Written by
R.Lalfakawma
Seling

Aadhaar Card leh Scholarship

A hming aṭang reng reng hian Mizoten Phung hawrawp kan tih aṭanga lo piang a nih avangin a vai reih mai a, ration card tih thu nen chuan rilrua min pawl dan a inang lo khawp mai. Tu-te tih dan takah emaw ‘hlauh ngah Mizote’ chuan sakawlhah kan chhuah a, hming ziah luh leh thlalak tih vel kha sakawlh chhinchhiahna hmahruaiah ngaiin a ai chuan khua leh tui nihna leh sawrkhar aṭanga kan ‘bahhnukte’ dawn ve tur pawh mi tam tak chuan kan chan phah mek a nih hi. Sakawlha ngaitute hlauh ang ngei ngeiin hei Aadhaar no. tel lo chuan gas man tlawmin an lak theih loh ṭan nghal a; zirlai naupang, nu leh pa tam tak ten kan nghahfak pakhat, scholarship pawh a tel lo chuan lak chu sawi loh, dil pawh a theih loh ṭan chu a ni ta!

Aadhaar tih hi sapṭawng chuan ‘foundation’, ‘base’ tihna a ni a; mizo ṭawng chuan ‘innghahna lungphum’ kan ti thei mai awm e. Kum 1997 aṭanga ruahman chhoh ṭan kha niin 28 January 2009 khan a taka hman tura tihpuitlin a ni. Mi harsate dawmkanna atana hmanraw pawimawh hmasa ni tura ruahman a nih tehlul vei nen a nei ve lote chu kan chanvo tur mang mang pawh chhuhsakin kan awm phah zel dawn ta a nih hi le.

Hman ni lawkah Aadhaar no. nei loten gas man tlawma lak ve theih loh tur thu khan min tibuai chiam tawh a. Mahse, kan sawrkhar hotute ngenna azarah September thla thleng chu min hrethiam leh dawn ta si a ni. Amaherawhchu, tunah hian Aadhaar no. la nei lote tan siamna hun hawn a la ni mai lo va, September thlaah chauh an hawng dawn a ni awm e. Heti a nih chuan thlalak leh a buaipui neuh neuh chhung a rei ve si a, hun tiam chhung chuan kan inpeih hman a rinawm loh lam chu a ni. Aadhaar no. September thlaa lo nei fel hman turin engati nge a hma lama hmalak a nih mai loh le? Chutia kan inpeih hman si loh chuan Aadhaar no. neih vanga man tlawma gas la turte khan neih loh vang bawkin a tovin kan la la rih dawn tihna a nih chu.

Zirlai naupangte scholarship pawh Aadhar no. tel lo chuan dil ngaihna a awm leh ta lo. A hunlai khan hetiang em hian a pawimawh ang tih hi hrethiam phak kan awm loh vang nge, inzirtirna kha kan nei chau hle a. Heng vang te pawh hi a ni mahna mi tam tak, sakawlh a ngai ve lote pawhin kan ngaipawimawh tawk lo va, zirlai naupang zingah he no. nei lo hi mi engemaw zat an awm ta a ni. Tunah hian August ni 31 thleng scholarship dilna theh luh theih tih a ni a, zirlai tam takte chuan September thlaa siam thar chauh tur a nih avangin an dil ve thei dawn ta lo a ni.

Aadhaar atana thla la tawh, la chhuak lote tan DC office lamah a lak theih tih thu Whats App lamah in hmu ve hlawm em ka hre lo va, hman deuh khan thla lak tawh la chhuak si lo ka va buaipui ve a. Ka hming pek luh kha rei ngial duhsak taka min zawnsak hnu pawhin a hmu lo a. Ka address pek kan han sawi chiang a, Thingsulthliah R.D Block data an nei lo chu lo niin! Aibawk Block pawh an neih loh thu min hrilh bak khawi khawi nge an neih tih lehzel chu ka zawt ta lo. He thuah hian Census lam leh Aadhaar buaipuitu contractor lamte kan biakin an ni’n an pek leh neih ngei thuin min chhang si, hmalak zel dan hre lovin sipai bang kan bo map mai a ni. Sakawlh hlauhva hlaute chuan an hriat lawk angin engmah an chan belh chuang lo va; hlau lova sawrkhar thupuan anga thla la, la chhuak si lo te leh thla la la ve hman lote chuan duh reng chungin kan chan dawn a nih hmel.

Zirlaite scholarship hi naupang, nu leh pa ten kan hman ṭangkai dan a inchen lo fe ang. Ṭhenkhatin lehkhabu ṭha lei nan an hman laiin
ṭhenkhatin thawmhnaw thar lei nan an hmang ve bawk ang. Amaherawhchu, mi chhum-chhia te te, mahni fate zirna ngaipawimawha harsa tak chunga kaltir ve hram hram; an monthly fee takngial pawh a huna pe thei lova lo ba khawl, scholarship an lak hmanga pe
ṭhinte hian engtin nge an tih tak ang le? Aadhaar no. kan hriat hma khan harsatna awm lovin an lo la tawh ṭhin a, tunah chuan kan prime minister Modi-a hian thil a modi (modify) nasa lutuk a, kawng tam takah chuan kan la zui phak lo deuh chu a nih hi.

Tunah hian August thla chawhma lam kan hmang zo tan chu a ni der tawh mai a, zirlai tam takte chu scholarship dil turin an hawihai tan ta. Nu leh pa, zirlai leh zirtirtute pawh Scholarship Board lamin ‘Aadhaar no. tel lovin a dil theih tawh e’ an tih hun kan nghak ru deuh nge ni, kan ngawi ṭhuap mai a, kan ngawih chhung hian hun tiam a ral mai ang tih a hlauhawm zawk e. Vijayawada khawpuiah chuan thuneituten zirlaite tan a pawimawh a ni tih hriain 4 March lam daih tawhah khan zirlaite tan liau liau he thil dilna tur counter an lo buatsaihsak tawh a, zirlaiten an ṭangkaipui hle. Keini ramah chuan scholarship a dil theih tih kan hriat khan Aadhaar no. a ngai a ni tih kan hre ve chauh va, kan inring ve hman lo a nih hi.

Zirlaite scholarship dilna chungchangah hian Scholarship Board lama thuneitu ten theihtawp chhuah mah se a tihngaihna a awm lo ni awm tak a ni a. Tun kan dinhmun angah hi chuan zirlaite hmaa ding tur MZP, MSU te hian hma an lak loh chuan zirlaite harsatna hmachhawn mek hi chin fel a nih hmel ta loh a ni. Anni hian hma la se awmzia a awm phak ang em? Nge ni a, gas chungchanga mipui harsatna hrethiama central-a min ngensaktu kan sawrkhar bawk hian zirlai, nu leh pate harsatna hi hrethiamin kawng min zawnsak leh dawn?

- R.Lalfakawma, Seling