A lo thleng; Kum 2025

Kum thar thuchah ziak theia ka awm hi ka lawm hle mai. Kan hma lam hun engmah kan hre lawk thei lo a, kan nunna zuaha a la awm zel hi kan vannei hle mai. Kan hriat ṭheuh angin ni tin a dan pangngaiin ni a chhuak a, a tla leh ṭhin; mihringte erawh mual kan liam zawih zawih reng mai a nih hi.

Aw le, hunpui kan hmang nuam tlang viau hlawmin ka ring a, ruai pawh kan ṭheh puar peng pawng hlawm turah ngai ila. Khawpuiah chuan zan rei tak tak thlenga vah kual vel kha a ni mai e. Lenkhawm/zaikhawm lah hi a aia nuam leh hlimawm zawkin a luahlân ti ila, a dik ber awm e. Hetih lai hian tlema lo hmang uar fâl deuhte chu thla 2/3 hnu velah chuan a rah chhuah lang leh ṭan turah ngai ila. He hunpui rei lo te, fimkhur tak leh ṭha taka hmangtute erawh kan thîk thei lo vang; thawhrim rah an seng a ni mai.

Kum thar kan chuan kai hi engtin nge kan hman chhoh ve leh dawn le? Ṭhenkhat chuan thutiam kan nei leh hlawm mai thei; tihhlawhtlin a har duh khawp mai. Tih dan ṭha ber chu Pathian hnenah dil ila, a hlawhtlin theih nan theihpatawpin bei ila. Chuta kan hlawhtling thei ta lo a nih leh a remti loah pawm ta mai ila a ṭhat ka ring.

Mipui nawlpui tam zawk chuan kan ni tin hna ṭheuh tih dan pangngaiin kan chhunzawm leh nghal mai ang a. Engpawhnise, taima takin, rinawmna nen bul ṭan ta ila, duhamnate hi chu sirah i hnâwl tawh ang. Sawrkar pawhin hmachhhawp ṭha tak tak a nei ngei ang a, a hlawhtlinna tur chu nang keiah a innghat ti ila kan tihsual em em ka ring lo. Opposition lam pawn theihtawp kan chhuah a thiang, khaw nge, patling leh patling, tiin hun hman chhoh i tum teh ang. Kohhran lam pawn kan hna ‘rawngbawlna’ tihzauh belh thei ila, inzirtirna (awareness), ram rawngbawlna mipuite’n Pathian thu tho a ni tih lam nei fo thei bawk ila a ṭha ve hlein ka ring.

Kum 2024 chu a liam tawh a, koh kir theih tawh loh, engmah siamṭhat theih tawh loh a ni. A ṭhente chuan thawhrim rah lawm takin an seng ang a, tuh rah seng tur kan awm bawk ang. Kan inang lo hlawm nuaih mai dawn a ni. Hetiang bawk hian rorelna hmaa kan din hunah pawh a la ni nuaih mai dawn a ni.

Thawhrim rah sengtute tan chuan a va nuam dawn em. Tuh rah seng turte tan erawh kan khawvel chu a va nuam lo dawn em; tih ngaihna vak awm tawh si lo. Kawng khat chu a la awm hram hram e; chu chu inen nan a ni. Kum kal ta chu darthlalang fiah taka inen nan hmang rawh le, mahni chuan insiam ṭhat a harsa mai thei, ṭanpuitu tur zawng rawh le. Kan tih dik loh leh siam ṭhat ngai laite siam ṭhatpui tur hian engkim ti thei Pathian chuan min lo nghak reng a ni. Ṭawngṭai fan fan la, Bible chhiar ṭhin la, inkhawm ve fo rawh. I tum phawt chuan kawng dik zawh tur hian i rin aia nasain a pui thei che.

Ram hi ka siamṭha vek dawn tia ruahmanna ṭha leh rintlak tak takte in nei a, mahse, i siamtu i pênsan leh si chuan rei lo têah a rawn ṭhâm kâng dawrh dawn che. Inngaitlawm leh thuhnuairawlh taka i siamtu i hriat reng erawh chuan a hlawhtlintir dawn che. A ram leh a felna zawng hmasa rawh, a tih ang deuh khan, kan mamawh chu a hria, thamna la lo khan, eiru lo khan awm ngam la; tichuan, a pek belh chhah zawk dawn che a ni.

Kan thiamna leh ruahmannate sangin ṭha em em mah se, a paih thla dawn che. Chuvang chuan, Governor-in a pawmpui ve phawt a ngai, director-in hming a ziah hnan a ngai, etc. kan tih ṭhin ang khan, kan chungah hian roreltu a awm a ni tih i hre tlang ang u. Ani chu sual tel lo, dikna, rinawmna Lalpa a ni. Hetih lai hian ngaihdamna nen, duhsakna nen a hnen kan kal hun a lo ngaichang reng a ni; i tlâwm ngam ang u.

Thu ṭha tak tak kan han sawi lang leh ta nual mai; mi tih atan hi chuan a sawi ṭeuh theih mai zel e. Tun ṭumah hi chuan kei paw’n kawng dik lam pan turin han insang phek ve deuh deuh tum ila a ṭha awm e.

Thudang alai chuan, kan ṭawng hi sap ṭawng hian nasa takin a chîmral mek a ni tih inhrilh nawn leh ta ila a ṭha awm e. A bik takin kan ṭhangthar lehkhathiam leh mithiam tak takte i harh ang u. Hetiang chuan eng ang paw’n ropui mah ila, tu ma’n min ngaisang chuang lo vang. Kan ṭawng a ral chuan Mizo hnam a ral tihna a ni dêr mai. Hun kan la nei e. Mizo ṭawng hi i hmangaih ang u, lainat ang u. Mahni ṭawng ngaisang lo leh thiam mang lo nih hi a zahthlak; ṭan i la thar teh ang u.

Aw le, hunpui kan hmang zo a, i duh danin i hmang em, I lungawi em? Kan tuh rah a ṭha lam emaw, a ṭha lo lam emaw kan seng ṭheuh turah ngai ila. Kum thar chibai vek u le.

- Lalchhandama Colney, Phone – 9862982321