Written by
- Rinfela Zadeng

Ṭhalaite leh kan hmalam hun

Tun aṭanga kum nga lo awm leh turah hian eng nge kan nih ang? Facebook leh ‘Survival of the fittest’ (A ruh no no chhuakah) khawvela kan chen mek lai hian, mi ang ni ve tur hian nang leh kei hian eng nge kan lo tih ve ṭhin? Kan bula mite`n chak taka hma an sawn lai hian kan dinhmun hi kan bihchian a, kan in en­fiah fo a ṭul awm e.

Zirlai kan ni emaw, zirna chawlhsan tawh emaw pawh kan ni thei. Engpawhchu lo ni ila, ‘Eng nge ka tih dawn?’ tih chhanna mumal taka kan pek hian kan hmalam hun thui tak a hril a ni. Tihtur hriat loh leh tihtur neih loh tluka retheihna awlsam hi khawvelah a awm lo tih kan hria.

Kan mimal nun, kan khawtlang leh kohhran thlengin, tihtur hre lo leh tihtur nei lote hian min tiṭhuanawp a, beisei an tibo ṭhin. Tihtur nei lo/ hre lo ṭhalai kan ni em? Zirlai ka ni emaw zirna chawlhsan tawh pawh ni ila, kan eizawnna te, nupui pasal kan neih huna kan intunnunna tur thil/ hna te hi kan buaipui ṭhin em? Nge, kan ngaihtuah ngai miah lo? Eng nge ka tih theih, eng nge kan thiam zawng tih hi inzawt ṭheuh ila, kan tihtur awm tak kan ti thei ang.

Zirlai tam tak hi ‘Eng nge nih i tum?’ tiin zawt ila, min chhang thei lo fo ṭhin. Tum mumal tak nei hi kan tlem zawk awm e. BA, MA nih a, post awm leh awm loa sorkar hna hmuh tuma hmanhlel kan awm ta ṭeuh mai a, a zialo hle! IAS, Doctor, Pastor, adt. nih kan tum tlat chuan chumi lam hawi chuan lehkha kan zirlai aṭanga inbuatsaihin, kan nih tumah hian kan hlawhtling thei a ni.

Driver, sipai, mis­tiri adt. te pawh kan ni thei. Lehkha kan thiam loh avang hian tuma`n min hmusit thei lo. Lehkhathiam hna nei lo leh thawh tur hre lo nih aiin mahni thawh chhuah ringa intodelhte`n ngaihsan leh zah an hlawh zawk ṭhin.

Mi tam takin kan nih duh leh tumte kan tih theih loh chhanah ‘Pawisa kan nei lo’ kan ti ṭhin. Hei hi chhuanlam tling lo leh mithatchhia te thufing mai a ni! Kan tum leh kan duh chu cheng tam tak sen ralna tur chu a ni ngei mai. Pathianin damna leh hriselna min pek a, Amah rinchhan tlat chunga kan beih chuan kan hlawhchham a phal lo. Tawrh chhel erawh a ngai.

I duh i neihna tur chuan kum khat chhungin vawksa Kg 1 pawh i lei loh ngam a ngai a, thawmhnaw nalh lo tak tak i hak pawh a ngai ang. Chhel taka i tawrh a i tum tlat chuan pawisa neih loh vang hian i hlawh­chham ngai lo ang.

Zahawmna te, mi sual kan nihna `tiltle` te hi tuman min pe lo, keimahni ngeiin kan thawh/hlen chhuah an ni. Ropuina leh hmingṭhatna te chu kan finna hmangin kan khel chhuak thei mahna, mahse hnunglamah nuihzat kan hlawh ṭhin.

Kan hlawh chhuah a nih ngat chuan Pathian leh mi­hringte`n min chawi­mawi ṭhin. I tum tlat chuan i ti thei ngei ang - Pathian zarah.