SUM VANGA NAWRHNA!
Kan ramah sumdawng pawl nawrhna a awm zeuh zeuh a. Nawrh em em huaihawt lem loh pawhin phai lam aṭanga bungrua emaw, chawhmeh emaw lo kal dan tihte pawh kan hre fo bawk. A chang chuan mipui khawsak a nghawng thei mai awm mang e tih mai tura nawrhna lian thamte pawh a awm teuh hle ṭhin. Hetiang hunah mawlh hian Mizoramin CM kan neih rei ber Pu Lal Thanhawla kha a ropui ka ti ṭhin a, khauh hun leh nêm hun a hre em em hian ka hre ṭhin. A hun leh ni chiah ka hre ta lo va, ṭum khat phei chu passenger phur motor an nawrh avangin sawrkar motor an tlantir nghe nghe kha!
Sumdawngte hian Mizoram mipui hi min hrem rei tawh. Tun hma aṭangin Silchar kawng a chhia emaw, vaihovin kawng an dang chat emaw a nih chuan an bungraw kawl lai, a rate pangngaia an lak pawh chin lem nei lova tito ṭhin an ni. Kan ram hi sumdawngte tana vanram a ni ringawt mai. Tax zawng zawng huam vekin, a man to theih dan ber ‘Maximum Retail Price (MRP)-a kan hralhna pawh a la rei lo. Tun hma deuh chuan MRP aia sang deuh hlirin kan lei ṭhin a nih kha. MRP chiah chiaha hralhte kha a ti ṭha pawl an ni thin. A nihna takah chuan MRP chiah chiaha hralhte hi a tichhe ber, a chhiar to ber an ni zawk tur a ni.
Tun hnaiah sorkarin tuialhthei man a tihsan vang leh kawng chhiat avangin lirthei nei pawl ṭhenkhatin nawrh an huaihawt tih thawm a awm a. Tuialhthei mante hi chu a sang a, a hniam leh fo ṭhin a; kan rama sudawngte’n thil man an tihsan erawh chu a hniam leh thei ngai tawh lo. Kan veng (Bethlehem Vengthlang) bazara arsa zuarho hi ka fiam ṭhin a, “Ar pum man a danglam reng a, a changin tlawm em emin in la a, a changin a to ve deuh a, in hralhna man erawh a danglam ve ngai reng reng lo, tihtlawm chang nei ve rawh u,” ka ti thin a; an nui ve leh mai ṭhin. Vawk hri avanga vawk pum man nasa taka a tlakhniam lai pawh khan vawksa ser man a danglam ve chuang lo. Kan zingah, mipui tana rate tla hniam ve thei chu thlai hnah leh thlai rah, ni khata vuai thei chi deuh chauh hi a ni awm e.
Kan sumdawng motor-te’n an chhuanlam nia lang chu - tuialhthei man to leh kawng chhia tih a ni. An chhuanlam hi a dik, tun hnaiah tuialhthei man a sang a, kawng a chhe em em bawk. Mahse, heti zawng hian i han chhût ve chhin teh ang. Champhai kawng a ṭhat tak hnu, nasa taka tihtawi a nih tak hnu hian Champhai thleng motor chuan man hi a tlahniam em le? Sialsuk tlangdunga kan kal tak hnu, Saiha leh Lunglei te nuamsa taka kan ban theih tak hnu hian he lai pheia motor chuan man hi a tlahniam em le? Aizawl khawpui kawng siam thar a nih ve leh hian local trip rate hi a hniam ṭhin em? Kum kal ta maia petrol leh diesel man a tlakhniam khan tuna nuar hote hian an thil phurh man an tihniam em kha aw? Heng zawhnate hi tuna an nawrh chhan nena thil inzawm tlat a ni. A hlâwk hlei hlei, a tam hlei hlei chu tu pawhin kan duh ang chu. Mahse, mahni mihringpuite lam thlir a, han nghaihtuah chian deuhin a dik lo ve thei a, ngaihtuah chian lehzual phei chuan a zahthlak thei awm asin.
Khawvela mi tam takin an eizawnna a hlâwk tak loh avanga bânsanin, eizawnna dang an lo dap tawh a. Kan ramah ngei pawh hian a sûr a sa, a thim a var pawh thlu hleithei lova thawk rimtu tam tak, an eizawn mekna hlâwk tak loh avanga kawng dang dap ta hi an tam awm e. A hlâwk lo tak tak hi chu eizawn nana hmang an tlem mai ṭhin.
Mimal hlâwkna leh eizawnna thila sorkar nawra nawrh leh ringawt ṭhin hi a tu-a-te pawh hian sim atan a ṭha hle mai. Kan pawl emaw, kan group bik emaw chungah hlei hluak takin sawrkarin thil dik lo a ti a nih chuan thu hran ni se la. Tun hnaia mite chauh kan tihna a ni lo. Sorkar hnathawkte pawh, hlawh tam deuh ngiata nawrh kan ching khawp mai. Sum tam deuh ngiata han nawrh ringawt maite hi chu ngaihtuah neuh neuh hian a eng emaw neuh neuh asin, mi pangngai tan chuan. Hei tak hi chu political party lam pawhin advantage-ah nei tum lo tlang se la a duhawm. An sorkar ve huna an phurrit tur tho tho a ni a, a tuartu tur chu kan ram leh a chhunga chengte hi kan ni zel dawn si!
- Rev. Jh. Za Hluna