Sipai bang ka bo

"Chutia kan kohhran lawina berin zu leina permit nei min duh tawh loh chuan, keini sipai bangte chuan kohhran dang, kan lenna tur, kan nihna anga min pawmtu kan zawm ve tawh mai ang chu."

Khi thu khi a taka sawi chhuah la ni lo mahse Mizoram kohhran ṭhenkhat kal dan ka en hi chuan a la thleng dawnin ka hria. Kan duh leh duh loh kan tihnat luatah keimahni leh keimahni hi kan la intibuaiin kan la intimualpho ang a, ṭul lovah kohhran member kan hloh ang a, kan awm dan hi nakinah miin min la nuih lêt ang a, kan do ngam loh corruption lamte leh zu permit nei kher loa a ruka zu in ṭhin tan chuan fiamthu nuihzatthlak mai kan ni dawn hian ka hria. Keini ang inkhawm tam lem lova lo Presbyterian ruh ve tak tak tan chuan kan kal mek dan hi chu a runthlak tak meuh meuh a ni.

"Kohhran hian zu zuar pawh a hnawtchhuak ngam lo," tih kha kan sawiselna ṭhin a ni a, kan sawisel ṭhinte chuan an ngam lam an han bei ṭan ta a, tunah mi tam tak chuan kan sawisel lêt leh si dawn a ang hle mai kan kal dan han thlir hian. Kohhran hian hun rei tak chhung chu MLTP Act hmang turin sorkar hi thurawn a pe a, ṭawngkam danga kan dah duh chuan kohhran hian MLTP Act hmang tur khan sorkar kha a nawrin a nawr a ni. Tichuan, kohhran thuawihin sorkar chuan MLTP Act chu a siam ta a, mahse kohhranin a tih tur a ti ve duh tlat lo a, zu in a khak ngam lo a, zu rui dan pawnah a hnawtchhuak duh lo a, zu zuar meuh pawh a zuah tlat a, kohhran takin a ṭawngṭaisak a, camping-te a siamsak a, kohhran ṭhahnemngai fâl deuh chuan special camping hial an siam a ni.

Sorkarin MLTP Act a hlip ta thut a, tichuan MLPC Act hmangin zu a zuar ṭan dawn ta a, kohhran duh loh dana sorkar a chet takah chuan kohhran chuan zu chu a haw thar ta thut mai a ni. Zu hian huat a hlawh thut lova, kohhran hian a haw ta thut a ang ber. Tun hmaa zu in pawh ngaithei em em, zu zuar hial pawh thunun tum loh khan sorkar dan ang thlapa zu leina permit neite chu rawngbawltu aṭanga paih a tum niawm tak a ni a, hei hi kohhran ṭhenkhat ngaihdan a ni a, kohhran zawng zawng ngaihdan chu a ni lo. Chuti khawpa zu permit nei ngaithei lo chuan zu ruite thunun se, zu ruite kamkhat ngam se, a permit lai chiah lo huat em em mai hi a kohhran lo viau lawm ni, ka ti ve leh tlat a ni kei inkhawm lama thawhhlawk lo tak hian.

'Zu permit' tih takah hian sipai bangte an buai awm mang e ka ti. Sipai bang hian zu permit an nei vek a, chu chu 'dan' hnuaiah vek a ni. Heng sipai bangho hi kohhrante hian an zu permit avang hian rawngbawltuah an hmang dawn ta lo tihna a ni em? Lo ni ta se sipai ṭan hi kohhran pawisawina a lo ni reng dawn em ni? Sipai bang hian zu lei theihna hi MLTP Act hmanlai aṭang khan an nei tawh mawle, tunah phei chuan sipai bang an nih vanga permit bakah MLPC Act hnuaiah zu lei phalna permit dang an la lei belh thei zui a, hei hi rawngbawlna inhlihsakna a nih dawn chuan a na duh hian kei ka ring a ni. Heti lo hian MLPC Act hnauia zu permit nei chuan rawngbawlna hnawl a, sipai zu permit chu rin tur tihna a ni dawn em? tih zawhna pawh hi sipai bang ka bo zo ta.

Sipai ṭanglai, Indian Army hnuaia awmte hian zu in phalna an nei vek. Hengte hi kohhran mitah rawngbawltu ni thei lo nge an nih rawngbawltu ni thei tihte thlenga ngaihtuah loh chuan, kan fimkhur luatah kan buaina hi a thui mai mai ang tih kei ka hlau hlel lo e. Fimkhur a ṭha a, helh neia fimkhur chu mahni intihbuaina a ni zawk lo maw?

Kohhran a ni bawk a, zu a zuar ngei tih an hriatte pawh dan pawna hnawl loin an lenchilh a, an ṭawngṭaisak a, camping-te an neihpui ṭhin kha a ni a, tuna kohhran bawkin dan anga zu leina permit nei hnawl duhna a nei ta hi kei chu a firfiak rimnam zawkin ka hria.

Ham deuhah khan corruption kaihhnawiha hrem tawk leh suspend an awm a, kohhran upate pawh kha an nih kha maw? Khangho pawh ngaihtuah zui duh lova zu permit nei umzui hi chu sipai bang ka bo a ni.