Written by
- KC Lianthanga
Chaltlang, Lily Veng

MLPC Act leh a kaihhnawih

Keini Zawlkhawpui daifem lama cheng leh mi vantlang hmai sa tawng ngai lo/ ngam lo tan chuan kan hmuh leh kan hriatte hi tlangzarh a harsa ṭhin a, Tirhkoh Paula te’n “Kan hmuh leh kan hriatte hi sawi loin kan awm thei lo,” an tih khaikhin chuan a dawihzepthlak hle mai thei. Zoram dung leh vanga kan kalphung leh rilru sukthlek dan en hian ngaimawh tur a tam hle a, media, chanchinbu etc ahte han thailan a chakawm ṭhin hle mai. Mahse kei ni ang sawi chu miin min hmachhawn duh mai awm si a, chuvang chuan kan Mizo mithiam leh mifing, tawnhriat ngah ṭhenkhatte hlimthla phen aṭang hian i han chiap ve lawm lawm dawn teh ang.

Amah Pu Chuaua tih dan takin, ‘Chawng khum dan tlang huat loh’ aṭangin han tan phawt mai ila. Eng sorkar hnuaiah pawh ni se, department tinah hian hmelhriat nei leh nei lo kar a hla an ti ṭhin a. Pu Hawla leh a kaihhruai Mizoram Congress party chuan kum 2014 aṭang khan MLTP chu hlipin, huaisen takin MLPC ACT 2014 dan hmanna tur chu a pass ta rup mai a. Kawng lehlama kan thlir chuan (Kohhran leh Tlawmngai Pawl tam takin do mah se) he thil hi Bible takin, ‘Sakhi luite tui chak anga thaw huam huam ṭhinte leh, MLTP hnuaia rûm ṭhinte tan hian, Pu Hawla leh a kaihhruai sorkar hian ‘hnara hlit phawina” hmanrua ṭha tak a rawn chherchhuakah kei chuan ka ngai.

Excise & Narcotics Deppt thu chhuah angin tun hnaiah zu (Liquor Card) permit chu Aizawl District chhungah awlsam zawka tihchhuah (permit siam tura ni khata lehlan theih turin) a nih theih nan hmalakna siam a ni a, a nihna ang takin (practical) bawhzui a ni bawka an fakawm hle. Kei ni pa naran leh sokar sukthlek dan thlira ni vuiliam ṭhin ta chuan permit dilin kan ṭhiante nen kan va intlar ve ta a, chutah chuan kan bula intlar ve pakhat chuan, “Kei chu permit dil theih a nih ṭantirh ata form fill-up in ka theh lut tawh a, tun thlengin permit card a la chhuak lo a, chuvangin tah hian ka rawn dil leh a ni, ka form thehluh kha a lo chhuak a nih pawhin pahnih (double) ka nei a ni mai a, a ṭha ting a ni mai” zu ti a. He thu hian ngaihtuahna thui tak min rawn pe nghal a.

Excise & Narcotic Deppt hian mipui tana hamṭhatna tur leh rualkhaina tur a ngaihtuah takzet a nih chuan hetiang 'fake identity' awm thei lakah hian uluk lehzualin ṭan la se la ka va ti em! A chhan chu, Rule 59, MLPC Rules, 2014 hnuaia tarlan angin, mimal tinin thla khat (per month) ah liquor 6 leh Beer or Wine 10 (The holder of this permit is authorized to purchase 6 bottles (750ml or its equivalent) of Indian Make foreign Liquor and 10 (ten) bottles each of Beer or Wine in one moth for his/her personal bona fide consumption.) tiin a in ziak a ni. Nimahsela tun dinhmuna a lan dan chuan mi pakhat hian card (Liquor card) tam tak neih theih a ni dawnin a lang tlat. Thla khat (per month) a limited consumption a nihna a bo thei a, “beyond limited” a ni thei tlatin kei chuan ka hmu. Chuvangin permit diltute hi a inthuah/ a lem (fake) a nih leh nih loh chianna tur hian ṭan la thei se la a ṭha lo ang maw?

Mimal consumption hi limited ni loin unlimited a ni ang tih a hlauhawm hlein ka hria a, document zawng zawng hi computerised a nih hnuah emaw a nih hmain emaw sorkar hian hremna ṭha tak, dan siam thei sela a duhawm hle in ka hria.

Ṭhenkhat titi ah chuan permit (liquor card) kha rei tak nghak an awm laiin awlsam taka nei thei an awm an ti. Ṭhenkhat sawi dan phei chuan mi pakhatin card (liquor card) pakhat aia tam an nei an tia. Hei pawh hi thu dik lo va ni nek suh. Kan sorkar, a bik takin, Excise & Narcotics Dept-te hian ngun zawkin ngaihtuah sela, permit pek chhuah lamah emaw, a lem (fake) siamte tan hremna ṭha zawk siam thei se la, a lo siam an awm a nih chuan permit nei thei tawh lo tur thlenga hremna lekkawh theih dan ngaihtuah se la a ṭha lo ang maw? Tichuan an dan zam lawk ang hian mitin (personal consumption of liquor) hmanralna pawh hi dan ang thlapin a kal tluang zelin a rinawm hle.