Written by
Hluna Hauchhum Phone 8794085011
RAMRI THU-AH SAWI TUR DANG KAN NEI RIH LO
Tuna kan ram issue lian ber ni mek leh pawimawh ber Inter State ramri issue-ah hian keini mipuiten sawi tur kan nei rih lo ve.
Kan ram roreltute meuh pawhin rorelna in sang leh zahawm, Assembly House-ah meuh pawh khawi lai tak nge kan ram chin tih an la sawifiah theih loh lai leh, khawi lai chin nge tih zawhna an chhanna leh a chin tichiang tura rawtna leh Kohhranho meuh ngenna pawha pen khat pawh an pen theih rih loh lai hian, keini mipuite hi chuan lo sawi ve tur kan nei rih lo.
Ruling an ni emaw, Opposition an ni emaw, kan MLA ten ramri intihbuaina hmuna an zuk kal a, an thlalak an rawn post a, "Inch 1 pawhin kan tawlh tur a ni lo...." tia pungkhawmte an zuk fuihpawrh leh thlamuan hian, engmah awmzia a nei lo. Khawi lai tak nge kan 'ramri line' chu tih min kawhhmuh thei chuang si lo. Min nek nge kan nek tih pawh kan inhre lo tlat alawm. Mipuiten sawi tur kan nei rih lo.
Pu Duhawma, MLA-in kan tihtur hmasa ber nia House-a a sawi, 1) Court-a kala tihchian, 2) Inremsiam leh 3) Luah luih (physical occupation) zinga pakhat tal hi tihhlawhtlin a nih hma loh chuan, kan ta kan humhalh nge kan chuh tih a chiang hlawl lo.
Kum 1875 daih tawha kan Inner Line Regulation sawi ve chhen leh innghahna ber pawh hi, dikin rintlak pawh nise, khawi lai nge tih kan hruaituten demarcation an siam thei der si lo, chu achhapah House-ah an la inzawt kual vel mai mai a la nih hi. Mipuiten sawi tur kan nei rih lo.
Ramri chungchanga thuneihna neitu Central Sawrkar-in State 2-te hmuh dun leh a huhova an hriatah, a tuamahin an sawisel loh ve ve Boundary demarcation (marking) min siamsak chian hunah, chutih hunah erawh chuan, kan chan chin chhunga an rawn inrawlh hlek a nih vaih chuan, Mizo ka ni inti tawh phawt chuan, lu chhum bãn chhum huamin, tun aia huaisen lehzualin kan nawr let ang.
Vawiina kan ram chin humhalha Boundary hrula awm Mizo ṭhalaiten nun thãpa an inpekna hi, inpekna awmze nei a nih ngei theihna turin, kan ram hruaitute hian an tihtur hi ti ve thuai thuai teh se.
Mizote hi Vaiho lakah hian kan tlawm dawn lo. Kan huaisenna hi huaisenna tur dik a ni em tih hi kan hriat hmasak a ngai zawk. Fapain a huan ram nia ngaia ṭhenawm pa a lo kawh sawk sawkna hi, a pa lo lan hunah, "Bawiha, kan ram chin chu helai Lungpui awmna chin hi a nia. Sawlai Sawntlung pawng saw chu kan ṭhenawmte ram chhung daih a nia lawm, hei, kan ram chin chhinchhiahna lehkhaah pawh hetiang tak hian a inziak asin...." a rawn tih nem duai leh vaih si chuan, awiiii... a chi dawn lo lutuk.
Kan hruaitute u, in fate kan huaisenzia in hriat kha, khawi lai tak hi nge kan ramri, kan humhalh chin tur chu tih hi a hmunah kalin, a ziak nen ngei min han kawhhmuh chat chat teh u. Chumi chin rawn nek nek chu.... Thalfangchar a ni mai.