelkang khuain eng nge an ei ang?

“Kelkangah chuan Thlarau Thiang­hlim a che nasa khawp a, an vur siam ‘Lassi’-te hi a ramhuai hming em mai a, ‘Angel’ tiin an thlak."

A kalte sawi leh rinna mita thlir ngawt chu a chiang lo ve tih thuah Kelkang ka han kal ve a. Khi chen han kal takah chuan tihdam rawngbawlnate ka beisei deuh reuh a; nula pakhat bawnghnute chhipchhuan ang deuh khan mahni hmingṭhatna leh ropuina suangtuahin ka kawng tluan a ni ber e. A hmun han thlen meuh chuan rin phak bak thil tam tak ka hmu a, kawng laka ka suangtuahnate chu ka chhuih baw zo ta. Tihdam rawngbawlna hawn tum khan heng zawhna leh thute hi ka hawn ta zawk a ni.

Heng mite hi khawi lam aṭanga lo kal nge?

Ral aṭanga chhung tinin mikhual an ngahzia kan hriatte kha a lo tawk hauh lo, huphurhna leh lunghnurna nei miah lova an ina leng bak pawh hlim hmel pu tak chunga an lawm lut thei zel mai khi Setana hnathawh chu a ni lo tawp. Chhung tin khian sitting room, choka an nei hrang tak tak thei lo; hmun ruak apiang mikhual mutna a ni mai a, bathlar thlengin bed room a ni zo vek. Community hall-a kuang siam sa bula riakte kha mu tui hlawm thei tak maw! Zep lovah chuan chhuata leng tawk kan thlen hnuah kha chuan min rawn belh tawh lo hram se ka ti rilru khawp a, mah se, mikhual semtute’n an rawn dah apiang in neitute’n hlim hmel pu taka an chiau-au lai khan a mikhual zawkin mikhual dang ka lo huphurh nia! Kan inang lo teh e.

Tun thleng hian harhna chhimtu mikhual nuai khat dawn an thleng tawh a, insual leh intibuai thawm hriat tur la awm miah lo te khi thil mak tih loh rual a ni bik lo. In 300 pawh tling meuh lovin zan khata mi sang riat bawr teh meuh han mikhual chu a lu hai thlak dan tur ngaihtuah teh, mahse, lu hai hmel an pu lo. Chhungkaw privacy nei thei lo tawpa khawsak ṭulte khian chhungkuaah rah ṭha lo chhuah turah a ngaih theih khawp mai, mahse, chutiang awm hmuh tur a awm chuang si lo. Ka thlen-in nu kiangah phei chuan, “Hei nupa pawh inhau duh ula, inhauhna hmun leh hun pawh a awm lova in vannei viau zawk e” ka ti a, a nui ve mai. Kelkangah chuan thil theih loh a awm lo a nih khi.

Khawtlang nun

Kawngpui dunga cheng, hotel leh thingpui dawr hmanga ei zawng ṭhin khuate chuan kan hria ang a, mikhual hmanga ei zawn chuan khawtlang nun, a bikin ṭhalaite nun a he-heu tih kan hria. Zirna kawngah phei chuan kan hniam duh deuh bik em ni chu aw tih tur a ni. Mipui sang tel ina riah chilh reng ta chu engtin nge ni ang le?

Upate inpekna

Kelkang Upate tan hian heng thil thlengtu nih chu a mihring taka intihvei ve deuhna tham a ni awm e. Mahse, Upate hi a tlawm hlei hlei an ni si. Naupangin inbingbilet tura a tih vangin an Biak In tuala a inbingbileh kual zak zak thu Upa pakhatin a sawi khan an inngaihtlawmzia a tifiah hlein ka hria! Kelkang Upa tlawmna ang (a ṭul a nih chuan inbingbilet thei) hi Kohhran hrang hranga Upate tan ka va awt em.

An Upate khi khawvel thiamna lama chhut chuan chuti tehlua an ni lo ang. Mahse, an ṭawngkam thiamzia leh ngaithlatu a hneh theihzia te khi thil ropui a ni. Inkhawm apianga thuchah nung tak tak an sawi thei zel maite khi ‘tinungtu’ an nei tih phat rual a ni lo.

Tui

Kelkanga kalte hian harsatna lian tham kan tawk hauh lo a, amaherawhchu, tun ai khian tui hnianghnar zawk deuh dan awm se chu mikhual tan pawh ke sil a inthlahrunawm lo deuh ang. Lengkir tui an lak te, Tuipui tui pump leh Champhai aṭanga an tui hmuhte khi a khaw mi chauh pawhin an duh khawp meuh loh laiin mikhual sang rual nen chuan a ngaihna a awm ngang lo a ni.

Khitiang a nih takah chuan Dilkawn, tui lak ṭha tak nei khuate pur loh theih an ni lo. Anni tui lak hi a ṭhat em avangin chhungkuain tuizem lian mamawh an inti lo a, an mamawh hunah tui point ami an mamawh tawk an va khai mai; a haw chhuna duham taka dawh ṭeuh a ṭul ve lo. Hetianga a tlachawpa an inchawi laiin mikhual tam takin kan va chuhpui a, khaw neituten mamawh huna khai mai an duh laiin bur nena nghaktu mikhual tlangvalte’n lo hrethiam lo se thil pawi thleng thei a ni. Dilkawn leh Kelkang khawtlang hruaituten ruahmanna fel deuh zawk chu nei thuai se ka duh pui khawp mai.

Eng nge an ei ang a, eng nge an silh ang?

“Chuvangin, ka hrilh a che u, ‘Eng nge ka ei ang a, eng nge ka in ang aw?’ tiin in nunna thu leh, ‘Eng nge ka silhin ka fen ang aw?’ tiin in taksa thu lungkham suh u. Ei tur aiin nunna a thupui zawk lo vem ni...?” tih thute hi kan Lal Isua thusawi a ni tih hre ve tho mah ila, keini ‘rin tlemte’ chuan nunpui em chu har kan ti a nih hi. Kelkang khuaa chengte hi a tam zawk chu thlawhhma nei ṭhin an ni. Amaherawhchu, harhna boruakin an man takah chuan chhungkaw tam takin thlawhhma an la hman dawn ta lo. Ka thlen-inte ngei pawhin lo vatin an hal a, mahse, tun thlengin thlai chi thlakna hun an nei lo. Mikhual sawmhnih/ thum nei reng an nih avangin lo lam buaipuina khua a kaw lo a ni.

Harhna ṭantir lamah khan mikhualten ei leh in lam intodelh nachang an hriat meuh loh avangin an harsa hle a, mah se tunah chuan mikhual ngah apiangin ei tur an ngah ta a ni mai awm e. Mikhualten kan cham chhunga kan ei tur bakah tlem kan am zel a, ei leh in thuah chauh chuan an harsa lutuk lo thei. Amaherawhchu, ei leh in bakah hian pawisaa lei ngai thawmhnaw leh thil ṭul dang tam tak an nei a, heng thil hi engtin nge ni ta ang? Hna an thawk hman lo a, an inhlawh hman bawk si lo.

Tun ang hian ruahtui tam hunah an lun reng lo thei a, an la rem duak thei bawk. Chutih hunah chuan mikhual buaipui vanga thlawhhma pawh la hman lo chhungkaw tam tak khi engtin nge an awm tak ang? Kawng a la bo ve viau thei a ni.

Khawpui ri dur dur leh kawl phe zawr zawr vangin Good Friday laia ka chhungte lengkhawm kha ka ngaihtuah em em a, ban mai nachang an hre lo chuan ka thla an tiphang takzet. Mahse hetianga ka awm lai hian anni chu hlim em emin thlamuang takin an lam a, kei chu thil ṭul lo takah ka lo intilungngai mai mai a lo ni.

Kelkang chungchanga kan sawi ṭhen­khat pawh hi ‘khawvel thila fing’ tan chuan enghelh tham a awm ve a, mah se, Israel fate him nana Tuipuisen tichat a, lungpui aṭanga tui tiput thei leh chhangper panga leh sangha pahnih hmanga mipui sangnga hrai theitu chunga innghat ngam tan chuan thlaphanna tur a awm chuang lo ang.