Lehkhabu danglam

Ka nunah hian lehkhabu danglam bik leh chhiar duh bik hi ka nei ve reuh a, a kâwm aṭang ringawt chuan ka teh bik chuang lo. Ka nuna ka chak lohna tam tak leh ze ṭha lo lai min simtir leh paihtirtu chu mi hmingthang leh ropuite chanchin ka chhiar aṭangte hian a ni ka ti lo thei lo.

Social media han luh hi chuan tu pawh hian 'Lehkhabu danglam' chu kan mamawh ṭan ta hle ni hian ka hria. Lehkhabu ṭha leh danglam chu darthlalang ang, kan inenfiahna atana ṭangkai tak a ni kan ti ve ang e.

Egypt President Anwar Sadat ang deuhin, 'Lehkhabu danglam' chu ka zawng ru reng a. Ani pawh New York-ah kum 1966 khan a zin a, Lloyd C Douglas-a ziah zawng zawng lehkhabu dawra a zawng ang deuh khan. A ziaktu ngaihsan tawh chuan an ziah neih kim vek duh nun ang kha. Chutiang lehkhabu danglam bik chu ka la zawng renga, lehkhabu danglam chuan thil tih theihna lian tak min pe a, rinawmna leh thurin ropui tak min pe ṭhin.

Hnam dang lehkhabu chauh tarlang lovin, ka tawn han sawi ve ila. BA ka zir lain Pastor Nikhama thawnthu ziah, ‘Tualte Vanglai’ tih chu leiin ka chhiar ve a. Thinchhia leh vîn em em Thangzachhinga’n zaidam zira a beih dan leh hlawhtling taka a hlen chhuah dante ngaihnawm takin a ziak a; Vana Pa tih huai huai a lo nih dante chuan rilru a khawih hle.

Mi thinchhe ve tak, hotêah pawh sa hlut ṭhin ka ni ve a. Zaidam chu ka zir ve ngat ngat ṭhin a, harsa ti takin ka bei ve fan fan a, tun thlengin ka la inzir zel. Hlawhtling zawng ka inti ngam hauh lo va, mahse, hlawhchham chuan ka inngai bik lo; ka zir mek a ni. Ka rilru hneh tur 'Lehkhabu danglam' chu ka la chhiar lo te pawh a ni mahna.

Kaphleia (1910-1940) ziak, Mizo essay puitling hmasa ber nia lang Thlirtu-in chhiartute rilru a hnehziate kha aw; a hun laia lehkha zira Bangalore-a Mizo awmte pawhin an tuipuiin an ngaisang hle a nih kha. An tan chuan 'Lehkhabu danglam' a ni ngei ang; a ṭha zawngin ṭhalai chona a tuh nasa hle. Tun thleng hian ka chhiar apiang hian mahni theih ang tawka tih theih ve-ah bei nasa turin min fuih hle ṭhin.

Kaphleia 'Thlirtu' aṭanga min fuih em emtu chu, "Khawvel hi eng nge ka hnutchhiah ang? Ka ram hi eng nge ka hnutchhiah ang? Hnahthel ro angin ka tla bo mai dawn em ni? tia ka inzawh hian chhan har ka ti a, ka lungngai ṭhin a ni,” ti meuha BA zirlai, TB natna vei mek, natna khuma muin a ziak hi a ropui a. Tunlai Mizo ṭhalaite tan chona ropui tak a ni.

Egypt ramin independent a sual lain Sadat-a chu lung inah a tang a, Doughlas-a ziak, 'The Hole' tih lehkhabu a chhiar a, ṭha a tiin a duh em em mai a. Vawi tam a chhiar nawn a, a nun leh a ngaihtuahna chenin a thlak danglam phah ta vek a ni. Egypt ram President hiala hlangkaitu leh siamtu chu a lehkhabu chhiar chu a ni ve ngei ang.

Chhiartu duh tak, he thu ziaktu ngei pawh hi mi chak lo ve tak ka ni. Ka nuna hmasawnna tlem tal nei turin ka mamawh 'Lehkhabu danglam' chu ka la zawng ve bek bek fo a nia. Lehkhabu ṭha chhiar tam ila, kan nun thlak danglamtu lo ni se; tuna kan dinhmun mek aia ṭhaa min hlangkai theitu leh kawng hlimawm zawk min kawhhmuhtu lo ni mawlh rawh se.

- Nathan Lalruatpuia Ralte