FANU HRALH
Kum 1988-a Aizawla ka rawn awmtirh lai khan kan ṭhian pakhat chuan “Kan ṭhianpa Mr .... in a fanu a hralh dawn a...” tiin min hrilh a. Kei chuan kan ṭhian Mr ... a fanu pasal neih tur chu a hmaa ka lo hriat tawh a nih vangin kan ṭhianpa khan fiamthu a thawh emaw ka ti a.
Man inhlannaah chuan min sawm ve avangin ka tel ve a. Urhsun deuha hun kan han hman lai chuan “hralh” tih thumal an hmang nual ta mai a. A hnua kan han titi vel pawh chuan “Pu... an a fanu hralh a tum” tihte ka hre leh ta zel a. Mi ṭhenkhat an chhungkaw chanchin ka han zawh changin, “Fanu... ka neia pahnih ka hralh tawh a, hralh tur ... ka la nei” tihte ka hre leh ta zel. An thusawite kha hnamdang Mizo ṭawng hre ve lo awm ta se chuan mak an tih viau ka ring. “Hralh” tih tak kha sap ṭawng chuan 'sell' a ni dawn si a.
Danah chuan mihring hralh hi 'human trafficking' a ni a, hei hi thil namai lo leh danin a phal loh a ni. An thu sawi kha Hindi-in han zawt zawm se chuan, “Kitna dam?” an ti mai ang. Kei chuan ka fanute hi hralh sumah chuan eng anga tam pawhin ka phal hauh lo. 'Hralh' tih aiah pasal nei tur an nih chuan “Pasal nei/ in dang chang” tih ṭawngkam hi hman a ṭhain ka hria. MHIP-te’n eng tin nge in ngaih ve?
Kan hnam dan a, ‘man’ lak hi a ṭha. Mi ṭhenkhat chuan Sap tih dan tiin an fanute man an la (tel) duh lo. Thil thleng tawh (real incident) ka han sawi ang e. Sap tihdan tiin an fanu man an la lo vei a, hun eng emaw chenah an makpa khan nupui dang a nei a, an fanu kha a ma duh si lo. Annin sum han chhuah dawn se man an lak loh avangin chhuah tur an nei bawk si lo. An fanu kha chu an in lamah a kir leh a, pasal dang han nei dawn se uire a nih dawn bakah kohhran dana pasal neih lah chu a rem bawk si lo. Khawlh tak a ni.
- Lala Khobung