Mizoram leh Irish Kohhran hmuh loh sawrkarin a hmu
Tunlai hian khawvel huapa pawimawh, hriat reng chakawm si lo thil thleng a awm a. Chu chu Ireland-in same-sex marriage a vote hi a ni. He khawvela ram awm zat chiah hriat theih ni lo mah se ram hrang hrang 20-in same-sex marriage hi pawm tawhin, ram 175 velin an la pawm lo a. Ireland-in a 21-na tura same-sex marriage a pawm ta mai hi khawvelin mak ti mah se Mizoram mipuiin zu khapna dan hlih an thlawp thu hre tan chuan a mak lo.
Mizoram hi Kohhran hmunpui a nih angin Ireland pawh hi Kohhran hmunpui a ni a, ram mipui 84.2% lai Catholic an ni. Chuti zata tam Catholic Kohhran mi duh loh zawng chu sawkarin a ti thei lo tura a lan laiin, Irish sawrkar chuan a ti a, mipuiin an thlawp chiang hle.
Mizoram sawkar pawhin Kohhran do zawng tak ti mahse, kohhran mipuiin an thlawp kan ti thei ang. Mizoram mipuiin a buaipui zu hi inthlana tlâkna tham leh tlinna tham tih loh rual a ni lo. Hmanah pawh Sal chhuah duh leh duh lo pawl an indo mup mup a, America inpumkhatna a keh ṭep laiin Abraham Lincoln-a chuan January ni 1, 1863 khan mihâng maktaduai 3 zet ‘emancipation proclamation’ hmangin a chhuah zalên a. Chu chu inthlan a tlin emaw tlakna tham a ni. Chu mi hnu kum khat 1864 khan, an rorelna in sâng, Senate-ah an party thlan tlin leh niin inthlan hmaa ‘emancipation proclamation’ kha mipuiin an thlawp kan ti thei ang. Chutiang bawkin Local Council inthlana kohhran mipuiin Congress an thlan tlin khan, a hma lawka thil thleng zu thununna bill kha Kohhran mipuiin an thlawp tihna a ni.
Mizoram Kohhran hian zu in a phal lo takzet a nih chuan, engah nge chi anga nungin a mipuite thinlungah naupan lai aṭangin a tuh loh. Tlaikhawhnuah inkhawmpuiah te leh inkhawm program hrang hrangah kan Pastor-ten zu doin an campaign a, pulpit tlanga an Pathian thu sawi pawh a political lek lek ṭhin. Chutiang bawkin Bishop engemaw zatin same-sex marriage an duh loh thu an sawi a. Puithiamte’n kohhran hrang hrangah Bishop senior-te lehkhathawn chhiar chhuak mah se mipui thinlung an hneh zo tawh lo.
Irish Catholic leh Mizoram kohhranin mipui a thununna (influence) a tlahniam. An la thunun thei hle dawn emaw an tih laiin, Kohhran leh mipui inkar a zau tawhzia an hre lo. Chu inkar zau tawh tak, kohhran hruaitute’n an hmuh loh chu Irish Sawrkar leh Mizoram sawrkar hian a rawn pho lang ta a ni. A chhunga ngêt hai langtu, mipui rilru dik tak, Kohhranin a hmuh loh pho lan saktu sawrkar pahnihte hian an ti ṭha hle a ni.