Written by
- Zodinsanga

Sawrkar a dik lo zawk niin a lang

Mizoram sawrkarin kumin November ni 19 (Thawhlehni)-a Seling khuaa Pi Lalhmangaihi chenna in excavator hmanga a ṭhiahsak zet chuan titi a titam hle mai. Phak ang tawk tawkin ka lo follow ve a, rilrua awmte i'n sawi ve dawn teh ang.

Pi Lalhmangaihi in ṭhiah luihsak a nih chungchanga sawrkara mawhphurtu CALA-in November ni 20-a insawifiahna a tichhuak nghal kha a ṭha, mahse, kha insawifiahna khan sawrkar thil tih dan dik lo a rawn tichiang a, a rawn nemnghet zawk a ni. A chhan chu, in neitu hnenah khan zangnadawmna pek a la ni tih a lang tlat.

Kawng laih a ni emaw, hmasawnna hna dang thawh a ni emaw, mi ram lak a nih chuan zangnadawmna pek a ni ṭhin. Mizo zingah land acquisition vanga zangnadawmna dawng mi tam tak an awm tawh a, kan CM hlui Pu Hawla phei chuan Mizote hi compensation hnam ang hialah min chhuah a nih kha.

Kawngpui laih vanga mimal ram lak a nih chuan zangnadawmna pek tur a ni a. Zangnadawmna pek hma hmaa mi in tharum (excavator) hmanga ṭhiahsak ngawt kha chu a dik lo; Mizorama a thlen vawi khatna a ni hial em? Zangnadawmna pek hmaa in ṭhiahsak kha mihring mihrinna aṭangin a dik lo a, India ram dan hmang pawhin a dik lo ngeiin a rinawm. In ṭhiahsak hun lai dinhmun ang khan court-ah inkhing ta se, sawrkarin thiam loh a chan ngei ka ring.

Mi thil kan lei dawn a, lei turin inbe fel vek tawh mah ila, a man kan pek hma chuan kan ta a la ni lo. A man tur chu neiin dah hrang thlap tawh mah ila, pawisa kan peka kan lei thlap hma chuan kan ta a la ni lo va, kan thil lei turah chuan thuneihna kan la nei lo.

Chutiang deuh chu a ni. Pi Lalhmangaihi hnena zangnadawmna pek tur sawrkarin tifel vek tawh mah se, a la pe miau lo a, chuvang chuan sawrkarin in a ṭhiah luihsak ngawt kha a dik thei lo. Insawifiahnaah, zangnadawmna pek tur tihfel vek tawh anga tarlan pawh hi a dik famkim lo mai thei, a chhan chu zangnadawmna pek zat turah inremna a la awm lo niin a lang tlat.

Centre for Environment and Social Justice-in an tarlan dan phei chuan, tun hnai lawk - November ni 13, 2024-a Supreme Court-in order a chhuah, ‘Bulldozer Justice’ an tihah khawl hmanga mi in ṭhiahsak phal a nih loh thu tarlan a ti leh zel a. Hengte hi sawrkar official-te hian an hre lo nge maw ni? An hre lo a nih chuan hma an lak hmain, a bikin thil 'sensitive' lutukah chuan an fimkhur lehzual a, an inchhiar zau a ngai tihna a ni ang.

Seling nu Pi Lalhmangaihi chunga sawrkar thil tih dan hi engti kawng mahin a dik thei lo a ni. Tun hnuah chuan sawrkar hi fimkhur tawh rawh se. Dan ang taka thil a tih loh chuan court-ah miin an khing ang a, thiam loh a chang si ang a, a hma aia dinhmun chhe zawkah leh nasa zawka insenso ngaiah a ding leh si ang tih a hlauhawm tlat.

- Zodinsanga