Written by
- K. Vanlalruati

Khatiang lo khan, hetiangin...

Kumthar kher hi insiamṭhat nan leh kan tihdik loh tihṭhat nana nghak tlat hi awm ve theih a nia. Mahse heng mite hian pachhe kumtiam an sawi ang maiin an tum hi an bawhchhe leh fo mai. Chuvang chuan, vawiinah hian tihdan ṭha zawk kan hria a nih chuan ti nghal mai ila, mifing kan lo ni mai dawn a ni.

Barak Obama policy, 'Change' te kha keini khaw­chhak mi â-te pawhin kan lo hre ve a. 'Hmuia Veng' aṭang khan special package, tuikhurhlu, state dangte thal ve theih lohte kha an han hmuchhuak ta ruau mai a. News lam lahin han kawm se hapui leh dangmawn phe hlawp hlawp khan zau taka ângin an han nui a, mipuite kha chu kan thla hi a muang ngawih ngawih. Vanram kai lohte chu kan hlau teuh lo. Hmelṭhatna hi hmelah ni loin hmuiah a awm tih kha tu hrilh mah kan ngai awm lo asin mawle!

'Look East policy' beihpui an thlak mep mep tawh ang chu tiin keini khawchhak Kristiante khan hman ṭangkai dan tur mahni tapchhak zawlah phur takin kan lo sep a. Ha bal tawh, Sapṭawng a nih tawh chuan theithur emaw tia thur tihhmel taka a ṭula vang chauha ‘lukisspawlisi’ tuipui kha kan tam hman riau asin. Mahse an chil per, an fate intihpem palh changa an dettol kha a uiawm lek lek zawk ta mai. Mizo Kristian, ‘Pathian leh kan Ram Tan’ tia independence sualte Look East Policy chu thawk leh khatah, Hindu YMA firfiak, an SRS-a mi chuan ngawi rengin ‘Act East policy’ in min lo lehkhalh hman nia mawle!

Tun ṭum zet zawng Pathian hming lam rau rauah Kristiante Pathian ai chuan Hindu-te pathian a ṭuan rang zawk tlat mai. Zawlnei Eliza thlarau chang hi kan rawngbawltu he ti zozai zingah hian an awm ta lo em ni? Kan rawngbawl chhan hi helai Mizoram, denomination hrang hrangte lakah chauh hian em ni a hlawhtlinna teh kan tum? Mizo leh Mizo kan indo ang chiah hian Kristian leh Kristian kan indo a, kan hmelma leh milem betute erawh menah kan thlak thung si-

“Indona chu Lalpa indona a ni a,

Hnehna chu Lalpa ta a ni”,

tiin Hindu firfiakten min au khalh ta.

Kan politician-te hi an changkang viau tawh emaw ka tih laiin nuihzatthlak fe fe an la awm, sim vat chi a ni. Thudik chanve leh dawt chanve chawhpawlha mipui bawl leh bum tum an la awm tlat. Hman ni ka chanchinbu chhiarah, “Local Council leh VC election-ah hmeichhiate tan liau liaua seat hauh a ni ve ta hi kan Chief Minister-in hmeichhiate a duhsakzia a tilang chiang em em a ni," zuk tia mawle!

Lunglei MNF Ṭhalaiten RTI Act hmanga PWD-te an hnathawh zawh hun tur an zawh khan June ni 31 tia chhan an nih thu leh June-ah ni 31 a awm si loh avanga an buai thu Vanglaini ah hian an chhuah tawh bawk. Kan Minister-te zingah hian sorkar hnathawk, official emaw inti tlat, head of department emaw intite hi a fel lo. Dik tak chuan a enkawltu tur an ni a, a awp bettu tur an ni lo. A changa huai fu si hi a chang hian an dawihzep em em a, an hnuaia officer-te hum tumin an tlan phe tak dawr dawr a! Vantlang, mipui, anmahni lala thlangtute erawh chu an zah leh hauh si lo.

“Hmanlai chuan, hmanlai chuan, Vai lal nupuiah ka awm a,

Tunlai chuan, tunlai chuan, kapu Saza nau ka awi ka awi,”

tia Mauruangi a ṭah hun kha a liam tawh dawn. Tunah chuan dik lo taka mipui chanai min eisaktu, Bingtaituki nawm sakhun a liam ang. He vai lal ang hian, Vana kan Pa khian kan chanai kan hloh tak zawng zawng kha min pek let theih ngeina turin mipuite hian rilru dik pu ila. Dikna ṭan tlatin huaisen ila, mahni inrintawkna nen. Chutiang rilru kan put a, kan ram hi siamṭhat kan duh tak tak chuan kan hotute pawh hi an dik lo ngam lo ang a, mipui aw a lo lal tawh ang. Mipui leh sorkarte rualkhai takin kal tlang ila, kan phurritte inchhawk tawnin, remna, muanna leh hmangaihnain Zoramah ro a rel tawh ang.

Chutih hunah chuan keini Mizote hian, ‘Thlahtute aṭanga Mizo in ni, Zohnahthlak dik tak in ni,” kan tih ngawng ngawng a ngai tawh lo ang a, anmahni zawkin, “Mizo dik tak kan ni e,” tiin emaw, “Ka ni pasal ni lum aipuite monu ka nia, Mizo kan ni ve thei mai awm mang e kan tia, Mizoah min lo pawm ve hram rawh u” titein anmahni an rawn inborti tawh zawk ang. Mizorama cheng zawng zawngte Zo taka “Mizo” vek kan nih theihnan nang leh kei hi kan pawimawh ta e.