Political Education Challenge Eng ang mi nge kan duh hi?

Judaten ‘Messia’ lokal tur nghakhlel taka an tawngtai vut vut laiin Messia chu a lo kal a, an hriatthiam danin a lo kal si lo. Lung an chhar a; an um a, an vawm a, an phiarrû a, an zim a, an man a, a chungchang dik lo takin an ngaihtuah a, kraws-ah hial an khengbet ta a nih kha. Nimahsela Pathian thiltum reng a dang chuang si lo.

Hun a liam a, “khengbet rawh” tia âurualtute hnenah Thlarauvin hna a thawk a. Mit varna a pek meuh chuan ‘eng nge kan tih tur?’ an ti ta hial a nih kha. An rin dan kha chuan milian tak; en mai pawha ‘Messia’ a ni tih hriat theih mai tura lokal tur emaw an ti a. Khawvel lal te anga lokala anmahni chhanchhuak turin an ngai a; nimahsela Pathian chatuan remruat dan a ni si lo.

Messia hi a hai theih ngawt ang: Judaten Messia an hai kan dem viau laiin keini pawh hian kan hai ve viau thei ang em? Messia ang em ni lo mahse kohhranhoten mi dik, mi rinawm ram hruaitu atan kan dil ṭhin.

Pathian ṭih mi tia kan dil; a chhanna hmahruai tur atana inpe, rawngbawltu kan chhuan tak takten huaisen taka ring an rawlh pawh, “ka deng fuh lo palh ang” ti niawm takin lung lian pui pui chhar mai kan duh hial ṭhin em? Mi tute emaw fuihpawrh vanga fei ki bara chhun hreh lo niawm taka ṭawngkâu kan cheh lai khan, “kan ṭawngṭaina Lalpan min chhang dawn em ni ang?” tih zawng rengin kan ngaihtuah thei si lo. Eng ang mi nge kan dil hi?

Kan beiseina hi tihhlawhtlin a hun: Kan ram siamṭha leh tur hian Judaten ‘Messia’ an beisei anga beisei kan nei a. Kan tum dan leh Pathian tum dan hi a inang ang em? kan beiseina chu sum leh therhlo hmangin kan puitlin thei rih si lo nite hian a lang ṭhin em? Judaten an tehna leh hriatthiamna hmang chauhvin an teh a. Vanlam lalber fapa khan Judate ‘Messia’ nih a tlin zo lo a nih kha.

An duh dan leh beisei dan a nih miau loh avangin khawtlangah a tuitla lo va. Nazareth-ah pawh a hnâwng hial a nih kha! Ram siamthatna turah hian miin Pathian a tih a, sual a huat a, a ngaihna a hriat phawt chuan huaisen takin penchhuak zel sela. Chu mi ngei chu kan vuanin kan thlawp tlat tur a ni dawn lawm ni?

Mi dik lo te hnuaia kun reng hi kan ba lo: Politician te zingah pawh mi ṭha tak tak an awm. Heng mite hian an âl hneh zo lo nge chutiang tur chuan an che ngam lo ni ta ang? Dik lo taka thil tih bansan si lo va Pathian hming lam reng te hnuaia kun leh chawisan hi kan ba lo va. Kan ram leh hnam nih dan tur a ni hek lo.

Mi ṭha kan dil a, eiruknaa fihlim, mi dik, rinawm taka ram kaihruai thei kan duh a. Khua leh tui venhim leh ngaihsak aia mahni sadai ṭhiat ta hlauh; ram leh hnam humhalhna kawnga dawihzep tak, mahni pumpui hampuarna kawnga mipui sum ruk huaisen leh si te; media hmanga intihlar thiam tak hlepru tho si leh mi pamhamho thuhnuaia kuna “your majesty” tih reng hi kan ba lo va, dikna hlenchhuah a nih theihnana bei turin hnam dawihzep kan ni lul lo ve.

Hun hmasa lam thlir kir ila: Zoram politics keu tirh khan sakhaw rawng-bawltuten ram leh hnam hmangaih vangin a fawng an vawnpui a. Tam hneh lo na na nâ chu rin aiin a lo harsa a ni ang; “kan telna chi a ni lo ve” tiin an thlawnsan a. Sakhaw rawngbawltute hi an demawm hauh loh. A hunlai ngaihtuahin a âwm kan tihpui viau awm e.

Zawhna awm ta chu - a tir aṭanga sakhaw rawngbawltuten a fawng an vawnpui tlatna kha lo vawnpui zel sela, tunah hian eng nge kan an ang aw tih erawh ngaihtuah vang vang tur a awm. Sakhaw rawngbawltute thlawpna a hla ta deuh nge; a bulah kohhranhote kal zel mah ila kan heti zo ta si. Tunah khua erawh a la tlai lo ve. “Tui nû tihfim tuma thenfai aiin a nût ang anga kalsan” tia min puh loh nana kohhranhoten thenfai tuma kan beihnaah hian kan tantlan sauh sauh a ṭul zel dawn ni pawhin a lang.

Kan ṭawngṭaina hi eng ber nge?: Kohhranhoten kan ram dinhmun hriain kan ṭawngṭai ṭhin. Eng ang mi nge kan tinzawn a, eng ang mi nge kan duh tih hi bengsika ngaihtuah thar a hun tawh hle lo maw? Political Education hmanga kan inzirtina zozaite hi; a zirtirtute lam tlanchhe sa dui kan ang lek lek em? chutiang atan chuan a pamhmai lua deuh em? tun dinhmunah chuan a mihring inruat leh inpek (supply) thu a awm lo va. Chiang fek fawka mimal inkawhhmuh turin a ni chiah bawk si lo. Chuvang chuan a tam berte hian kut zungpui nemna tur kan vâi leh ṭhin si a ni em?

Kan chhia leh ṭha hriatna thiang tak hmanga thlang tur pawhin; a ṭha lo ve ve-ah a ṭha deuh zâwk leh inthlan hmaa Pathian hming lam ring zawk deuh nia kan hriat zawnah kan hmet kiu leh ringawt ṭhin em? Chu chu kan ṭawngṭai chhanna a ni tak zet ang em? Political Education hmalamah rahbi thar tuk tur kan nei thiam ang em tih ngaihtuah a ṭul ta hle a ni lawm ni?

Zawlnei hna hi eng chenah nge thawh tur?: Mi ram leh state dang, milim hmaa ṭhingṭhi ṭhinte tihdan ṭha kan hmuh leh kan sawi zozai hi kan ram; kraws kan chawisanna ramah hian a tih ve theih loh ta em mi ni ang? enga tinge ringloho thiltih hi Pathian nung betu zawkten chil put dawk dawka kan sawi a, kan awh em em ṭhin?

He ram hian chhantu a ngai a, ‘tuin nge’ tih lai hi kan harsatna a nih ber hi tirawh u maw. Zawlnei khan hriakthiha chu, “enteh u, Pathian beramno, khawvel sual kalpuitu tura saw” (Jn 1:29) tiin a kawhhmuh a. Zawlnei hna (prophetic role) kengkawhtu kohhrante hian kut zungchala inkawhhmuh kan tim a nih pawhin; mi ṭha lo, Pathian lalna ram daltute leh mi pamham; chhun ênga kan ram leh hnam rawk ṭhinte erawh kan kawk ngam tur a ni dawn lawm ni?

Pasalṭha eng ang mi nge kan duh?: Politician chauhin ram an hruai tur tih danah a awm lo va. Khawvel history ênin - sakhaw rawngbawltute te, sumdawng te, khawtlang tana thawk ṭhin te, infiammi te, lemchang thiamte leh politician ni ngai hauh lo te pawh ram leh hnam hmangaih avangin an lo pen chhuak ve tawh ṭhin.

Delhi Chief Minister Arvind Kejriwal khu Politician a ni hran lo. India sum leh pai min siamṭhatsaktu Dr. Manmohan Singh kha politician a ni hlawl lo bawk. Tuna America rama Presidential candidate Donald Trump pawh hi sumdawng mi a ni. Mi ṭha, a ngaihna hria ‘pasalṭha’ tur kan duh a, kan dil a, kan dil ber erawh kan chiang lo ṭhin nite hian a lang ṭhin em? Lu chhum ban chhum huama khua leh tui venghim a, hmeithei, fahrah leh retheite tana thlamuanpuiawmte chawisan an ni
ṭhin a. A ni zel bawk ang.

Kan Mizona hi a nung reng dawn. Mi ṭha leh dikin ram an hruai hun chuan mirethei rahbehtuar te, kal ngaihna hre tawh lo; mittui nena meialh en ten retheihna ata min chhanchhuaktu chu sawi ve kan châk a, hnehna hla do kan la chham ve ang. Chutiang Pathian ṭih mi chu kan hai em ni ang? ‘Eng ang mi ber hi nge kan duh’ tih hi i ngaihtuah chiang ang u.

- Zonunsanga