Nupui ngam loh vang ni loin! Mizo mipate kan ṭhanharh a hun

Pathianin kan kawppui tura a siam hmeichhiate hi an tlin lohna lai hmu thei viau ṭhin mah ila, an tel lo chuan mipate hi sera mu kan thur thlawt si lo. VC/ LC-a seat hauhsak ngawt hi an tan damna tling a nih loh avangin an hmakhua leh dinhmun hi mipaten kan ngaihtuahpui deuh a ngai ta.

Ṭhenkhatin nupuite kan hlau hlum dawn emaw tih tur a nih laiin ṭhenkhat lah hian kan khuang vuak mai mai lawi a; upate’n, “An tlakna leilung a zir a ni” an lo tih angin an dinhmun a inthlau zeng zung lo thei lo a nih hi. A ṭhen pialtlep lei charah an tla rum vawng vawng a, ṭhenkhat lah lei dur ṭhami-ah an duah hluah hluah mai bawk si.

Fashion channel entu pa pakhat chuan, TV-ah Sap nula no nalh tak tak hmu fo ṭhin mah ila, Zopa tana kan Pathian ruat an nih miau loh avangin nalh kan ti thlawn a. Mahni chan tur ni lo it leh awta awm reng hi a mi ang lo thawmhnaw a, hrehawm kan insiam tam mai mai bawk. Tin, nula/tlangval senior tak thlenga lengte pawh hi a dik a dik chuan ‘tum tawk leng’ hriat loh vang emaw, chantawka lungawi loh vangte a ni duh khawp. Kan chan tura Pathian min ruatsak kan Mizo nula/ nute hi kan lawmna tikimtu atana kan hman thiam leh kan vannei nimaiah ka ngai, a ti.

Amaherawhchu, tunlai khawvelah kan chanpual Mizo nula/ nu, kawng kam midum kapkalak hnan mai maia tam tak an awm ta hian rilru an tina a ni. YMA ten ram leh hnam humhalh kawnga hma kan laknaah pawh he thil hian chet tim chin min neihtir a. Hmel, pianzia leh thil dang tam taka inang lote “Saphun” rim thlengin kan namtir ta a nih hi. Mahni nupui leh fate hming takngial pawh lam fuh hleithei lo kiangah ngaihngam taka awm reng a theih meuh dawn em ni? Eng vanga hetianga awm ta nge an nih le? Ka ngaihtuah chian chang chuan ka rilru a na leh vawng vawng ṭhin.

Khawvel nihphungah chuan mipate hi nupui fanau chawm tur kan ni ngei mai. Hmei­chhe awm nem, mipate tihlim tura Pathian duan chuan a kawppui awm an ngaihtuah ve nauh nauh a. Lehkha thiam sang lo leh nu leh pa lam aṭanga hmachhuan tur nei ta lo chuan tum tawk a melh sang ngam lo. TV lamah hringnun changkang tak tak a lo hmu tam ve tawh a; a phu tawk zo tlangvalte lahin nupui fanau chawmna tuak zai an relin a hre si lo. Sadai ek ham pherh leh kawla ni chhuak chhiara inhlawh chawp lah a zuam chiah bawk si lo.

A level-pui pasal nei te ngaihtuahin an hawi kual a. Hnam dang pasal nei, thirchhe zawng leh ni tin inhlawh chawpte pawhin an nupuite chu mawn hmetin an lo ṭhuttir a, zingah thingpui lum buai ngai lovin thingpui dawrah paratha kan thar an keih seki vin ven thei tlat. A ṭhenawm lawkah zo nupa, nu bazaar leh inhlawhna ringa pa zawk rui reng mai, nupuite thawh chhuah ringa a ngawl vei mek a hmu bawk a. Hetiang karah hian ding ve ta la, pasal atan khawi zawk nge nang i thlan ang? Zo tlangval thlahlel rilru tak chung leh lung dam vak lovin an duh ber ni lo tawnah thlang khuan an lo dim thin a ni lo maw? Lalnunsanga ‘Di hlui’ te hi engtin nge kan tih dawn! E khai! Sawi tum loh khan lamah kan leng thui lutuk dawn.

Mizo hmeichhiate zah­awm­na hi engtin nge kan ven him tak ang? Tu mawh nge? Mipate’n kan hria ang chu. Kan hmeichhiate zah thiam (hlau lutuk ni hran lovin) nachang hriat hi thil pawimawh hmasa pakhat chu a ni. Kan zah lohte bulah na na na chuan kan che pawhrawin ṭawngkam pawh kan hmang fimkhur ngai lo. Pawngsual thlen chhana kan hmeichhiate incheina kan puh fo pawh hi a ni berin ka hre lo; kan zah loh vang ni zawkin kei ka hre tlat.

Hnamdang pasal nei, thirchhe zawng leh ni tin inhlawh chawpte pawhin an nupuite chu mawn hmetin an lo ṭhuttir a, zingah thingpui lum buai ngai lovin thingpui dawrah paratha kan thar an keih seki vin ven thei tlat. A ṭhenawm lawkah zo nupa, nu bazaar leh inhlawhna ringa pa zawk rui reng mai, nupuite thawh chhuah ringa a ngawl vei mek a hmu bawk a

Tuifinriat kama sap nula ruak keng kungho bulah khuan zu kal ve ta ila, fianrial lai deuhah pawh kan pawngsual ngam kher ang maw? Ka ring lo. Zopate hi mahni ngam leh cho deuh zawngte bulah kan inti-pa fe chung hian kan zah zawngte bulah chuan kimkit namenin kan kimki leh ṭhin si lo a. Kan hmeichhiate bula kan khawsak duh dante hian an zahawmna a tibawrhbang em tihte hi i ngaihtuah ṭhin ang u. Mawilo taka mi nupui fiam ching kan la awm te a nih phei chuan kan ‘zahpuiawm’ hle a ni ang.

Kan hmeichhiate hi mipate ai hian hnamdang lakah an to reuh fe mai a, a ṭha deuh chan tur kan nei lo mai ang tih pawh hlauhawm a, Mizo mipate tan muang siaia ṭhut a hun ta lo. Pasala neih tlak nih kan tumte pawh a ṭul ve ta a nih hi.