Written by
- Sapliana Vandir
Former MLA, Lawngtlai-2

Pawl XI Mizo zirlai bu siamthat chungchang

Hman deuh khan Pawl XI exam tur mi pakhatin an zirlaibu kengin zoṭawng upa te leh sentence siam tur tihte a hriatthiam loh min rawn zawt a. An zirlaibu chu eng nge chuang tiin ka keu thuak thuak a. Phek 40-na, 18 - Mizo tlangval rual leh Japan ral - Zokima tih thupui ka keu fuh hlauh mai a.

Ka han chhiar thuak thuak a, zir chian ngai awmin ka hria a. Revised Edition Mizo (Class XI) bu chu ka lei ve ta a. Ka han zir chian chuan heng a hnuaia tarlan point te hi ka hre sual a nih loh chuan a chiang kuang lo, felhlel deuhin ka hria.

Pakhatnaa bul­ṭanna sentence, khaw­vel indopui I-na kum 1939-1945 chhung a lo thlen khan, 1942 kum bul lamah Japan-in Burma an lut a. Heta ziak dan hi chuan 1939 aṭanga 1945 thlen kha khawvel Indopui I-na tihna a ni a. 1945 chu Indopui pahnihna tawp lam daih kha a ni si a. Chuvangin, Indopui I-na leh II-na hi kum dik tak ziak a ṭha ang.

Pahnihnaah chuan paragraph pahnih­naah, Aizawlah leh Lungleiah zo lalhoin Kumpinu Puanzar (Union Jack) hnuaiah kut insuihin tih leh Union Jack ban ngul helin tihte chu ngaih pawimawhah nei lo mah ila, khang lai hun khan Chhim bial tih leh Hmar bial tia sawi ṭhin niin thil tam takah tih dan a inang lo fo a.

Thu ka lo hriat ve nilnial dan chuan Zo lalte khan mawlmang takin Japan do thu an tiam satliah mai bik lo tih thu te ka lo hre ve nual a. Condition, Kumpinu sorkar pawhin tih tur a nei ve a, thu intiamkamna fel tak neiin zo lalte khan Kumpinu leh a ṭanrualpuite thlawpin Japan do thu kha an puang ve a. Tichuan, Zofate chuan phur takin Japan an do ve tih a ni.

Lungleia Union Jack tarna ban ngul hela Japan do an puanah khan ka pate pawh an tel ve a.

Indopui pakhatna leh pahnihna kumte leh Zo lalten Japan do chungchangah Kumpinu sorkar nen thu an intiamkamna te chu he thu ziaktu hian a hre hneh viau thoin a rinawm a. Zirlai naupang changkang tawh takte zirlai bu-a thil chiangkuang lo an zirl hi a fel loin a lang. Tuten emaw chanchinbua an ziak satliah mai ni lo, school zirlaibuah meuh zir a nih avangin thu dikah miin an pawmin nakin zelah document puitlingah ngaih loh theih loh a ni dawn tlat a. Chuvangin, zirlaibu tan lek phei chuan thil fact and figure awm thei chu chiang taka ziak ṭhin ni se a duhawm khawp mai.

Ka han sawi takte hi a dik vek lo maithei a, a dik laite a awm chuan action lak ni ve se, a lawmawm khawp ang.