MHIP Hqrs inthlan dan hi
Dt. 26.5.2015 Vanglaini ka lo chhiarah khan ka rilru kap ve em emtu a awm a. Mizo Hmeichhe Insuihkhawm Pawl (MHIP) Hqrs. hruaitu turte inthlan dan ni awm tak ka chhiar a, a rawn ziaktu kha thil chik mi tak niin a rin theih. Inthlanna hall chhungah pawh a tal tam hle ni tur a ni, hmeichhe mitmei pawh a hre chiang a ni ang, khatiang meuha rawn ziak ngam ta chu! Khatiang ang tak a nih chuan a va mualpho thlakin, a va zahthlak em! a pawi ka ti hle a ni.
MHIP inthlanah khan keini thingtlang mi vote nei ve lote chu tel ve ngaihna a awm lo a, tute nge tling tiin kan lo bengkhawn ve mai a ni. A tuk lamah pawh tlangkam ti ti ka lo hriat dan satliahah pawh a boruak chu a sang hle niin a lang, a ziaktu kha daw lo turah ka ngai a.
MHIP hi a nihna takah chuan Mizo Nuho tan pawl thianghlim, hmangaihna leh duhsakna kan inpek tawnna pawl awmchhun a ni. Zep nak emaw hun eng emaw lai khan boruak hrisel vak loin mi lo dek tawh a, Zoram pawh a fan hneh hle a nih kha. Kei ve tehlul pawhin article ka rawn ziak ve a, 'Tawnmang lah ni si lo' tiin; khatih hunlai pawh khan mumang mai ni se ka duh tak zet a ni.
He pawl dintu, hmangaih taka lo kaihruaitu hmasaten mual an lo liamsan nual tawh a, an thlarau pawh a zahawm ka ti. Hla phuah thiamten 'ṭhangthar nun ning Ṭhasiama lo thoin han hawi vel se vawi sawm pathum thi nawn hian ka ring e' tia an lo sak chhuah tawh angin kan hruaitute mual liam ta te pawh kha lo thoin han hre ve tehreng se an thinlung chu fei zuma chhun angin a na ngei ang. A va pawi em, keini ral aṭanga lo thlirtu, Mizo nu satliah ve mai tan chumi chu a dik, chumi chu a dik lo han tih tur kan hre si lo. Ka lo thlir dan chuan Zoram huapa Vanapa Hall-a leng loin hqrs. hruaitu tur OB an lo thlan tlin chu ṭha hle vek turah ka lo ngai a, chutiang chuan midang ka hmeichhiatpui tam takte pawh an nih ve tho ka ring. Kei ngei pawh hi MHIP-ah hian ka mikhual lo a, branch-ah ṭhiante hnung zuiin OB kum 10 chuang teh meuh ka lo ni ve tawh.
Ṭhangthar an lo chhuak zel a, NGO peng dangah te ka lo ṭul tak avangin MHIP chu ka chenchilh thuk thei ta lo a. Hruaitu hluite nihna changin hun pawimawh bikah lo phei chuan ka ṭulpui thei ta lo a ni. Amaherawhchu, mihringa min duangtu Pathianin ka chanvo tura a ruat hmeichhia ka nih tlat avangin he pawl thianghlim tak lakah hian ka inthiar fihlim thei lo a ni. He pawl duhawm tak, Mizo nu mawl leh fing deuh te, rethei leh hausa inen hran lohna pawl kan neih chhun hi, a hmingchhiat leh ṭhatah ka bang thei lo a ni. Chuvangin heti ema sawisel hlawh tur atan chuan he pawl hi a uiawm in ti ve lo maw? Thuthang ka lo dawnsawn danah inthlan buaipuitu Central YMA lam te pawh an bang lo a, RO ngei pawh na takin a ṭawng chhuak tih chanchibu lamah kan lo hmu a, thil zahthlak tak a ni.
Engpawh ni se Aizawl pawn lamho entawn chu Aizawl nuho in ni a, thiamna leh thil dangah pawh in duai lo a, in pasalte pawh sorkar hnathawk lian tak tak an ni a, in leh lo, sum leh pai lamah pawh in buai lo a, MHIP hi ṭha taka kaihruai thei turin in tling tawk a ni. Amaherawhchu, kan nunah chaklohna lai kan nei ṭheuh a, chu chu mahni tling bera inngai a, ṭhiante tlin lohna lai hmuh len tlatna hi a ni. Ani hian chelh se keiin ka lo ṭawiawm ang ti thei hi Kristiante nun leh zo zia dik tak pawh a ni dawn lawm ni? Kum 2017 kan dam thleng ang a, tun ang hun hi a lo inher chhuak leh ngei ka riang. He boruak ṭha lo leh tenawm tak lak aṭang hian filhim tawh ila, mahni ṭheuhin Zonunmawi i par chhuahtir hram tawh ang u khai.
Ka lo chhut ve ṭhin danah chuan, Pathian hian kan tan hun a ruat niin ka hria. Hruaitu ni tur hian khawsakin a tlin vang emaw, zirna lamin a phak vang leh chak ve hrim hrim vanga chuh ve ngawt chi niin ka hre lo. Chuti ni ta se, he khawvel inrelbawlnaah hian mirethei te, hmeithaite tan hmun a awm ve lo ang. Lalpan a ruat hunah chuan duh emaw duh lo emaw mite tan chhiahhlawh rintlak ni turin mipui/ member-te hmangin a thlang chhuak fo ṭhin. Bible-ah kan hmu a, Luka ziak bung 2 thuah chuan Kristiante nu, Mother Mary aṭang zo lo. Pathian thu a nih avangin 'Lalpa i bawinu ka ni, i thu ang zelin ka chungah thleng rawh se,' a ti dam thlap mai a nih kha. Zawlnei hruaitu Mosia chungah pawh sawi tur tam tak a awm thei ang. Pathianin ka hun a tawk a tih chinah chuan ram hruaitu turte pawhin sum tam tak sengin bei mah se an tling chuang lo a, a tawpah ṭhenawmte an mawhchhiat ṭhin.
NGO hruiatu nih hi eng pawlah pawh mite tana inpekna, hlawkna awm lo a ni a, MHIP-ah pawh a nih ve tho ka ring. Tun hunah hian hlawkna mak tak a awm ta thut em tih ka hre lo a, tlem deuh aṭang khan thingtlang lamah pawh ka lo hriat ve danin MHIP inthlan dawn apiangin paho campaign ang lek lek an awm fo mai. Hetiang a nih zel chuan Aizawl pa ṭhenkhat chu MHIP member ang maiin inthlan dawnah an feh chhuak fo lo ang tih a sawi theih loh. A bul berah chuan nuho hian hruaitu nih kan duh luatah chhungpui pa kan chet chhuah tir a ang riau mai. Hei tunah phei chuan Mizo hmeichhiaten hma kan sawn ve ta hle a, kan sorkar hruaitute zarah chanvo (quota) te kan nei ve ta. Hengah te hian fimkhur lehzual kan mamawh hle a ni. Hetih lai meka keimahni kan lo sual fo chuan kan hotute tan pawh chanvo pek tlak loh kan ni mai ang tih a hlauhawm khawp mai. Tu leh fate rawn par chhuah vena tur kawng khartu kan ni thei hial a ni.
Hei khaw tina VC/ LC ah hnathawh kawr min haktirnaah pawh hian, nu fel tak takte ni mah ula pasal leh fate tlan pela khawtlang vei te hi thil awm thei a ni. Zonute vanneihnaa kan ruat hi vanduaina, chhungkaw keh chhiatna a chang daih thei a ni. Thufing bung 16-ah chuan :
Chang 2 - Mi ama ngaihin a thianghlim a, nimahsela Lalpan rilru te a buk ṭhin.
6 - Zahngaihna leh thu takin khawlohna tlenfai a ni, Lalpa tihnain miin sual a tlengfai ṭhin.
7 - Mi a awm danin Lalpa a tihlawm chuan, a hmelma nen lam inremin a awm tir ṭhin.
8 - Fel lo taka dehchhuah tam tak ai chuan, fel taka dehchhuah tlem te a ṭha zawk.
Heng hi Zoram nute changvawn lo ni se, kan ram chu a dam ngei ang.
Lalpa tih chung zelin tluang takin MHIP vul zel rawh se.