Written by
Commissioner Lalkiamlova
Aizawl khawpui tawt chhan...
Aizawl khawpui tawt chhan pakhat leh chu a zim lutuk hi a ni. Aizawl ti-a kan pan khawm lai hi a zim em em mai a. Helai chhungah hian thil pawimawh engkim dah a ni bawk si a, tawt lo thei a ni lo. Sawrkarin New Secretariat Complex a siam a, bial zim teah sawrkar office pawimawh tam tak an khung khawm leh a. Secretariat kawt zawl gate pawn chu mihring kea kal tan pawh kal ngaihna awm lo khawpin a tawt leh tawh. Kan ngaihtuahna hian a thleng thui tawk lo deuh ṭhin ni ta berin ka hria. Traffic tawt lohna tura office dahna hmun sem zai dan te hi ngaihtuah thiam a pawimawh hle mai.
Aizawl khawpui hi tih zau niin Sairang, Sihhmui, Muallungthu, Seling tlang dung, leh Neihbawih te hi huam vek mai se la. Hemi kual chhungah hian Ring Road kual hnih tal siam ni bawk sela; chung ring road-te chu a pawimawh laiah in kal pawhna siam zel ni bawk se. Office pawimawh tak tak te hi Seling, Sesawng leh Thingsul, Muallungthu, Durtlang, Neihbawih leh Sihhmui thlengin sem darh ni sela, Aizawl chu a thawl huaiin ka ring. Kawng a ṭhat phawt chuan khawi lai mah office kaina atana hla lutuk a la awm chuang lo vang. Seling tlangdung kal nan Tuirial lui kanin kawng pathum lai siam ni bawk sela.
Kan Aizawl khawpui area leh population te hi kan ṭhenawm State Capital te nen mai pawh hian han khaikhin ta ila: Kohima hi Sq Km 20 a ni a, mihring 1.15 lakhs an cheng. Shillong hi 64.36 Sq Km a ni a, mihring 1.43 lakhs chauh chenna a ni. Itanagar khu 169.09 Sq km a ni a, mihring 7,6451 an cheng a; Aizawl hi 21.08 Sq Km a ni a, mihring 2.93 kan cheng. Gangtok khu 35 Sq Km a ni a, mihring nuai khat chauh an cheng a; Imphal city hi 29.57 Sq Kilometer a ni a, mihring 2.68 lakhs an cheng.
Heta ṭang ngawt pawh hian kan ṭhenawm state khawpuite aia kan tawt dan tur chu a lang reng. Hei hian kan Aizawl khawpui tawt lutuk tih thawlna atana khawpui area tihzauh ṭulzia a tilang chiang khawp mai. Khawpui area 21.08 Sq Km- chhungah hian Aizawl kan tih bik kan pan khawm, sawrkar office pawimawh zawng zawng dah khawmna chu 5 miles square emaw chauh a ni ang. Aizawl khawpui a tawt kan tih hian traffic chauh a ni lo va, In leh lo te hlei hlei hi a buaithlak ta. Tuichhe paihna mumal pawh siam hleih theih loh khawpin kan tawt a ni. Kan traffic tawtna chhan pawh hi kan in inhnawh bit lutuk tawh, kawng zauhna tur awm reng reng tawh lo mai hi a ni. Heng te avang hian Aizawl khawpui hi zauh ni sela, a zauhna tharah chuan kawngpui leh in hmun leh sumdawnna area, bazar leh sawrkar thil pawimawh tur zawng zawng ruahman sa vek ni bawk se.
London khu a original London chu 1 mile square chauh niin tunah chuan 1,572 Sq km a ni tawh. Tih tak taka ram hmangaihtute chuan tih theih awma lang lo hi an ti thei. Singapore khi 1965 hma lam khan Sq kilometer 586.2 chauh a ni a, tunah chuan Sq kilometer 724 a zau a ni tawh. Tuipuiin a hual vel vek thliarkar mai a ni a, engtin nge an ram a ṭhan theih, i ti a ni ang e. Tuifinriat nawr kirin ram an lak belh duai duai mai alawm. 1965 hnu lamah hian Sq kilometer 138 zet an siam thar tawh. Kan sawrkar pawh hian tumna leh duhna (will) an neih phawt chuan an ti thei tih ka hria. A pawimawh ber chu ram leh hnam leh mipuite hmangaihna tak tak leh ṭhan len duhna tak tak hi a ni.
- Commissioner Lalkiamlova