Written by
- John Zothansanga

Yoga : Mizo kristian tan a him tawk em?

Kum 2014-a Bharatiya Janata Party in India rama rorelna fawng a chelh hnuin Kristian te tana mut titui lo tham thil a thleng ta zeuh zeuh.

India ram hmun hrang hrangah Kristian tihduhdahna a thleng zeuh zeuh a, hei erawh Hindu rama Congress rorel lai pawha thil thleng ṭhin tho a nih avangin a 'en liam' theih a; mahse nikuma Krismas ni tak Prime Minister hlui Atal Bihari Vajpayee piancham denchhena 'Good Governance Day' an puan khan kan nak a zen ṭan a, April-a Good Friday ni takah ber kher Supreme Court leh High Court judge te kohkhawm an nih phei kha chuan mut a ti tui lo ṭan hle.

Kristiante aia bawng hum­halh an ngaihpawimawh zawkna ramah hian Governor pasarih zet hmangin Central sorkar-in July 6 aṭang khan min hmangaihna an lan tir tawh a, tunah Hindu sakhua aṭanga irhchhuak 'Yoga' hmangin min run an tum leh ta.

International

Day of Yoga neih chhan

United Nations Organisa­tion (UNO) General Assembly, December 11, 2014-a neih chuan kan prime minister Narendra Modi-a thusawi leh ngenna zarah June 21 hi Hindu sakhua a bet nghet tak pakhat, Yoga pualin 'International Day of Yoga'-ah min puan sak a, Khawvel hmun hrang hranga an hman tur niin, Mizoramah pawh hmang tura beisei kan ni.

India ramah dotu an tam

All India Muslim Personal Law Board hruaitu Abdul Rahim Qureshi chuan 'Inter­national Day of Yoga' hman tur hi na taka sawiselin Hindu sakhua ringtute'n Hindu sakhuana zawm ve lo te hnena an sakhaw tih dan zirtir an tumna niin a sawi a, South India lama Kristian tam zawk chuan an duh lo hle bawk.

Mizoramah pawh Mizoram Kohhran Hruaitute Committee (MKHC) chuan 'International Day of Yoga' hi hmang lo turin Mizo Kristiante min ngen nghe nghe a , (Vanglaini, June 18, 2015). Kumin yoga day hi Pathianni ber kher a lo ni bawk nen Mizoram kohhran hruaitute hian an tih tur dik tak an ti a ni tih kan hriat a pawimawh hle.

Eng nge Yoga chu?

Mihring taksa sawizawina lam nia an sawi Yoga hi an chin chhuah hun takah inhnialna tam tak awm mahse BC 2700 hmalam hun vel khan an ti ṭhin anga sawina hi pawm theih tlang lawn ber a ni. Hindu sakhua te'n an rin danah chuan Yoga zir thiam hmasa ber chu an pathian zinga mi Shiva niin, Shiva hian midang a zirtir chhawng nia sawi a ni.

Tun hnaiah Hindu sakhaw vuantu te'n yoga hi taksa sawi­zawina ringawt angin sawi­mawi ṭhin mahse a bul ṭhut tak erawh Hindu sakhua a ni tih hi phat rual a ni lo.

Yoga thil tum zingah taksa hriselna, rilru lam sawizawina, mahni inrintawkna tih te hi tel mahse a laimu ber erawh thlarau nun sawizawina a ni.

Hindu sakhua ringtu te chuan yoga an practice hian an mihring taksa chu hahchawlin an thlarau nun chu Pathian nen a inpawh ṭhinah an ngai a ni.

Kristian tan

Yoga a tih chi em?

A holam zawnga sawi dawn chuan Yoga hi ho tak a ni. Nitin kan taksa kan sawi zawi a, yoga-ah pawh taksa sawi zawi a nih si chuan yoga kan ti a ni reng lo em ni? Kan taksa sawizawi ṭhin kha Hindu hoin a hmingah 'Yoga' an phuah a ni mai a, eng nge a pawina? Zawhna tam tak in zawh dawn chuan a awm thei ngei ang.

Taksa insawizawi hi sual a ni hran lo, mahse Hindu sakhua vuantute'n Hindu rinna nen hmehbela thlarau nun sawizawi na nena kalpui an tum kher hi kan tana ṭhalo chu a ni a, taksa insawizawina tih hmachhuana thiam taka Hindu philosophy theh lar tumna mai a ni.

'Yoga' hian Hindu philo­sophy a ken tel loh chuan a pawina a awm lo tia mi ṭhenkhat sawi ka hria a, mahse hei hi chu Hindu pathian te kan rin loh chuan Hindu nih kher a pawi lo tih tlukah kei chuan ka ngai. 'International exercise day' te hmang ila, kan phun lo maithei. Mahse, Hindu sakhua lehkhabu thianghlim 'Bhagavad Gita'-in a fak em em 'Yoga' tih hming pu khera run kan ni hi kan hriatthiam loh chu a ni.

Yoga hi depression nei te tan a ṭha nia sawi a awm bawk a, a sawi uar zual phei chuan cancer leh asthma natna vei te tan pawh a ṭha niin an sawi! Mahse, kan hriat reng tur erawh heng an sawi zawng zawng te hi chiang taka 'a ṭha e' tih proof na a awm lo. Yoga hmanga thlarau hahchawlhna zawn tum ngat phei chu bucket mawng pawpa tuizem chhun khah tum ang hlauh a nih ngei ka ring.

Hindu sakhaw vuantu te chuan he 'yoga' hi thiam taka hmachhuanin khawthlang ram an run mek a, tun aia nasa zawka Mizoram zimte hi min rawn run an tum a nih pawn a mak lo ang.