Football ka pet ve a

Mizo mipa naupang, keini ang rual chin kha football pet ngai reng reng lo an awm a mai thei a, mahse an tlem viauin ka ring. Infiamna dang a awm lo a, TV entur a awm lo a, computer game khelh tur a awm lo a, kan hunawl kha sava veh, ram kal leh ball petin kan hmang ber a ni.

Naupang te tak te, thiante zinga a tê pawl ni ziah ka ni a. Ṭum khat chu Vanmawia pawl leh Duhzuala pawl kan inkhel a. Ka tet em avangin, a chuh lama ṭangkai vak lo turah min ngai a, goal min ventir rawk mai a, an tifuh lo teh asin! Ka chhuah ka chhuah mai a. Ka pawlte pawhin an sut ve ngat ngat tak naa an sut seng ngang lo a; kan han ban meuh chuan si 30 lai mai kan phur haw a. A vaiin engzat nge ka chhuah ka hre lo. Tun hnu hian Upa C Sangkhuma, khami ṭuma Duhzuala pawl lama tel ve chuan, “Si 100 i chhuah,” min ti a. Si 30 kan phurh a, si 100 ka chhuah chuan, lehlam pawl goal veng khan si 70 zet chu a chhuah ve tho tihna a ni dawn a. Goal ven hi a lo har ber a nih dawn hi ka ti ta a ni.

Kan lo leikang ve deuh a; thiam lo chungin nuam ti takin ka khel ve fo a. Chung hun lai chuan ka pa chuan, “Mizoramah chuan infiamna hi eizawnna tlak a la ni lo. A ṭha berah sawrkar hna sang tehchiam lo in hmu ṭawk ang. Lehkha zir ṭhulh phahna atan hmang suh u,” min ti fo ṭhin a. Ka pa chu football khelh hrat tak, a tlangval laia kezungpui dam hman mang loa khel ṭhin a ni a. Chutiang taka ball pet nasa chuan eizawnna atan chuan a la iai viau tho a ni. A demawm loh! Khang hunlai kha chuan eizawnna atan infiamna lam hrim hrim hi hman a harsa rih a ni.

Hun a a danglam tawh a. Tunah chuan, tihzakzeta ti peih tan chuan football hi eizawnna tlak tak mai a lo ni ta a. Mizo tlangval, inkhela eizawng eng emaw zat kan nei tawh a. Kan naupan laia kan ngaih-tuah phak reng reng loh, Mizo tlangval inkhel te chu TV-ah ‘live’ ngatin kan en thei ta a. Infiam miten hma an sawn tih loh rual a ni lo.

Hmasawnna kawnga sulsutute hian fak leh chawimawi an phu a. Ṭhangthar, an hnungzui zeltute pawhin an chawimawi thiam tur a ni. Times of India-a ziaktu Siddharth Saxena chuan, ‘Mama and his silent revolution’ a ti hial a; chhiar a va nuam em! Ṭhang tharten a chungah bat an nei tih vaiho thuziak hian a tarlang chiang hle a ni.

Santosh Trophy meuh pawh kan thalaiten an rawn hawn tawh a; tunah hmeichhe lamin champion no mawi an rawn hawn leh ta a. Ka pa kha la dam se, heng thawmte hi han hre ve se ka va ti tak em!

Hma kan sawnnaah hian infiam mite an fakawm em em a; inrel­bawlna lama anmahni kaihruai­tute hlei hlei hian fak an phu a ni.

Mihring hian hma a sawn dawn chuan thil pathum, lungthu ang maia inkawp tlat a mamawh a : Zirna, Hriselna, Inrelbawlnate hi.

Talent nei ṭha eltiang pawhin a talent chherhriam turin inzir zel a mamawh a; talent nei tha inzir zel tur chuan a taksa leh rilru a hrisel tur a ni a. Talent nei tha t’en inzirna tha an neih a, rilru hrisel an neih theihna tur chuan anmahni enkawltu association an pawimawh em em a. Association hruaitute hian fak tlaka hna an thawh a, hma an lak avangin football-ah Mizoten tun dinhmun hi kan thleng thei a ni. “An rahah in hre mai ang” tih kha a takin a lo thleng a. An hnathawh dan chipchiar hre ve lo keini tak ngial pawhin, an thawhrim rah kan lo hmuin kan lo hre ve thei ta a nih hi. Hmasawn zel an tum tih pawh a hriat theih a; Mizo ṭhalaite tan malsawmna an la ni zel ngei ang.

Mizorama chanchin duhawm tak kan neih mek laiin, khawvel huapa football enkawltu FIFA erawh chu a buai hle mai. Hlemhletnaa inhnamhnawih nia ngaih an hruaitu lawk an man nghauh nghauh mai a nih hi. Chipchiar taka sawi loin sawi thuak chauh ila.

Qatar leh Russia-in World Cup an dawn danah mi tam tak ngaih a tha lo va (a tawi zawngin - thil dang pawh a awm ang).

Khatia World Cup 2018 leh 2022 dawng tura Russia leh Qatar an han thlang kha, inrinhlelhna a nasa a. A chhui turin American dan hre mi Michael Garcia an ruai a. Thla 19 zet a chhui a. A report thehluh chu phek 350 lai a ni nghe nghe a. Mak tak maiin FIFA kuta a luh hnuah anmahni FIFA ngei chuan phek 42 lekah an han kaitawi ta tlat mai a. Tichuan le, FIFA chuan anmahni leh anmahni chu thiam an inchantir ta tlat mai a nih chu. Kan hriatthiam theih dan tur chu: Department pawn lam miin a chhuina chu hup betin, anmahni huang chhungah “departmental inquiry” an ti ve a; thiam an chang ta mai a ni tih ang deuh a ni thei awm e.

A awlsam zawng leh kan hriatthiam theih tur zawng bawkin: A tira chhuitute kha Bethel chhuak leh Kelkang kal tawh ngat, ngaihdamna lam uar tak an lo ni lo a ni mai thei; an ngawi duh ta hauh lo mai a. America ram chhung nghawng thei a nih vangte pawh a ni ang, an au chhuak ta a(ti mai ila). A tira chhuitu Michael Garcia khan a report kha a ngawihpui mai mai bawk si lo. American pa CONCACAF-a an boss pahnihna, Chuck Blazer chu inpuang lo thei lo leh an lamṭang lo thei loin a âwk ta phawt mai a. A kangkai ta zel a, tun hi an lo thleng ta rup mai a ni.

Mihring fate hian kan khawlohna hi thup bo tum viau thin mah ila, ‘lang lo tura thuhruk theih’ emaw kan tih te hi a lo lang leh nge nge ṭhin a ni awm asin! Chuvangin, Aw Chungnung Ber, Dikna Lal tiang chu i ta a nih tak zet chuan, rawn lek kual zel la, Asia ramah te rawn lek chhoin, kan ramah pawh hian rawn lek zel mai teh khai. Football leh FIFA chungah chauh lek loin, kan zavaia chungah te pawh hian han lek zel la - thang ṭhat la tawk lek a, ‘mahni leh mahni inchhui a, thiam inchantir tlat’ kan chin lohna turin!