Written by
- C Vanlal Ruaia
9862569310

Aizawl West by Pass Road -via- Airport

Lengpui Airport via ZMC

Ram muang kan nihna a rei tawh bawk a, hma lam pana kan tlan chu a hun ta hle; tun sawrkar hian hma han la se la. Khawpui traffic tâwt lutuk siam ṭhat tum an la awm ngai lo va; khawpui dai vel milian ram nêk tur hian mi dik tak nih hmasak a ngai a. Thil tak tak tur ram hnukah chuan Land Acquisition Rule pawh hman tur a ni a, ramin a phu tawk compensation chu pek ngei tur a ni ang. Greater Aizawl plan pawh mimal ram ngah lutuk avangin a puitling thei lo. Sihhmui Bazar–Sakawrtuichhun–Ramrikawn–Maubawk–Tlangnuam–Hlimen–Samtlang–Hualngohmun–ZMC (Falkawn) kawng han lai se la, a hlawkna tur chu nasa tak a ni dawn.

Lengpui Airport via ZMC kawng a awm chuan ZMC leh MZU-ahte hian mithiam, visiting professor lecture pe tura koh an har lo vang a, Lengpui Airport-ah hruaiin an thlah leh zung zung mai dawn a, foreign aṭang pawnin lehlângin lecture an rawn pe thei dawn a ni. ZMC-ah seminar, symposium, workshop-te siamin, world class education chu kan hnaih ve deuh tawh ang. Doctor zirna pawhin hma a sawn viau ang.

Hualngohmun, Samtlang, Tlangnuam, Mission Veng, Maubawk kawng pawhtute chu tlan chhuah nan leh tlan luh nan hman a ni tawh ang a. Mizoram chhim lam aṭanga Aizawl kal tur pawh an thlenna tur veng hnaih ber aṭangin an tlan lut ang a, khawpui traffic jam hêl a remchang tawh ang. Aizawl aṭanga Lengpui Airport pan turte’n khawpui aṭanga tlan chhuah nan an hmang ang a, traffic jam-a tân hlau lovin ring road an man ang a, tlai hlau lovin thlamuang takin an tlan ang, Rangvamuala truck full load su/tawk zawng a tlan fo tawh lovin.

Lengpui Airport via ZMC kawng awm se khawpui extension atan a ṭha em em dawn. Aizawl tlak lam ram hi chhuahchhawng ram aiin a rem zawk mai thei. Tlangnuam ram zau tak, Hlimen ram zau tak, Serlui kam leh huan zawl te, Samtlang ram chhim lam leh hmar lam ruamte hmun rem vek, Lungleng ram project zawlte nen. Kulikawn leh Bawngkawn inkar ringawt mai Aizawla chhiara thil dah tum lovin. Amaherawhchu, Tlawng kam forest reserve ngun taka ruahman a , chen phûl chi a ni lo vang. Mi ram khawpuiah lui lian pui pui a luang tlang ṭhin a, an tibawlhhlawh lo va; tihbawlhhlawh loh kan tum ve ang.

Vaivakawn hnuai Company Pêng lei che hi

Thui deuh hlekin sawi dawn ila. Leilung insiam dan thui tak chu kan sawi hman lo vang. Earth scientist Nigel Calder-a sawi dan han sawi ta ila: Kan awmna lei hi artui, a kâwr var leh a chhungmu ang deuh hian a inthuah a. A tawi zawngin, a chhung ber, a lairil chu mei dil sa lutuk a ni a, tlangkâng lo chhuah ṭhinna hi a ni. Chumi chungah tuihnâng (slush) a awm a; chung tuihnang chungah chuan lungpher phek lian pui puiin a khuh leh a ni. Lungpher phek pui chu plate an ti a, a kau/khi karah chhung lam pressure a rawn chik chhuak ṭhin a, mei dil a lo chik chhuah khan tlangkâng kan ti ṭhin. Chung lungpher plate chungah chuan ṭiau leh lung ṭhîl a awm leh a, a chung lehah lei ṭha chungah chuan thing an ṭo ta a ni.

Chung lungpher lian (plate) chung lamah pawh lung lian pui pui a la awm thei a, bûr keh phuar khawm a ang ber ang. Plate an chet a, an innawrna a pial phei chuan lei pawn thlengin a lei pang a phur kang tawrh ṭhin. Tin, plate leh plate a insûlpel zawnga an chet pawn lei pang a rawn ti che thei. Plate leh plate a inhlat zawnga an inkal san chuan lei a lo phai a, chu chuan plate them lung lian bûk a siam thei bawk. Heng lo pawh chet dan (movement) chi hrang hrang a awm a, kan sawi vek thei rih lo.

Tichuan, Company Peng lei tlahniam hi mihringte’n kan laih vang emaw, kan vah chereu emaw vang ni lovin, a chunga kan sawi ṭhenkhat, chhan eng ber emaw vang a nih hmel a. Chutiang chu lo ni ta se la, lei pawn lam aṭanga rema tihdam mai theih a nih hmel loh. Plate chein a rawn siam a nih hmel a, Vaivakawn Zohnuai Road mual chete nen hian a in zawm hmel riau a ni. Leilawn sei tak a, a chetna lai hmun thui taka kan dawh khûm a nih loh chuan kawng khu season a danglam ang a , a la chet zel hmel. Chuvang chuan, Airport kawng hran (alternative route) siam vat chu a ṭul a ni.

Khung lai lei chet dan khu han sawi leh ta ila. Lei tlahniam kawng thlang lam pang mual kawr mawng, lui kam thleng khuan a che sawp nuai mai a; a dûr thla nuai mai a. Lei pawn lam climate danglam emaw, mihringte’n ngaw an ṭhiah vang emaw, ram an hâl vang emawa che niin a lang lo. A mual khuan a dûr thla vek a, chhung lam aṭanga che (internal tremor) ni ngei chuan a lang. Tlem lai deuha check-dam an siamte pawh a la ngai reng, a din ngaiin an ding reng a, a tlu chuang lov. He mi zawn chiah, Aizawl Venglai/Ramthar Veng Sihpui ruamah hian hmân deuh khan a che vak bawk a; hengte nen pawh hian thil inzawm a ni mai thei a ni. Mahse, keima mimal ngaihdan mai a ni a, mi thiam zawkte’n han zir chiang se a ṭha ngawt ang.

- C Vanlal Ruaia, 9862569310